Van Gölü'nde alarm: Son 35 yılda 31 kilometrekarelik kayıp

Türkiye'nin en geniş gölü konumundaki Van Gölü'nde, Anadolu Su Altı Araştırmaları ve Sporları Derneği (ASAD) üyesi Prof. Dr. Murat Yakar tarafından yürütülen bilimsel bir çalışma, gölün yüzeyindeki dramatik değişimi belgeledi.

1990, 2015 ve 2025 yıllarına ait uydu görüntülerinin karşılaştırmalı analizi sonucunda, gölün toplamda 31 kilometrekarelik bir alanı kaybettiği tespit edildi. Araştırma verilerine göre, 1990 yılında 3 bin 577 kilometrekare olan göl yüzeyi, 2015 yılına gelindiğinde 3 bin 573 kilometrekareye geriledi.

Bu 25 yıllık dönemde sadece 4 kilometrekarelik bir kayıp yaşanırken, asıl büyük değişim son 10 yılda meydana geldi. 2025 yılı ölçümlerinde gölün yüzey alanının 3 bin 546 kilometrekareye düştüğü ve toplam kaybın yaklaşık yüzde 87'sinin son on yıla sığdığı belirlendi.

İncelemeler sırasında Landsat uydu görüntüleri ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknolojilerinden faydalanıldı. Uzmanlar, su ve kara alanlarını birbirinden ayıran Normalize Edilmiş Fark Su İndeksi (NDWI) yöntemini kullanarak farklı yıllara ait kıyı çizgilerini detaylıca karşılaştırdı.

Bu teknik yöntem, göldeki çekilmenin boyutlarını somut verilerle ortaya koydu. Prof. Dr. Murat Yakar, elde edilen bulguların göldeki küçülmenin son dönemde ivme kazandığını kanıtladığını belirtti. Yakar, bu değişimin temel nedenlerini tam anlamıyla saptayabilmek adına iklimsel verilerin, hidrolojik araştırmaların ve düzenli su seviyesi ölçümlerinin bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan ASAD Bitlis Temsilcisi Doç. Dr. Cihan Önen ise bilimsel takibin sürekliliğine dikkat çekti. Van Gölü'nün ortak bir doğal miras olduğunu vurgulayan Önen, gelecek nesillere aktarılabilmesi için koruma faaliyetlerinin kararlılıkla yürütülmesi gerektiğini ifade etti.

Bölgedeki ekolojik dengenin korunması adına bilimsel veriler ışığında somut adımlar atılması bekleniyor.