Ahıska Türklerinin 1944 sürgünü hafızalardaki yerini koruyor
- [BHA] 14 Kasım 1944’te Sovyetler Birliği yönetimi tarafından gerçekleştirilen Ahıska Türkleri sürgünü, aradan geçen on yıllara rağmen toplumsal hafızadaki yerini koruyor
17 Kasım 2026, 12:18:45 ANASAYFA GÜNDEM SAMSUNSPOR SON DAKİKA Sivas Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Özdemir yeniden aday Ahıska Türklerinin 1944 sürgünü hafızalardaki yerini koruyor Samsun’da 308 milyon TL’lik altyapı projesi sürüyor Aliağa Belediyesi sosyal destek programlarını genişletti Bahçeli’den eğitim sistemi ve dış politika değerlendirmesi Dolar 50,4172 Euro 55,5250 Altın 6.285,50 BİST 11.827,83 Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak Samsun 20°C Hafif Yağmurlu Samsun 20°C Hafif Yağmurlu Çar 21°C Per 21°C Cum 23°C Cts 16°C Menüye Eleman Ekleyiniz Ahıska Türklerinin 1944 sürgünü hafızalardaki yerini koruyor 17 Kasım 2026 12:11 0 3 A + A - [BHA] 14 Kasım 1944’te Sovyetler Birliği yönetimi tarafından gerçekleştirilen Ahıska Türkleri sürgünü, aradan geçen on yıllara rağmen toplumsal hafızadaki yerini koruyor. Gürcistan’ın güneybatısındaki tarihî Ahıska (Mesheti) bölgesinde yaşayan Türk toplumu, Sovyet lideri Josef Stalin döneminde alınan kararla yurtlarından zorla çıkarıldı.
Sovyet yönetimi, 31 Temmuz 1944 tarihli Devlet Savunma Komitesi kararı doğrultusunda Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin Türkiye sınırına yakın Ahıska, Adıgen, Aspindza, Ahılkelek ve Bogdanovka çevresinde yaşayan Türk, Kürt ve Hemşin nüfusun bölgeden uzaklaştırılmasını kararlaştırdı. 14 Kasım 1944’te başlayan operasyon kapsamında insanlar kısa süre içinde evlerinden çıkarılarak tren vagonlarına bindirildi.
Ailelerin önemli bölümü yanlarına yeterli eşya ve yiyecek alamadan yaşadıkları yerleri terk etmek zorunda kaldı. Sürgün edilenler başta Özbekistan, Kazakistan ve Kırgızistan olmak üzere Orta Asya’nın farklı bölgelerine gönderildi.
Tarihî kaynaklarda farklı rakamlar bulunmakla birlikte yaklaşık 90 bin ila 100 bin kişinin sürgün edildiği kabul edilmektedir. Hayvan taşımacılığında kullanılan vagonlarda insanlık dramı Ahıska Türklerinin hafızasında 1944 sürgünü, yalnızca topraklarından ayrılmak zorunda bırakılmalarıyla değil, yolculuk sırasında karşılaştıkları ağır koşullarla da yer edinmiştir.
İnsanlar, hayvan taşımacılığında kullanılan yük vagonlarında yetersiz beslenme, susuzluk, soğuk, hastalık ve hijyen sorunlarıyla mücadele ederek Orta Asya’ya ulaştırıldı. Uzun süren yolculuklarda özellikle çocuklar, yaşlılar ve hastalar büyük güçlüklerle karşılaştı.
Sürgün yolculuğunun ardından zorluklar sona ermedi. Yeni yerleşim bölgelerinde barınma, beslenme ve çalışma koşulları bakımından ciddi sorunlar yaşandı. Ailelerin yeniden hayat kurma mücadelesi yıllarca süren sosyal ve ekonomik güçlüklerle devam etti.
Sürgün sırasında ve sonrasındaki ilk yıllarda yaşanan can kayıplarının kesin sayısı konusunda tarih araştırmalarında farklı değerlendirmeler bulunmaktadır. Sürgün toplumsal hafızayı da değiştirdi Sürgün öncesinde Ahıska bölgesinde yaşayan aileler, yüzyıllara dayanan yerleşim kültürünü, geleneklerini, dilini, inanç dünyasını ve komşuluk ilişkilerini kuşaktan kuşağa aktarıyordu.
Zorunlu göçle birlikte bu toplumsal yapı büyük ölçüde dağıldı. Sovyet yönetiminin özel iskân uygulamaları, uzun yıllar boyunca serbest dolaşım, ikamet ve yerleşim imkânlarını sınırlandırdı. 1956 yılında özel iskân rejiminin kaldırılması, Ahıska Türklerinin tarihî yurtlarına topluca geri dönüşünü sağlamadı.
Mayıs-Haziran 1989’da Özbekistan’ın Fergana Vadisi’nde meydana gelen şiddet olayları, bölgede yaşayan Ahıska Türklerini yeniden büyük bir güvensizlik ve zorunlu göç süreciyle karşı karşıya bıraktı. Olayların ardından çok sayıda Ahıska Türkü Özbekistan’dan ayrılmak zorunda kaldı.
Türkiye başta olmak üzere farklı ülkelere yönelen bu hareketlilik, toplumun dünyanın çeşitli coğrafyalarına dağılmasını hızlandırdı. Ana vatana dönüş mücadelesi sürüyor Ahıska Türklerinin tarihî yurtlarına dönüş meselesi, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından da uluslararası gündemde yer almaya devam etti.
Gürcistan, 2007 yılında eski Sovyetler Birliği döneminde zorla sürgün edilen kişilerin ülkelerine geri dönüşüne ilişkin bir yasal düzenleme kabul etti. Ancak hukuki düzenlemelerin varlığı, bütün Ahıska Türklerinin tarihî yurtlarına güvenli, gönüllü ve sürdürülebilir biçimde dönmesini tek başına sağlayamadı.
Başvuru süreçleri, vatandaşlık ve ikamet sorunları, ekonomik koşullar, mülkiyet meseleleri ve toplumsal uyum gibi konular önemini korudu. Bugün Ahıska Türkleri Türkiye, Kazakistan, Kırgızistan, Azerbaycan, Rusya, Özbekistan, ABD ve farklı ülkelerde yaşamlarını sürdürmektedir.
Eğitimci Yazar Yalçın Çelik, sürgünün tarihsel hafızada hak ettiği yeri alması gerektiğine dikkat çekerek “Bu insanlık dramını unutmamak, unutturmamak ve tarihî gerçekleri gelecek nesillere doğru biçimde aktarmak hepimizin ortak sorumluluğudur” değerlendirmesinde bulundu. n8n BENZER KONULAR Gündem 17 Kasım 2026 12:11 Sivas Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Özdemir yeniden aday Sivas Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Zeki Özdemir, oda... Gündem 17 Kasım 2026 12:04 Samsun’da 308 milyon TL’lik altyapı projesi sürüyor Samsun Büyükşehir Belediyesi SASKİ Genel Müdürlüğü tarafından İlkadım ilçesinde yürütülen...
Gündem 17 Kasım 2026 11:58 Aliağa Belediyesi sosyal destek programlarını genişletti İzmir’in Aliağa ilçesinde belediye, yaşlı, engelli ve ihtiyaç sahibi vatandaşlara... Gündem 17 Kasım 2026 11:51 Bahçeli’den eğitim sistemi ve dış politika değerlendirmesi MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, partisinin TBMM Grup Toplantısı’nda...
Gündem 17 Kasım 2026 11:28 Samsun’da toplu taşıma kültürü ve denetim eksikliği tartışılıyor Samsun’da toplu taşıma araçlarının fiziki ve teknolojik donanımı gelişmiş olsa... Gündem 17 Kasım 2026 11:21 Kayserili yazar Arif Ergin COP31’de iklim krizini anlatıyor Antalya’da 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında düzenlenen COP31 İklim...
YORUMLAR [Yoruma cevap yazmaktan vazgeç] Daha sonraki yorumlarımda kullanılması için adım, e-posta adresim ve site adresim bu tarayıcıya kaydedilsin.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Asayiş
Yayın: 17 Kasım 2026 09:19 · Kaynak: samsuncephaber.com