Arabasında pet şişe unutanlar hemen atsın: Hücrelere kadar sızıyor

Pratikliği ve kolay taşınabilirliği sebebiyle günlük yaşamın vazgeçilmezi haline gelen pet şişe sulara dair çarpıcı bir bilimsel araştırma yayımlandı. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Columbia Üniversitesi araştırmacıları tarafından geliştirilen çift lazerli optik görüntüleme tekniği, ambalajlı sularda daha önce tespit edilemeyen boyuttaki plastik kalıntılarını gözler önüne serdi.

Bir litrelik suda 240 bin görünmez parçacıkAnaliz edilen şişelenmiş sularda, boyutları mikrometrelerin dahi altına inen nano düzeyde ortalama 240 bin plastik parçacığı kayıtlara geçti. Mikroplastiklerden yüzlerce kat daha ufak olan bu parçacıklar, mikroskop altında dahi zor fark edilen boyutları sebebiyle biyolojik bariyerleri aşma potansiyeli taşıyor.

Bilim insanları, nanoplastiklerin sindirim ve solunum sistemini geçerek kan dolaşımına karışabildiğini, oradan da karaciğer, böbrek ve beyin gibi hayati organlara kadar ulaşabileceğini ifade ediyor. Hücresel düzeyde hasara ve bağışıklık tepkisine yol açabilirNanoplastiklerin hücresel mekanizmalar üzerindeki etkileri laboratuvar çalışmalarında mercek altına alınıyor.

Parçacıkların hücre zarını geçerek serbest radikal üretimini tetiklediği, oksidatif stres oluşturduğuı ve DNA zincirlerinde fonksiyonel bozulmalara zemin hazırlayabileceği belirtiliyor. Bağışıklık sisteminin bu parçacıkları yabancı tehdit olarak algılayıp kronik enflamasyon tepkisi vermesi de tıp dünyasının araştırdığı temel başlıklar arasında yer alıyor.

Ancak bu mikroskobik parçacıkların insan vücudunda uzun vadede hangi kronik rahatsızlıkları doğrudan tetiklediğini kesinleştirmek için daha geniş klinik izleme süreçleri gerekiyor. Sıcakta ve araç içinde kalan şişeler kimyasal bombaya dönüşüyorPlastik kaplarla ilgili risk yalnızca parçacık salınımıyla sınırlı kalmıyor; ortam sıcaklığının yükselmesi ambalajdan sıvıya kimyasal geçişini doğrudan hızlandırıyor.

Literatürde "migrasyon" olarak tanımlanan bu süreç, özellikle araç torpidosunda ya da güneş altında bekletilen pet şişelerde en üst seviyeye çıkıyor. Yaz mevsiminde kapalı araç içi sıcaklığının 40 ila 50 derece bandını aşmasıyla birlikte, pet malzemenin sertliğini ve yapısını sağlayan antimon ile fitalat türevi toksik maddeler doğrudan suya karışıyor.

Uzmanlar, güneş ışığına doğrudan maruz kalan veya aşırı ısınmış pet şişelerdeki suyun kesinlikle tüketilmemesi ve ambalajın doğrudan imha edilmesi gerektiğinin altını çiziyor.