Naht Sanatçısı Mehmet Emin İncekulak’a Büyük Onur

Kütahya’nın Simav ilçesinde yaşayan emekli Milli Eğitim Müdürü ve naht sanatçısı Mehmet Emin İncekulak, yaklaşık 45 yıldır büyük bir sabır ve titizlikle sürdürdüğü geleneksel ahşap işleme sanatındaki çalışmalarıyla önemli bir onura layık görüldü. Hat sanatının zarif örneklerini kıl testere yardımıyla ahşaba işleyen 68 yaşındaki İncekulak, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı olarak kabul edildi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen kurul değerlendirmesi sonucunda sanatçı unvanını almaya hak kazanan İncekulak’a, Bakanlık tarafından hazırlanan sanatçı kimlik kartı takdim edildi. Kimlik kartını Kütahya İl Kültür ve Turizm Müdürü Barış Başoğul’un elinden alan İncekulak, yaşadığı mutluluğu ve heyecanı dile getirdi.

45 Yıllık Sanat Yolculuğu Bir Kıl Testereyle Başladı

Naht sanatını “Allah kelamının ağaçla buluşturulması” olarak tanımlayan Mehmet Emin İncekulak’ın sanat yolculuğu, yaklaşık 45 yıl önce yaşadığı ilginç bir olayla başladı.

Öğrencilik yıllarında çaldığı udun kırılan desenli kafesini tamir ettirmek isteyen İncekulak, Balıkesir’de bir ustanın kapısını çaldı. Ustayla gerçekleştirdiği sohbet, hayatının geri kalanını şekillendirecek önemli bir dönüm noktası oldu.

İncekulak, o günleri şu sözlerle anlattı:

“45 yıl önce öğrencilik yıllarımda çaldığım udun kırılan desenli kafesini tamir ettirmek için Balıkesir'deki bir ustaya gitmiştim. Usta ile bir süre sohbet ettikten sonra bana bir kıl testere takdim etti ve ‘Sana el veriyorum. Kendi udunu kendin tamir et, bu hat eseri de keserek ahşaba aktar’ dedi.”

O güne kadar ahşap kesme konusunda herhangi bir eğitim almadığını belirten İncekulak, Simav’a döndükten sonra ustasının verdiği hat eserini kıl testereyle keserek ahşaba aktardığını, ardından udunun kırılan kafesini kendi imkânlarıyla tamir ettiğini söyledi.

Bu deneyimin ardından ahşap işleme sanatına büyük bir ilgi duyan İncekulak, hiçbir eğitim almadan kendisini geliştirerek naht sanatında ustalaştı.

Tarihî Ahşap Evini Sanat Atölyesine Dönüştürdü

Mehmet Emin İncekulak, çalışmalarını Simav’ın Tabakhane Mahallesi’nde bulunan ve ailesinden kalan tarihî ahşap evde sürdürüyor.

Evin giriş bölümünü atölye olarak kullanan sanatçı, yıllar boyunca hazırladığı eserlerini aynı zamanda burada sergiliyor. Hat ustalarının hazırladığı yazıları büyük bir dikkatle ahşaba aktaran İncekulak, geleneksel yöntemlerden vazgeçmeden çalışmalarını sürdürüyor.

Kıl testereyle gerçekleştirilen naht sanatında sabır, dikkat ve el becerisi büyük önem taşıyor. Hat sanatının estetik özelliklerini ahşapla buluşturan bu geleneksel sanat dalında, eserlerin hazırlanması kimi zaman haftalar, kimi zaman ise aylar sürebiliyor.

İncekulak, bugüne kadar binlerce eser hazırladığını, bunların önemli bir bölümünü ise dostlarına ve sanatseverlere hediye ettiğini belirtti.

“Bugüne Kadar Hiçbir Eserimi Satmadım”

Sanatını ticari bir kazanç kapısı olarak görmediğini ifade eden Mehmet Emin İncekulak, bugüne kadar hazırladığı eserlerden hiçbirini satmadığını söyledi.

Yıllar içerisinde birçok çalışmasını hediye eden sanatçı, kişisel koleksiyonunda yaklaşık 300 eserin bulunduğunu dile getirdi.

İncekulak’ın bu yaklaşımı, geleneksel sanatların yalnızca maddi değerleriyle değil, taşıdıkları kültürel ve manevi anlamlarla da değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

“Teknoloji Geliştikçe El Sanatları Yok Oluyor”

Naht sanatının günümüzde teknolojik gelişmeler nedeniyle kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirten İncekulak, geleneksel yöntemlerle hazırlanan eserlerin makine üretimi çalışmalardan önemli farklılıklar taşıdığını vurguladı.

Türkiye genelinde bu sanatı sürdüren usta sayısının oldukça azaldığını ifade eden İncekulak, bilgisayar destekli kesim makinelerinin yaygınlaşmasıyla el emeğine dayalı üretimin giderek azaldığını söyledi.

İncekulak, “Teknolojinin gelişmesiyle bilgisayarlarla kesim yapılıyor ama bizim yaptığımız naht eserlerde el emeği, göz nuru var. Bir eserin tamamıyla ortaya çıkması bazen ayları bulabiliyor. Bilgisayarlı makineler ise 10 dakikada kesimi gerçekleştiriyor ancak el sanatı ile makineden çıkan eserler arasında büyük farklar oluyor.

Tablolara bakan insanlar bunu çok rahat ayırt edebiliyor. Elle yapılan eserlerin manevi değeri çok yüksek.” ifadelerini kullandı.

Geleneksel Sanatların Geleceği İçin Önemli Bir Adım

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilen Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı unvanı, geleneksel sanatların korunması, yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması açısından önem taşıyor.

Bu kapsamda sanatçı kimlik kartına kavuşan Mehmet Emin İncekulak’ın yaklaşık yarım asırlık emeği, resmî olarak da takdir edilmiş oldu.

Geleneksel Türk el sanatları arasında önemli bir yere sahip olan naht sanatının yaşatılması için çalışmalarını sürdüren İncekulak, 45 yıl önce kendisine hediye edilen bir kıl testereyle başladığı sanat yolculuğunda bugün kültürel miras taşıyıcısı olarak yeni bir gurur yaşıyor.

Simav’daki tarihî evinde eserlerini üretmeye devam eden İncekulak’ın hikâyesi, sabır, emek ve sanat sevgisinin yıllar içerisinde nasıl önemli bir kültürel değere dönüşebileceğinin dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.