Şah Damarı Sağlığı ve İnme Riskiyle Mücadelede Kritik Uyarılar

Şah Damarı Sağlığında Risk Faktörlerinin Kontrolü Kritik Önem Taşıyor

Medicana Kadıköy Hastanesi bünyesinde görev yapan Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Erol Kurç, şah damarı darlığının semptom göstermeksizin ilerleme potansiyeline sahip olduğunu ve bu durumun inme riskini ciddi şekilde artırabildiğini ifade etti.

Uzman, ani gelişen nörolojik belirtilerin fark edilmesi ve bu durumlarda hızlı aksiyon alınmasının hayati önem taşıdığını dile getirdi.

Dünya Genelinde Artan İnme Vakaları ve Nedenleri

Hastaneden yapılan resmi açıklamada, dünya çapında her yıl yaklaşık 12 milyon yeni inme vakasının kaydedildiği bilgisi paylaşıldı. İnme vakalarının temel nedenleri arasında beyin damarlarının tıkanması, damar içerisinde oluşan pıhtılaşmalar ve belirli durumlarda kalpten kaynaklanan emboliler yer alırken, şah damarlarında meydana gelen daralmaların da bu risk tablosunda önemli bir yer tuttuğu vurgulandı.

Şah Damarlarında Oluşan Daralmanın Mekanizması

Konuyla ilgili görüşlerini paylaşan Prof. Dr. Erol Kurç, şah damarlarında gelişen darlıkların her zaman net belirtiler göstermeyebileceği konusunda uyarıda bulundu. Boynun her iki yanından geçerek beynin kan ihtiyacını karşılayan bu damarların, zaman içerisinde kolesterol, yağ ve çeşitli maddelerin birikmesiyle aterosklerotik plaklar oluşturabildiğini belirtti.

Damar sertliği olarak tanımlanan bu sürecin damar içindeki açıklığı daralttığını, ayrıca plak yüzeyindeki bozulmaların veya üzerinde gelişen pıhtıların beyne giden kan akışını olumsuz yönde etkileyebildiğini açıkladı.

Risk Faktörlerinin Yönetimi ve Kişisel Sağlık Geçmişi

Prof. Dr. Erol Kurç, damar sağlığının değerlendirilmesi aşamasında yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, sigara kullanımı, fiziksel hareketsizlik ve ileri yaş gibi kritik risk faktörlerinin göz önünde bulundurulması gerektiğini belirtti.

Uzman, değerlendirme sürecinde kişinin özel sağlık öyküsünün ve ailede damar hastalığı öyküsü olup olmadığının da dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Bu risk faktörlerinin kontrol altında tutulmasının damar sağlığının korunması noktasında kritik bir rol oynadığını ifade etti.

İnmenin Erken Belirtileri ve Acil Müdahale Süreci

İnmenin erken evrelerinde ortaya çıkan belirtilerin tanınmasının, acil müdahale başarısı için büyük önem taşıdığını belirten Kurç, temel belirtiler arasında yüzün bir tarafında aniden oluşan kayma, kollardan birinde hissedilen güçsüzlük ya da uyuşma, konuşma bozukluğu ve söylenenleri anlama güçlüğü gibi durumların yer aldığını bildirdi. Ayrıca ani görme kaybı, denge kaybı ve açıklanamayan koordinasyon bozukluklarının da önemli uyarıcı işaretler olabileceğini paylaştı.

Belirtilerin Geçmesi Tehlikenin Geçtiği Anlamına Gelmiyor

Kurç, bu belirtilerin sadece birkaç dakika sürmesi veya kendiliğinden düzelmesi durumunda tehlikenin ortadan kalktığı anlamına gelmediğini vurguladı. İnme veya geçici iskemik atak şüphesi durumunda belirtilerin başlangıç saatinin mutlaka not edilmesi gerektiğini ve vakit kaybedilmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'nin aranması gerektiğini belirtti.

Hastanın kendi imkanlarıyla hastaneye gitmeye çalışmasının veya belirtilerin geçmesini beklemenin acil müdahale sürecini geciktirebileceği uyarısında bulundu.

Damar Yapısının İncelenmesi ve Tanı Yöntemleri

Şah damarı darlığının teşhis sürecinde hastanın şikayetleri, tıbbi geçmişi ve damar hastalığı risklerinin bir bütün olarak ele alındığını ifade eden Kurç, gerekli durumlarda Doppler ultrasonografi yöntemiyle damar yapısının ve kan akışının incelenebildiğini aktardı. Daha ileri seviyeli incelemelerde ise bilgisayarlı tomografi anjiyografi veya manyetik rezonans anjiyografi (MRA) tekniklerinden yararlanılabildiğini belirtti.

Tedavi Yaklaşımları ve Kişiye Özel Uygulamalar

Tedavi yöntemlerinin belirlenmesinde darlığın derecesi, hastanın geçmişte inme veya geçici iskemik atak geçirip geçirmediği ve genel sağlık durumu gibi parametrelerin esas alındığını belirten Kurç, bazı vakalarda tansiyon, kan şekeri ve kolesterol kontrolü ile sigarayı bırakmanın ve uygun ilaç tedavisinin öncelikli olduğunu belirtti. Belirli özelliklere sahip bazı hastalarda ise cerrahi müdahaleler veya damar içinden uygulanan yöntemlerin değerlendirilebileceğini dile getirdi.

Her darlık vakasında cerrahi müdahale gerekmediğini, kararın hastaya özgü riskler ve beklenen fayda dengesi gözetilerek verildiğini sözlerine ekledi.

Düzenli Kontrol ve Koruyucu Önlemlerin Önemi

Damar sağlığının korunması için düzenli kontrollerin, dengeli beslenmenin, fiziksel aktivitenin ve tütün ürünlerinden uzak durulmasının hayati olduğunu vurgulayan Kurç, herhangi bir belirti göstermeyen kişilerin rutin olarak şah damarı görüntülemesi yaptırmasına gerek olmadığını ifade etti. Tarama ihtiyacının kişinin risk durumuna ve hekimin değerlendirmesine göre belirlenmesi gerektiğini ekledi.

Son olarak, inme riskini azaltmada en kritik adımın, kontrol edilebilir risk faktörlerinin erken dönemde belirlenip yönetilmesi olduğunu belirterek, şah damıarı darlığının belirti vermeden ilerleyebilmesi nedeniyle doğru değerlendirmenin ve ani belirtilerde hızlı hareket edilmesinin hayati önem taşıdığını yineledi.