Piyasalarda seçim virajı

EVRİM KÜÇÜK

ABD’de ara seçimlerin ardından piyasalarda yeni bir fiyatlama dönemi başladı. Demokratların hem Senato’da hem Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu ele geçirmesi, yalnızca Washington’daki siyasi dengeleri değil, enerji piyasalarından dövize, teknoloji hisselerinden değerli metallere ve bakıra kadar geniş bir alanı etkiledi.

Seçim sonuçlarının ilk ve en belirgin yansıması petrol fiyatlarında görüldü. Cumhuriyetçilerin yaşadığı yenilginin Trump yönetimini İran savaşını sona erdirmek için daha fazla baskı altında bırakabileceği beklentisi, petrolün üzerindeki jeopolitik risk primini aşağı çekti.

Brent petrol çarşamba günü yüzde 9 gerileyerek iki ayın en düşük seviyesine inerken, düşüş dün de sürdü. Varil fiyatı 94 dolara çekildi; önceki haftaya göre kayıp yüzde 14’e ulaştı.

Demokratların kontrolündeki Kongre’nin Ortadoğu operasyonlarına yönelik askeri finansmanı sınırlayabileceği ve savaşın sona ermesi için baskıyı artırabileceği değerlendiriliyor.

Enflasyon korkusu hafifledi, dolar ve tahvil faizi düştü

Bu hareket yalnızca enerji piyasasıyla sınırlı kalmadı. Petrolün gerilemesi, enflasyon baskılarının hafifleyebileceği ve merkez bankalarının daha sert faiz adımlarına ihtiyaç duymayabileceği beklentisini güçlendirdi. ABD 10 yıllık tahvil getirisi yaklaşık yüzde 4,85’e inerek neredeyse iki ayın en düşük seviyesine geriledi. Dolar endeksi de 101,26 seviyesine indi.

Asya para birimleri güçlendi

Hava yolu şirketlerine yaradı

Petrol fiyatlarındaki düşüşün diğer kazananları arasında havayolu şirketleri yer aldı. Uçak yakıtı maliyetlerinin gerileyeceği beklentisiyle Singapore Airlines yüzde 3,2, Cathay Pacific yüzde 2,2 ve Japan Airlines yüzde 6,2 yükseldi.

Yapay zeka hikayesinde yeni risk

Piyasaların diğer cephesinde ise yapay zeka yatırımlarına ilişkin endişeler öne çıktı. Demokratların Kongre’de çoğunluğu ele geçirmesi, veri merkezlerinin hızlı büyümesine yönelik daha sıkı denetim ve inşaat kısıtlamaları ihtimalini gündeme getirdi.

Yatırımcılar, bu adımların ABD’nin yapay zeka altyapısına yönelik dev harcamalarını yavaşlatabileceğini değerlendiriyor. Asya’da çip üreticileri sert satışlarla karşılaştı. Güney Koreli SK Hynix yüzde 8,5, Samsung Electronics yüzde 6,5 gerilerken, Kore borsasındaki satışlar geçici işlem durdurmasına yol açtı.

Tayvan’ın Taiex endeksi yüzde 2,9, Japonya’nın Nikkei endeksi yüzde 1,5 düştü. Avrupa’da da ASML yüzde 2,7 değer kaybetti.

Altın ve gümüşte seçim rallisi

Doların zayıflaması ve ABD tahvil getirilerinin gerilemesi değerli metallere alım getirdi. Vadeli işlemlerde altın son üç günde yaklaşık 3.879 dolardan 4.156 dolara yükselerek 280 dolara yakın yani yüzde 7 kazanç sağladı.

Aynı dönemde gümüşün vadeli fiyatı 48,62 dolardan 53,50 dolara çıkarak yaklaşık yüzde 10 arttı.

Petrol fiyatlarındaki düşüşün enflasyon baskısını hafifletmesi, faiz artışı beklentilerini zayıflatabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Dolar ve tahvil getirilerindeki gerileme de faiz getirisi olmayan altın ve gümüşü uluslararası yatırımcılar açısından daha cazip hale getiriyor.

Bununla birlikte piyasalar, cuma günü açıklanacak ABD istihdam verisi ve Fed'in faiz görünümüne ilişkin yeni sinyalleri bekliyor..

Bakırda yapay zeka endişesi

Bakır, seçim sonrası teknoloji hisselerinde yaşanan satış dalgasından etkilendi. ABD’de vadeli bakırın pound fiyatı 6,36 dolara gerilerken, son bir aylık kayıp yüzde 3,57’ye ulaştı. Londra Metal Borsası’nda üç ay vadeli bakırın ton fiyatı da ay başındaki 14.400 dolar seviyesinden 14 bin dolara indi.

Bakır, veri merkezleri, elektrik şebekeleri ve enerji altyapısında yoğun kullanılması nedeniyle küresel yapay zeka yatırımlarının önemli girdilerinden biri. Demokratların Kongre’deki zaferinin ardından veri merkezi inşaatlarına yönelik daha sıkı düzenleme ve yatırım hızında yavaşlama ihtimali, metalin talep görünümüne ilişkin soru işaretlerini artırdı.

Trump dönemi için sonun başlangıcı

ABD ara seçimlerinde ortaya çıkan Demokratların "mavi dalgası", yalnızca Cumhuriyetçilerin Kongre'deki gücünü sarsmakla kalmadı; Donald Trump'ın ikinci başkanlık döneminin siyasi geleceğine ilişkin tartışmaları da hızlandırdı. Bu sonuç, Cumhuriyetçi adaylara yüz milyonlarca dolar aktaran Silikon Vadisi milyarderlerinin desteğine rağmen geldi. Teknoloji devlerinin para gücü, seçmenin sandıktaki tercihinin önüne geçemedi.

600 milyon $ desteği sonuç vermedi

Trump'ı ve Cumhuriyetçi adayları destekleyen teknoloji milyarderleri, ara seçim kampanyalarına 600 milyon doların üzerinde kaynak aktardı. Bu harcamaların en büyük bölümünü yapan isimlerden Elon Musk, tek başına 470 milyon dolardan fazla bağışta bulundu Risk sermayedarları Marc Andreessen ve Ben Horowitz 90 milyon doların üzerinde kaynak aktarırken, OpenAI kurucu ortağı Greg Brockman ve eşi Anna da Trump yanlısı siyasi yapılara toplam 50 milyon dolar bağışladı.

Gemini'nin kurucuları Cameron ve Tyler Winklevoss da 5 milyon doların üzerinde harcama yaptı. Teknoloji ve kripto para sektörünün desteklediği adayların önemli bölümünün kaybetmesi, sektörün siyasi nüfuz kurma çabalarının sınırlarını ortaya koydu.