Avrupa'da süpermarketlerin dondurucularını hedef alan siber saldırılar yayılıyor

Belçika, Lüksemburg, Estonya, Hollanda, İrlanda ve İsveç'teki market zincirlerinde de benzer olaylar yaşanırken uzmanlar, asansörlerden trafik ışıklarına kadar pek çok sistemin risk altında olabileceği uyarısında bulundu. Avrupa'daki süpermarketlerde yaşanan dondurucu saldırıları, siber güvenlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.

İlk olayların Fransa'da ortaya çıkmasının ardından 2 Kasım'da altı Avrupa ülkesinde daha benzer vakalar bildirildi. Saldırıları henüz hiçbir grup üstlenmedi ve kamuoyuna açıklanmış bir fidye talebi bulunmuyor. Uzmanlar ise günlük yaşamı doğrudan etkileyen sistemlerin uzaktan erişim yoluyla hedef alınabileceğine dikkat çekiyor.

FRANSA'DA BAŞLAYAN SALDIRILAR AVRUPA'YA YAYILDI12 Ekim'de Fransa'da yaklaşık 500 ila 700 süpermarketin dondurucu sistemlerine siber saldırı düzenlendi. Saldırılarda bazı cihazların sıcaklık ayarlarının değiştirilerek 50 dereceye kadar çıkarıldığı bildirildi.

Etkilenen işletmeler arasında Carrefour, Monoprix ve Intermarché mağazaları da yer aldı. Paris Savcılığı olayı büyük ölçekli bir saldırı olarak değerlendirirken, Intermarché ve E.Leclerc'in toplam stok kaybının yaklaşık 270 bin euroya ulaştığı aktarıldı.

Saldırılar 2 Kasım'da Belçika, Lüksemburg, Estonya, Hollanda, İrlanda ve İsveç'te de gündeme geldi. Belçika ve Lüksemburg'da yaklaşık 40 Delhaize mağazasının etkilendiği bildirildi. İsveç'in başkenti Stockholm'deki ICA Baronen mağazasında ise elektrik kesintisi nedeniyle donduruculardaki ürünler kullanılamaz hale geldi.

Saldırıların arkasında kimin bulunduğu henüz belirlenemedi. Fransız yetkililer uluslararası aktörlerin rolü olabileceği ihtimali üzerinde duruyor ancak şu ana kadar resmî bir suçlama yapılmış değil. UZMANLARA GÖRE DONDURUCULAR KOLAY HEDEFSiber güvenlik uzmanı Marta Rybczynska, saldırıların doğrudan finansal kazanç elde etme amacı taşımadığı görüşünde.

Rybczynska'ya göre amaç, kargaşa yaratmak veya daha kapsamlı saldırılar için uygun bir zemin hazırlamak olabilir. Rybczynska, saldırı yöntemlerine ilişkin talimatların internette kolayca bulunabildiğini ve bu nedenle soğutma sistemlerinin siber saldırganlar açısından kolay hedef haline geldiğini belirtiyor.

Market işletmelerinin bugüne kadar kendilerini doğrudan bir siber saldırı hedefi olarak görmediğini söyleyen uzman, bu sistemlerin de güvenlik önlemleri kapsamına alınması gerektiğini vurguluyor. Critical Cyber'ın kurucusu Pavlina Pavlova ise Fransa'da hedef alınan kontrol cihazlarının önemli bölümünün güvenlik güncellemesi almayan eski modeller olduğuna dikkat çekiyor.

Pavlova, söz konusu güvenlik açıklarının 2025 yılından bu yana bilindiğini belirtiyor. Fransız CERT tarafından yapılan uyarılarda Danfoss, Copeland ve Dixell markalarının eski yazılım sürümleri de sıralanıyor. Virginia Commonwealth Üniversitesi'nden Christopher Whyte ise saldırıların sonuçlarının geri döndürülemez olabileceğini belirterek bozulan gıdaların yeniden kullanılamayacağına dikkat çekiyor.

ASANSÖRLER VE KAPI SİSTEMLERİ DE RİSK ALTINDAUzmanların dikkat çektiği tehlike yalnızca marketlerin soğutma sistemleriyle sınırlı değil. Süpermarketlerde kullanılan soğutma kontrol cihazlarının yanı sıra bina yönetim sistemleri ve kapı erişim panelleri de uzaktan izlenebiliyor.

Bu sistemlerin aynı ağlar üzerinden yönetilmesi, farklı altyapıların da saldırılara açık hale gelmesine neden olabiliyor. Olası riskler arasında asansör kontrol sistemlerinin ele geçirilmesi de bulunuyor. Böyle bir senaryoda asansörlerin katlar arasında durdurulması ve insanların içeride mahsur kalması mümkün olabilir.

Yangın sırasında devreye giren tahliye sistemlerinin çalışmasının engellenmesi de uzmanların üzerinde durduğu ihtimaller arasında. Kapı erişim sistemlerinin uzaktan kontrol edilmesiyle kapıların kilitlenmesi veya izinsiz açılması da olası senaryolar arasında gösteriliyor.

Ancak bu sistemlere yönelik benzer bir saldırının gerçekleştiğine dair doğrulanmış bir bulgu bulunmuyor. Uzmanlar bu ihtimalleri, mevcut saldırıların ortaya çıkardığı güvenlik açıklarından hareketle değerlendiriyor. TRAFİK IŞIKLARI VE ELEKTRİK ŞEBEKELERİ İÇİN UYARISiber güvenlik uzmanlarının riskli gördüğü altyapılar arasında trafik ışıkları, su arıtma tesisleri ve elektrik şebekeleri de bulunuyor.

Bu sistemlerin kontrol yazılımlarındaki güvenlik açıkları, saldırganların günlük yaşamı etkileyebilecek müdahalelerde bulunmasına imkân verebilir. Jeopolitik sabotaj ihtimali de soruşturmalarda değerlendirilen başlıklardan biri.

Analistler, saldırıların düşük maliyetli ve arkasındaki aktörlerin inkâr etmesini kolaylaştıran yöntemlerle gerçekleştirilebileceğinden şüpheleniyor. Deniz altı kablolarına yönelik müdahaleler ve GPS karıştırma olayları da benzer risklerin örnekleri arasında gösteriliyor.

Britanya Ulusal Siber Güvenlik Merkezi (NCSC) ise kritik altyapıların, yapay zekâ destekli otomatik zararlı yazılım saldırılarındaki artışa karşı hazırlıklı olması gerektiği uyarısında bulundu. VERİ MERKEZLERİ VE HASTANELER DE TEHLİKEDESiber saldırıların hedef alabileceği sistemler arasında veri merkezleri, hastaneler ve ilaç şirketlerinin soğutma altyapıları da yer alıyor.

Veri merkezlerinde soğutma sistemlerinin devre dışı bırakılması, sunucuların kısa sürede aşırı ısınmasına ve ciddi hasar görmesine yol açabilir. Hastanelerde ve ilaç şirketlerinde kullanılan soğutucuların çalışmaması ise çok daha kritik sonuçlar doğurabilir.

Bu sistemlerde saklanan aşıların ve kan stoklarının uygun sıcaklık koşullarının dışına çıkması, milyonlarca euroluk kayıplara neden olabilir. Pavlova, yapay zekânın gelişmiş siber saldırıların gerçekleştirilmesini kolaylaştırdığını ve saldırıların insanların müdahale edebileceğinden daha hızlı otomatikleştirilebildiğini belirtiyor.

Savunma tarafında ise güvenlik açıklarını kapatmak için gerekli güncellemelerin aynı hızda uygulanamaması önemli bir sorun olarak öne çıkıyor. Pavlova, siber güvenlik alanındaki tablonun iyileşmeden önce daha da kötüleşebileceği değerlendirmesinde bulunuyor.