Kemal Kılıçdaroğlu’nun videosunda dikkat çeken belge: Atatürk’ün imzaladığı kararname ne anlatıyor?

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla paylaştığı videoda yer verilen, Mustafa Kemal Atatürk’ün imzasını taşıyan 19 Haziran 1933 tarihli kararname yeniden gündeme geldi. Cumhurbaşkanlığı Arşivi’nde bulunan belgede, İzmir Rıhtım Şirketi’ndeki yolsuzlukları bildiren kişilere ilave ikramiye verilmesine ilişkin Bakanlar Kurulu kararı yer alıyor.

Cumhuriyet’in ilk yıllarında yaşanan olayları konu alan videoda, İzmir Rıhtım Şirketi’ndeki usulsüzlükleri bildiren çalışanların devlet tarafından ödüllendirilmesi anlatıldı. Kararname, Maliye Vekilliğinin teklifi üzerine 19 Haziran 1933 tarihli İcra Vekilleri Heyeti toplantısında kabul edildi.

Cumhuriyet, yalnızca bir yönetim biçimi değil; aynı zamanda bir ahlak, adalet ve eşitlik idealidir. Cumhuriyet, kimsesizlerin kimsesi; milletin iradesinin, herkes için özgürlüğün ve adaletin güvencesidir. Başta Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, bütün kahramanlarımızı saygı, rahmet ve minnetle anıyorum. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun! #KimsesizlerinKimsesiCumhuriyet

— Kemal Kılıçdaroğlu (@kilicdarogluk) October 28, 2026

Yolsuzlukları bildirenlere ilave ödeme kararı

Kararnamede, İzmir Rıhtım Şirketi’ndeki yolsuzlukları haber veren Mösyö Armao, Kaporal ve Fernan Gifre’ye dörder bin lira, Asım Bey’e 700 lira, Şükrü Bey’e ise 325 lira daha verilmesinin kararlaştırıldığı görülüyor.

Belgede söz konusu ödemenin, daha önce alınmış 13 Haziran 1933 tarihli ve 14559 sayılı karara ek olarak düzenlendiği belirtiliyor. Kararın, Maliye Vekilliğinin 19 Haziran 1933 tarihli teklifi üzerine aynı gün Bakanlar Kurulu tarafından kabul edildiği kaydediliyor.

Belgede Atatürk ve İnönü’nün imzaları bulunuyor

Kararnamenin altında dönemin Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal’in imzasının yanı sıra Başbakan İsmet İnönü ve dönemin bakanlarının imzaları bulunuyor. Belgenin Cumhuriyet Arşivi kayıtlarında yer aldığı görülüyor.

Kılıçdaroğlu’nun Cumhuriyet Bayramı için paylaştığı videoda da söz konusu kararnameye yer verildi. Video, 1933 yılında İzmir Rıhtım Şirketi’ndeki yolsuzlukları ortaya çıkaran kişilerin yaşadıklarını ve devlet tarafından ödüllendirilmelerini konu aldı.

İzmir Rıhtımı 1933 yılında devletin kontrolüne geçti

İzmir Rıhtım Şirketi hakkındaki yolsuzluk soruşturması devam ederken şirketin işletme haklarının devlet tarafından devralınmasına yönelik süreç de yürütüldü. 1933 yılında yapılan düzenlemeler sonucunda İzmir Rıhtımı’nın işletmesi kamu kontrolüne geçti.

Böylece Osmanlı döneminden itibaren yabancı sermayeli şirket tarafından işletilen İzmir Rıhtımı’nın tesisleri ve işletme hakları devlet tarafından devralındı. Döneme ait kararname ise yolsuzlukları bildiren kişilere verilen ödüllere ilişkin arşiv belgelerinden biri olarak günümüze ulaştı.