Marketteki Karekod Gıdanın Yolunu Göstermiyor

Blokzincir İzlenebilirlik Kaydını Nasıl Korur? Gıda sistemimizin anahtarı izlenebilirlik. Bir gıdanın hammaddeden soframıza kadar nereden geçtiğini kayıttan bulabilmeliyiz. Denetim bu kayıtları inceler, sorunu ortaya çıkarır.

Gıdanın güvenliğini de kalitesini de böyle koruruz. Ama bu kayıtları hala elle tutuyoruz. Gıda sahtekarlarının hesaplı bir zekası var. Sistemimizin bütün açıklarını biliyorlar. Elle tutulan bu kayıt düzeni taklide ve tağşişe zemin hazırlıyor.

Sahtekar da bu düzende yakalanmıyor. Hilenin nereden çıktığını kimse bulamıyor. Bir tek kayıtla oynayanlar biliyor. Bu zinciri dijitale geçirmeliyiz. Bunun aracı blokzincir. Bir dijital bir kayıt defteri. İçine yazılanı kimse sonradan gizlice değiştiremiyor.

Bütün gıda işletmeleri bu deftere bağlanmalı. Hammaddeyi alan da gıdayı sevk eden de kaydını buraya yazmalı. Böylece bütün gıda güvenliği kayıtlarımız dijitalleşir ve hilenin önüne geçeriz. Her veriye saniyeler içinde de ulaşabiliriz.

Bakanlık Denetime Makine Öğrenimini Eklemeli Gıda, zincirin her halkasında biyolojik, kimyasal ve fiziksel tehlikelere açık. Bulaşma yaşandığında ciddi sağlık riski doğuyor. Bunu en net, yaz aylarında artan gıda zehirlenmelerinde görüyoruz.

O zaman blokzincirin yanına makine öğrenimini de eklemeliyiz. Makine öğrenimi yapay zekanın bir dalı. Bu yöntemde bilgisayar geçmiş verilerden öğrenir, sonra ne olacağını tahmin eder. Yapay zeka gıda güvenliği standartlarını ve tehlikeleri tanımalı.

Bu alanda geçmişte yaşananları da bilmeli. Olası sorunları blokzincirdeki kayıtlardan önceden görebilmeli. Böylece denetim personelinin yükü azalır. Riskli alanları da daha sorun çıkmadan bulabiliriz. Bu sistemi mutlaka kamu eliyle kurmalıyız, özel taşerona vermemeliyiz.

Kuracak, kullanacak mühendislerimiz de altyapımız da var. Ama engeli AKP iktidarının vizyonunda görüyorum. Zekamızı sadece silah sanayisinde kullanıyoruz. Gıda aklımıza bile gelmiyor. Elle tutulan kayıt da sahtekarın işine yarıyor.

Bugün kurmazsak yarın gelişmiş ülkelere yine taviz vermek zorunda kalacağız. Tarım ve Orman Bakanlığı gıda kayıtlarını tutacak blokzincir altyapısını kendisi kurmalı.