Bahçeli'den BM'ye Reform Çağrısı Cumhurbaşkanı Erdoğan'a Teşekkür:'Türk Milletinin İradesini Dünyaya Duyurdu

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 81’inci Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmaya ilişkin yazılı açıklama yayımladı. Erdoğan’ın konuşmasının Türk milletinin iradesini dünyaya duyurduğunu ifade eden Bahçeli, Birleşmiş Milletler ve uluslararası sistemin mevcut yapısının kapsamlı bir reforma tabi tutulması gerektiğini dile getirdi. Bahçeli, açıklamasının ilk bölümünde Erdoğan’a teşekkür ederek, “81’inci Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda sessiz milyonların sesi olan, hakkın ve haklının yanında duran; açık, güçlü ve etkileyici mesajlarıyla Türk milletinin haklı duruşunu ve iradesini bütün dünyaya duyuran Sayın Cumhurbaşkanımıza bir kez daha teşekkürlerimi ifade ediyorum” dedi. Uluslararası sistemin savaşlar, krizler, insani dramlar ve adaletsizlikler nedeniyle daha fazla sorgulanır hale geldiğini söyleyen Bahçeli, Birleşmiş Milletler başta olmak üzere küresel karar alma mekanizmalarının dünyanın değişen siyasi, ekonomik ve jeopolitik şartlarını yeterince yansıtamadığını kaydetti.'VETO İMTİYAZI TEMEL SORUNLARDAN BİRİ'Bahçeli, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin mevcut yapısı ile daimî üyelerin veto hakkına dikkat çekerek, “Özellikle Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin mevcut yapısı ve daimî üyelerin sahip olduğu veto imtiyazı, adil, etkin ve kapsayıcı bir uluslararası düzenin önündeki temel sorunlardan biri olarak karşımızda durmaktadır” ifadelerini kullandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın sık sık dile getirdiği “Dünya 5’ten büyüktür” sözünü de değerlendiren Bahçeli, bu yaklaşımın daha adil, temsil gücü yüksek ve hakkaniyete dayalı bir dünya düzeni arayışının güçlü bir ifadesi olduğunu belirtti. Mevcut uluslararası sistemin kuruluş değerleriyle bağdaşmayan bir noktaya geldiğini öne süren Bahçeli, “Sözde kurallara dayalı uluslararası sistemin itibar ve inandırıcılığının kalmadığını uzun zamandır dile getiriyoruz” dedi. Bahçeli, “Haklının güçsüz, güçlünün haklı olduğu adaletsiz bir yapının sürdürülebilir olması da mümkün değildir” ifadelerini kullanarak, işgaller, haksız saldırılar ve devletlerin egemenlik haklarının ihlal edilmesinin dünya huzurunu baltaladığını ve barış ile güvenliği tehdit ettiğini söyledi. BAHÇELİ’DEN FİLİSTİN VE KKTC VURGUSUErdoğan’ın 22 Eylül’de BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada bölgesel ve küresel haksızlıklara ve BM’nin yenilenme ihtiyacına değindiğini hatırlatan Bahçeli, Güvenlik Konseyi’nin reforme edilmesi gerektiğinin de vurgulandığını aktardı. Bahçeli, Erdoğan’ın Filistin konusunda 1967 sınırlarında, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve toprak bütünlüğüne sahip bir Filistin Devleti’nin kurulmasına yönelik mesajına da değindi. Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün tescil edilmesi gerektiğini ifade eden Bahçeli, uluslararası topluma Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni tanıma ve siyasi, diplomatik ve ekonomik ilişkiler kurma çağrısının da yapıldığını kaydetti.'REFORM İHTİYACINI SOMUT YOL HARİTASINA DÖNÜŞTÜRMEK ZORUNDAYIZ'Erdoğan’ın Bloomberg için kaleme aldığı makaleye de değinen Bahçeli, küresel krizlerin çözümünün birkaç başkentin iradesine bırakılmasının günümüz gerçekleriyle bağdaşmadığını belirtti. Bahçeli, “Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde daha etkin, adil ve hesap verebilir bir temsil anlayışının zorunluluk arz ettiğini” ifade ederek, farklı coğrafyaların tecrübe, kapasite ve iradesinin küresel ve bölgesel meselelerin çözümüne dahil edilmesi gerektiğini söyledi. “Dünya 5’ten büyüktür” çağrısının daha geniş bir sorumluluk anlayışına işaret ettiğini dile getiren Bahçeli, “Reform ihtiyacını artık somut bir yol haritasına dönüştürmenin zorunlu bulunduğunu ve bu yol haritasının merkezinde ise veto imtiyazının kaldırılmasının yer aldığını” kaydetti. Bahçeli, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Güvenlik Konseyi’nin Afrika’sız yapısına yönelik “savunulamaz” değerlendirmesi ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Gazze’yi “utanç manzarası” olarak nitelendirmesine ve veto sınırlaması teklifine de değindi.'BEŞ ÜLKENİN AĞZINA BAKMAKTAN KURTULMALIDIR'Bu açıklamaların yıllardır dile getirdikleri eleştirileri desteklediğini savunan Bahçeli, MHP’nin parti programında ve 2023 Seçim Beyannamesi’nde de BM’nin yapısı ve işleyişinin reforma tabi tutulması gerektiğinin ifade edildiğini hatırlattı. Bahçeli, 1 Ekim 2024 tarihli TBMM Grup Toplantısı’ndaki sözlerini de aktararak, “Birleşmiş Milletler ve Güvenlik Konseyi yapısı yeni baştan ve derhal reforme edilmelidir. Bu reform ihtiyacının gecikmesi çok ciddi ve sancılı gelişmelere sebep olacaktır” dediğini hatırlattı. Aynı konuşmasında, “Ülkelerin eşit katılım ve oy hakkını ihtiva eden alternatif dünya birliği konusunda çalışmalar hızlanmalı ve dünya beş ülkenin ağzına bakmaktan kurtulmalıdır” ifadelerini kullandığını aktardı.30 Nisan 2024 tarihli TBMM Grup Toplantısı’ndaki sözlerine de yer veren Bahçeli, “Güvenlik Konseyi’ndeki veto sistemi makul çözüm arayışlarını devamlı tıkamakta, demokratik olmayan, ahlaki ve şeffaflıktan yoksun olarak kabul edilmekte, bu da Birleşmiş Milletlerin temel ilkeleriyle çelişmektedir” demişti. Bahçeli, aynı konuşmasında BM Antlaşması’nda değişiklik yapılmasının gerekliliğine işaret ettiğini belirterek, Genel Kurul’da üçte iki çoğunluk ile daimî beş üyenin onayının gerektiğini ifade ettiğini hatırlattı.'DÜNYA 5’TEN BÜYÜKTÜR' KAPSAMLI REFORM ÇAĞRISIDIRCumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşmasının kendilerini memnun ettiğini belirten Bahçeli, “Dünya 5’ten büyüktür” çağrısının yalnızca Güvenlik Konseyi’nin mevcut üye yapısına yönelik bir eleştiri olmadığını söyledi. Bahçeli, bu çağrının dünya nüfusunun, farklı coğrafyaların ve medeniyetlerin küresel karar alma süreçlerinde daha adil biçimde temsil edilmesine yönelik kapsamlı bir reform çağrısı olduğunu dile getirdi.'YENİ VE HAKKANİYETLİ DÜZEN'“Güvenlik Konseyi’nin beş daimî üyesine tanınan veto yetkisi, uluslararası toplumun ortak iradesini çoğu zaman birkaç ülkenin kararına bağımlı hâle getirmekte” diyen Bahçeli, bu durumun savaş, çatışma ve insani kriz dönemlerinde BM’nin etkinliğini ve güvenilirliğini zedelediğini savundu. Bahçeli, BM reformunun yalnızca Güvenlik Konseyi’nin üye yapısının değiştirilmesiyle sınırlı tutulmaması gerektiğini de ifade etti. Genel Kurul’un etkinliği, temsil adaleti, karar alma süreçlerinin şeffaflığı, hesap verebilirlik ve uluslararası hukukun uygulanmasındaki çifte standartların ortadan kaldırılmasının da reform gündeminde yer alması gerektiğini söyledi. Bahçeli, “İhtiyaç duyulan şey, güçlünün hukuk oluşturduğu bir anarşizm yerine hukukun gücünü esas alan; birkaç ülkenin iradesine bağımlı olmayan; farklı kıtaların, milletlerin ve medeniyetlerin söz sahibi olduğu; barışın, adaletin ve insan onurunun merkezde bulunduğu yeni ve hakkaniyetli bir uluslararası düzendir” ifadelerini kullandı. Açıklamasının sonunda Bahçeli, Birleşmiş Milletler ve uluslararası sistemin mevcut yapısının bugünün ihtiyaçlarına cevap verebilmesi için kapsamlı, adil ve gerçekçi bir reforma tabi tutulmasının ertelenemeyeceğini belirtti. BAHÇELİ’DEN'DAHA ADİL ULUSLARARASI DÜZEN' MESAJIBahçeli, temsilde adaletin güçlendirilmesi, veto imtiyazının kaldırılması veya sınırlandırılması, farklı coğrafyaların küresel karar alma süreçlerine dahil edilmesi ve uluslararası hukukun herkes için eşit şekilde işletilmesinin kalıcı barış ve adalet açısından temel şartlar olduğunu ifade etti. MHP olarak yıllardır dile getirdikleri bu görüşlerin Erdoğan tarafından uluslararası kamuoyuna taşınmasını “önemli ve değerli” bulduklarını belirten Bahçeli, Türkiye’nin daha adil, kapsayıcı ve insanlığın ortak vicdanını yansıtan yeni bir uluslararası düzenin inşasına yönelik iradesini desteklediklerini kaydetti.