Senegal'in milyarlarca dolarlık petrol yatırımında Türk imzası

Türk şirketlerinin yurt dışındaki büyük ölçekli projelerine bir yenisi daha ekleniyor. Türkiye merkezli Yamata, Senegal'in enerji altyapısını güçlendirmeyi hedefleyen milyarlarca dolarlık rafineri yatırımında devreye girdi.

Senegal'in rafineri şirketi Societe Africaine de Raffinage (SAR) ile Yamata arasında 23 Eylül 2026'da New York'ta mutabakat zaptı imzalandı. Senegal Cumhurbaşkanı Bassirou Diomaye Faye'nin de katıldığı törende anlaşmaya SAR Genel Müdürü Mamadou Abib Diop ile Yamata Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Cengiz Duyar imza attı.

Anlaşma, Senegal'de yıllık 4 milyon ton ham petrol işleme kapasitesine sahip ikinci bir rafinerinin kurulmasını kapsıyor. Yeni tesis için 2 ila 3 milyar dolar arasında yatırım yapılması öngörülüyor. Projenin diğer ayağında ise Dakar yakınlarında bulunan Mbao rafinerisinin modernizasyonu yer alıyor.

Mevcut tesisin yenilenmesi için 300 milyon ila 500 milyon dolar arasında kaynak ayrılması planlanıyor. İki yatırımın toplam büyüklüğünün böylece 3,5 milyar dolara ulaşabileceği belirtiliyor.

Yamata'nın mühendislik, satın alma ve inşaat süreçlerini üstlenmesi, finansmanı ise ortaklarıyla birlikte sağlaması planlanıyor. Senegal yönetimi, finansman modelinde devletin egemenlik garantisi vermeyeceğini açıkladı.

Çinli şirketle imzalanan anlaşmanın akıbeti belirsiz

Senegal'in ikinci rafineri projesi için daha önce Çinli SEDIN Engineering ile de temas kurulmuştu. Eylül 2024'te Pekin'de düzenlenen Çin-Afrika İşbirliği Forumu kapsamında SAR ile SEDIN Engineering arasında ikinci rafineri ve petrokimya tesisi kurulmasına yönelik mutabakat zaptı imzalanmıştı.

Ancak iki yıl sonra aynı yatırım için Türk şirketi Yamata ile yeni bir mutabakat yapılması dikkat çekti.

Yamata'nın Senegal'deki yeni anlaşması, şirketin Rusya'da yaşadığı önemli bir gelişmenin ardından geldi. Rus petrokimya şirketi SIBUR'un iştiraki Nizhnekamskneftekhim, 2 Eylül 2026'da Yamata'ya Tataristan'ın Nijnekamsk kentinde yürütülen Stiren Zinciri projesindeki sözleşmenin feshedildiğini bildirdi.

Rus basınında yer alan bilgilere göre yaklaşık 2,1 milyar dolar büyüklüğündeki projede inşaatın yüzde 65'i tamamlanmıştı.

Business Online gazetesinin haberinde fesih kararının arkasında şantiyedeki personel yetersizliği olduğu öne sürüldü. Yaklaşık 1.000 çalışanın sahadan ayrıldığı, ücret ödemelerindeki gecikmelerin ve bölgedeki insansız hava aracı saldırılarının da iş gücü kaybında etkili olduğu aktarıldı.

Aynı haberde Yamata hakkında Amur Bölgesi Tahkim Mahkemesi'nde üç aylık dönemde 56 dava açıldığı, bunlardan 28'inin inceleme aşamasında bulunduğu belirtildi.

Senegal petrolünü kendi tesislerinde işlemeyi hedefliyor

Senegal, 2024 yılında Sangomar açık deniz sahasında petrol üretimine başlamasına rağmen petrol ürünleri ihtiyacının önemli bir bölümünü ithalatla karşılamayı sürdürüyor. Yeni rafinerinin öncelikli hedeflerinden biri, Sangomar sahasından çıkarılan ham petrolün ülke içerisinde işlenmesi olacak.

Tesisin farklı kaynaklardan temin edilen ham petrol türlerini de işleyebilecek şekilde tasarlanması planlanıyor.

Senegal yönetimi, yatırım sayesinde iç piyasadaki akaryakıt ihtiyacının karşılanmasını ve üretim fazlasının Batı Afrika ülkelerine ihraç edilmesini amaçlıyor.

İnşaat aşamasında 15 binden fazla istihdam hedefleniyor

Yatırımın ekonomik etkilerinden birinin de istihdam olması bekleniyor. Senegal Cumhurbaşkanlığı, rafineri projelerinin inşaat aşamasında 15 binden fazla doğrudan istihdam oluşturmasının öngörüldüğünü açıkladı. Mühendislik, inşaat, bakım ve endüstriyel lojistik alanlarında yeni iş fırsatlarının ortaya çıkması beklenirken, projede yerel şirketlerin ve Senegal iş gücünün de önemli rol üstlenmesi hedefleniyor.

Nihai yatırım kararı için süreç devam ediyor

Yamata ile SAR arasında imzalanan mutabakat, henüz nihai yapım ve finansman sözleşmesi niteliği taşımıyor. Projenin hayata geçirilebilmesi için ayrıntılı mühendislik çalışmalarının tamamlanması ve finansman süreçlerinin netleştirilmesi gerekiyor.

Bu aşamaların tamamlanmasıyla Senegal'in enerji altyapısında önemli bir dönüşüm hedefleniyor.