Tarihten Gelen İlmekler: Orta Asya’dan Kelkit’e

Kelkit zilli kilimi, asırlık dokusu ve ilmek ilmek işlenen tarihiyle Anadolu’nun yaşayan en köklü miraslarından biri olarak geleceğe taşınmaya devam ediyor.

Kelkit zilli kilimi, asırlık dokusu ve ilmek ilmek işlenen tarihiyle Anadolu’nun yaşayan en köklü miraslarından biri olarak geleceğe taşınmaya devam ediyor. Gümüşhane’nin Kelkit ilçesinde yüzyıllar önce göçebe Türkmen kültürüyle filizlenen bu eşsiz sanat, bugün hem kültürel kimliği koruyor hem de modern dünyada kendine yepyeni bir yer buluyor.

Kelkit zilli kiliminin kökleri, Orta Asya’dan Anadolu’ya göç eden Türk boylarına kadar uzanır. Göçebe yaşam tarzının bir parçası olarak çadırları süsleyen, soğuktan koruyan ve çuval olarak kullanılan bu kilimler, Kelkit topraklarında yerleşik hayata geçilmesiyle birlikte tamamen buraya özgü bir kimlik kazandı.

Onu diğer kilimlerden ayıran en büyük özellik, "Zilli" (Sili) adı verilen özel bir dokuma tekniğidir. Tersinden dokunan bu kilimlerde, motifler yüzeyde kabartma şeklinde belirir. Tamamen koyun yününden elde edilen iplerin, kök boyalarla renklendirilmesiyle üretilen kilimler, yüzyıllar boyunca Kelkitli kadınların duygularını, özlemlerini ve doğayı anlattığı birer sessiz mektuba dönüşmüştür.

Gelişen teknoloji ve fabrikasyon ürünlerin artmasıyla bir dönem yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan Kelkit zilli kilimi, yerel yönetimlerin, kadın kooperatiflerinin ve Halk Eğitimi Merkezlerinin attığı kararlı adımlarla yeniden küllerinden doğdu. Coğrafi İşaret Belgesi alınarak tescillenen bu kültürel miras, açılan dokuma kursları sayesinde genç nesillere aktarılmaya başlandı.

Bugün Kelkit’teki atölyelerde tezgah başına geçen kadınlar, hem bu tarihi sanatı yaşatıyor hem de ev ekonomilerine çok ciddi bir katkı sağlıyor. Geçmişte sadece çeyiz sandıklarını süsleyen kilimler, artık modern tasarımlarla buluşarak duvar panoları, seccadeler, modern heybeler ve dekoratif yastıklar olarak yerli ve yabancı turistlerin gözdesi haline geldi.

Son bir ayda gumuskoza.com.tr sitesinde 615.468 gerçekleşti.