İnsan Beyninin Genetik İzleri Bir Virüsün İçinde Bulundu

İnsan genomu ile virüsler arasındaki sınırların sanılandan çok daha geçirgen olduğunu gösteren şaşırtıcı bir keşfe imza atıldı. Cornell Üniversitesi öncülüğünde yürütülen çalışmada, insan beyninde yoğun biçimde aktif olan BC200 genine ait DNA parçaları, yaygın bir cilt enfeksiyonu etkeni olan Molluscum contagiosum virüsünün genomunda tespit edildi.

Öncelikle içinizi rahatlatacak haberi verelim: Yeni bulgular virüsün beynimizden doğrudan bir gen “çaldığı” anlamına gelmiyor. Ancak insan hücrelerinde görev yapan genetik yapıların viral genomlara nasıl sıçrayabildiğini gözler önüne seriyor.

Araştırma, insan genomundaki bazı genetik unsurların düşündüğümüzden çok daha hareketli olabileceğini ortaya koyuyor. Virüsün genomunda bulunan yapılar, BC200’den türemiş DNA parçalarından oluşuyor ve bunların virüs içerisindeki işlevi henüz bilinmiyor.

BC200 geni, vücuttaki pek çok genin aksine protein üretmiyor. Bunun yerine nöronlarda yüksek miktarda bulunan kısa bir RNA molekülü sentezleyerek sinir hücrelerindeki protein üretim dengesini denetliyor.

Genin kökeni ise yaklaşık 40 milyon yıl öncesine, primatların atalarına dayanıyor. BC200, genom içerisinde yer değiştirip kendini farklı noktalara kopyalayabilen transpozonlardan, yani popüler adıyla “sıçrayan genler”den türedi. Zamanla hücre içinde kalıcı ve yararlı bir biyolojik işlev üstlenmesine rağmen hareket kabiliyetini tamamen kaybetmedi.

Araştırmacılar çeşitli çiçek virüsü (poksvirüs) ailelerini incelerken yalnızca insanları hedef alan Molluscum contagiosum genomunda BC200 kaynaklı iki ayrı DNA parçası buldu. Analizler bu transferin tek bir seferde değil, tarihin farklı dönemlerinde iki bağımsız olayla gerçekleştiğini ortaya koydu.

BC200 kendi başına hareket etmek için gereken enzimlere sahip değil. Bilim insanlarına göre bu transfer, genomda serbestçe hareket edebilen “LINE-1” adlı moleküler mekanizmanın yardımıyla gerçekleşti.

BC200 ağırlıklı olarak beyinde aktif olsa da cilt hücrelerinde de düşük seviyelerde varlığını sürdürüyor. Laboratuvar ortamında virüsle enfekte edilen insan cilt hücrelerinde BC200 seviyesinin belirgin şekilde arttığı gözlemlendi. Bu da virüsün enfeksiyon sırasında konak hücredeki bu genetik parçayı kopyalayıp kendi genomuna entegre etmiş olabileceğini gösteriyor.

Araştırma ekibi 908 kişinin genetik verilerini incelediğinde, BC200 türevi eklenmelerin modern insan popülasyonlarında da farklı sıklıklarla devam ettiğini saptadı.

Bazı eklenmeler kıtalar arası topluluklarda yaygınken, bazılarının yalnızca birkaç bireyde görülmesi genin yakın insanlık tarihinde bile hareketliliğini sürdürdüğünü kanıtlıyor.

Virüsün kendi genomuna kattığı BC200 parçalarını RNA’ya dönüştürdüğü belirlendi. Ancak bu parçaların virüse ne gibi bir avantaj sağladığı henüz bilinmiyor. Ayrıca yeni keşif virüsün daha ölümcül veya tehlikeli hâle geldiği anlamına da gelmiyor.

BC200’ün Alzheimer hastalarının beyinlerinde aşırı biriktiği ve bazı kanser türlerinde dengesiz ifade edildiği biliniyor. Bilim insanları söz konusu genin kanser hücrelerindeki hareketliliğinin yeni mutasyonlara yol açıp açmadığını ve virüsün bu dizileri konak hücrenin protein üretimini ele geçirmek için kullanıp kullanmadığını araştırmaya devam ediyor.
: Hücrelerin İçinde 71 Trilyon Kez Titreşen Gizemli Sinyal Keşfedildi

Güzel Sanatlar Fakültesi öğrencisiyim. Çocukluğumdan beri üretmeyi seviyorum ve farklı alanlarda deneyim kazanmak istiyorum. Tutkum, öğrenme isteğim ve bu alanlarda kendi tarzımı oluşturma çabamla ilerlemeye devam ediyorum.