İran’da NPT’den çekilme tartışmaları yeniden alevlendi
- İran'da ABD ve İsrail'in nükleer tesislere yönelik saldırıları, ülkenin Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması'ndan (NPT) ayrılması yönündeki tartışmaları yeniden alevlendirdi
- Uzmanlar Meclisi'nin savunma doktrinini gözden geçirme çağrısı ve halkın nükleer caydırıcılık konusundaki farklı görüşleri, Tahran'daki stratejik arayışın boyutlarını gözler önüne seriyor
İran, 13 Haziran 2025'te başlayan ve 28 Şubat 2026'da yeni bir boyuta taşınan İsrail ile ABD kaynaklı saldırıların gölgesinde, Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması'ndaki (NPT) konumunu yeniden değerlendiriyor. Özellikle Natanz ve Fordo nükleer tesislerinin hedef alınması, Tahran yönetimini ve kamuoyunu, ülkenin savunma stratejilerini kökten değiştirmeye zorlayan bir sürece soktu.
Bu gerilimli atmosferde, İran liderini seçme yetkisine sahip Uzmanlar Meclisi, ülkenin güvenliğini sağlamak adına NPT'den çekilme ihtimalinin masaya yatırılması gerektiğini duyurdu. Kurum, caydırıcılığın yeniden tesisi için savunma doktrininin güncellenmesinin elzem olduğunu vurgularken, resmi makamlar anlaşmadan resmen ayrılana dek yükümlülüklere bağlı kalınacağını ifade ediyor.
Tahran sokaklarında ise halkın görüşleri keskin bir ayrışma gösteriyor. Emekli Ahmed Rızapur, İsrail, Hindistan ve Pakistan gibi ülkeleri örnek göstererek, nükleer silahların caydırıcı gücüne vurgu yapıyor ve İran'ın güvenliği için bu kapasiteye sahip olması gerektiğini savunuyor.
Avukat Hüseyin Kakavend ise uluslararası hukuktaki çekilme hakkına dikkat çekerek, Kuzey Kore örneğini hatırlatıyor. Kakavend, eski lider Ali Hamaney'in nükleer silahlara dair fetvasına rağmen, uluslararası baskılar karşısında İran'ın itibarını korumak için caydırıcı bir güç olmasının şart olduğunu belirtiyor.
Akademik çevrelerden gelen sesler de benzer bir kararlılığı yansıtıyor. Tahran Üniversitesi'nden Mihrab İbrahimi, mevcut saldırılar karşısında NPT'de kalmanın anlamsızlaştığını savunarak, askeri doktrinin değiştirilmesi gerektiğini ifade ediyor.
İbrahimi, nükleer silahların kullanım amaçlı değil, bir denge unsuru olarak elde tutulması gerektiğini savunurken, eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'ın nükleer silahların meşruiyetine dair eleştirel yaklaşımını anımsatıyor. Öte yandan, her kesim nükleer silahlanmayı çözüm olarak görmüyor.
Keyvan Caberi, askeri donanımdan ziyade bilimsel ve teknolojik üstünlüğün önemine dikkat çekiyor. Japonya örneğini veren Caberi, teknolojik kalkınmanın ve beyin göçünü tersine çevirmenin, sloganlardan çok daha etkili bir güç kaynağı olduğunu savunuyor.
İran'ın önündeki bu yol ayrımı, hem uluslararası hukuk süreçlerini hem de bölgedeki askeri dengeleri etkileyecek potansiyel taşıyor. Tahran yönetiminin atacağı adımlar, sadece nükleer tesislerin güvenliğini değil, aynı zamanda ülkenin küresel siyasetteki konumunu ve savunma felsefesini de belirleyecek.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Genel
Yayın: 16 Kasım 2026 11:25 · Kaynak: ensondakika.com.tr