1,5 milyon liralık araca aylık 496 bin TL kira! Sayıştay'dan İBB'ye eleştiri

Sayıştay Başkanlığı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin (İBB) mali tablolarını ve ihalelerini mercek altına aldığı 2025 Yılı Denetim Raporu'nu tamamladı. Raporun en dikkati çeken bölümlerinden birini, milyarlarca liralık hacme sahip olan araç kiralama ihaleleri oluşturdu.

Yapılan incelemelerde, belediyenin kiraladığı bazı araç gruplarında aylık kira bedellerinin piyasa rayiçlerinin çok üzerinde belirlendiği ve sadece 3 aylık kira ödemesiyle söz konusu araçların sıfır olarak satın alınabileceği tespit edildi. Sayıştay denetçileri tarafından hazırlanan raporda, 3 milyar 375 milyon 868 bin 924 lira sözleşme bedeline sahip olan "2026 Yılı Araç Kiralama Hizmet Alımı" ihalesi özel olarak incelendi.

Binek araçlar dışında kalan belirli gruplardaki araçlar için belirlenen yaklaşık maliyetlerin hatalı ve piyasa koşullarından kopuk olduğu rapora yansıdı.1.5 MİLYONLUK ARACA AYLIK 496 BİN TL KİRADenetim raporunda yer alan tablolara göre, kiralama işlemi için İBB tarafından ödenen bedeller ile araçların kasko değerleri arasında ciddi bir uçurum bulunuyor. İhale kapsamındaki 6. grup araçların ortalama kasko değeri 1 milyon 493 bin 355 lira olarak belirlendi.

Ancak İBB, bu gruptaki bir araç için aylık 496 bin lira kira bedeli ödedi. Basit bir matematikle, idare aracı kiralamak yerine satın almak isteseydi, yalnızca 3 aylık kira bedeliyle araca tamamen sahip olabilecekti. Sayıştay, bu tabloyu Kamu İhale Kanunu çerçevesinde değerlendirerek, durumun "kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanımı açısından hayatın olağan akışına aykırı olduğunu" vurguladı.3.3 MİLYAR LİRALIK İHALEDE FİYAT ARAŞTIRMASI NASIL YAPILDI?Kamu İhale Kanunu ve Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği, idarelere yaklaşık maliyet belirlerken piyasa araştırması yapma, ilgili odalardan fiyat alma ve benzer kamu alımlarını kıyaslama yetkisi veriyor.

Ancak rapora göre, İBB 17 farklı grupta kiralanacak araçlar için maliyet hesaplarken yalnızca 5 firmadan fiyat araştırması yaptı. Fiyat teklifi veren bu firmalardan birinin ihaleye katılarak yüklenici olması ve tam da tabloda belirtilen yüksek bedeller üzerinden ihaleyi kazanması, Sayıştay'ın dikkat çektiği bir diğer önemli unsur oldu.

İBB'NİN SAVUNMASI SAYIŞTAY'I İKNA ETMEDİBulguların ardından İBB'den konuya ilişkin savunma talep edildi. Sayıştay raporunda yer alan bilgiye göre belediye yönetimi, yanıtında yalnızca "yaklaşık maliyetin" mevzuattaki tanımını yapmakla yetindi.

Kasko değeri ile fahiş kira bedeli arasındaki uçuruma ve denetim bulgusunun esasına yönelik herhangi bir rasyonel açıklama sunulmadı. Sayıştay, raporun sonuç bölümünde nihai kararını vererek şu ifadeleri kullandı:"Firmalarca bildirilen fiyatların piyasa rayiçlerini yansıtıp yansıtmadığı kontrol edilmeksizin yaklaşık maliyet hesabında değerlendirilmesi mevzuata aykırı bir uygulamadır.

Yaklaşık maliyetlerin piyasa koşullarını yansıtacak şekilde gerçekçi olarak belirlenmesi gerekmektedir."Rapor, kamu kaynaklarının şeffaf kullanımı adına TBMM'ye ve ilgili mercilere sunuldu.