Trump, Putin ve Şi’den ortak barış bildirisi: Ukrayna ve İran’daki savaşlara yer verilmedi
- ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 19 Kasım’da Çin’in Shenzhen (Şıncın) kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında bir araya geldi
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 19 Kasım’da Çin’in Shenzhen (Şıncın) kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında bir araya geldi.
Üç ülke liderinin ilk kez bu formatta gerçekleştirdiği zirvenin ardından “Barışa Yönelik Devlet Başkanları Bildirisi” başlığıyla dört maddelik ortak açıklama yayımlandı.
Bildirinin girişinde Rusya ve ABD liderlerinin zirveye ev sahipliği yapan Çin’e teşekkür ettiği, üç devlet başkanının uluslararası gelişmeleri değerlendirdiği ve stratejik istikrar ile uluslararası güvenliğin korunmasına yönelik taahhütlerini yinelediği belirtildi.
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’DE REFORM ÇAĞRISI
Ortak bildirinin ilk maddesinde, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) daimi üyeleri olan ABD, Rusya ve Çin’in Birleşmiş Milletler’de reform yapılması konusunda uzlaştığı açıklandı.
Üç ülke, BM’nin küresel sorunlara daha etkili yanıt verebilmesi ve uluslararası barış ile güvenliği koruma görevini yerine getirebilmesi amacıyla reform çalışmalarına bağlı kalacaklarını bildirdi.
Ancak açıklamada reformun kapsamı, Güvenlik Konseyi’nin yapısında değişiklik yapılıp yapılmayacağı veya veto yetkisine ilişkin yeni bir düzenleme konusunda ayrıntı paylaşılmadı.
PETROL ÜRÜNLERİNİN ÜRETİMİ VE TEDARİKİ ARTIRILACAK
Bildirinin ikinci maddesinde enerji üretimi ve tedarikine ilişkin ortak hedeflere yer verildi.
ABD, Rusya ve Çin, bütün ülkelerin yararına rafine edilmiş petrol ürünlerinin üretimini ve arzını artırmayı planladıklarını açıkladı.
Üç ülke, istikrarlı enerji akışının önemini vurgularken üretimin hangi miktarda artırılacağına, tedarik düzenlemelerine veya enerji alanında kurulacak iş birliği mekanizmalarına ilişkin somut bir takvim ortaya koymadı.
Ortak bildirinin üçüncü maddesinde devletlerin rızası ilkesi ve devlet yetkililerinin dokunulmazlığına saygı gösterilmesinin temel önemde olduğu ifade edildi.
Üç lider, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) ve benzeri uluslararası kurumların yetki alanlarını kötüye kullanmaması gerektiği konusunda görüş birliğine vardı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında UCM tarafından çıkarılan yakalama kararları bulunurken ABD yönetimi de mahkemenin bazı soruşturma ve kararlarına karşı çıkıyor.
Ancak üç ülkenin açıklamasında, UCM’nin yetkilerine ilişkin hangi hukuki değişikliklerin talep edildiği belirtilmedi.
‘NÜKLEER SAVAŞIN KAZANANI OLAMAZ’
Bildirinin dördüncü ve son maddesinde nükleer silahlara ilişkin ortak tutum açıklandı.
Üç devlet başkanı, nükleer bir savaşın kazanılamayacağını ve böyle bir savaşın hiçbir zaman başlatılmaması gerektiğini yineledi.
ABD, Rusya ve Çin’in nükleer risklerin azaltılması ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi amacıyla diyalog yürüteceği duyuruldu.
Bununla birlikte açıklamada nükleer silahların azaltılmasına ilişkin bağlayıcı bir anlaşma, sayısal hedef veya müzakere takvimi yer almadı.
BARIŞ BİLDİRİSİNDE UKRAYNA VE İRAN SAVAŞLARI YOK
Zirvenin en dikkat çekici yönlerinden biri, uluslararası barış ve güvenlik başlığıyla yayımlanan ortak açıklamada devam eden savaşlara ilişkin somut düzenlemelere yer verilmemesi oldu.
Rusya’nın Ukrayna’da sürdürdüğü savaş ve İran’daki savaş, dört maddelik bildiride doğrudan ele alınmadı.
Böylece uluslararası güvenliğin korunması amacıyla gerçekleştirilen zirve, mevcut savaşların çözümünden ziyade büyük güçler arasındaki stratejik ilişkiler, enerji politikaları, uluslararası kurumlar ve nükleer riskler üzerine ortak ilkelerin belirlendiği bir toplantı olarak sonuçlandı.
SOMUT ANLAŞMALAR YERİNE ORTAK İLKELER
Zirvenin ardından yayımlanan bildirinin dört maddesi de genel siyasi taahhütlerden oluştu. BM reformuna ilişkin kurumsal bir yol haritası, petrol üretimine yönelik miktar hedefleri, UCM konusunda hukuki düzenleme veya nükleer silahsızlanmaya ilişkin bağlayıcı adımlar açıklanmadı.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, zirveyi olumlu ve yapıcı olarak değerlendirirken Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de görüşmelerin uluslararası ilişkiler bakımından önem taşıdığını belirtti.
Üç ülkenin ortak bildirisi, dünya siyasetinin başlıca güçlerinin ilk kez aynı masada buluşması bakımından diplomatik önem taşırken açıklanan taahhütlerin nasıl uygulanacağı ve savaşların sona erdirilmesine ne ölçüde katkı sağlayacağı belirsizliğini koruyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Siyaset
Yayın: 20 Kasım 2026 08:54 · Kaynak: politikahaber.com