Erzurum'un Tarihi Kimliği ve Kültürel Mirası Murat Ertaş Tarafından Anlatıldı

Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş, Doğu Anadolu 8. Erzurum Kitap Fuarı kapsamında gerçekleştirilen söyleşisinde, şehirlerin kültür ve edebiyat tarihlerininin yerel kimlik inşasındaki kritik rolünü Erzurum özelinde ele aldı.

Ertaş, Erzurum’un tarihsel süreç içerisinde bir hudut noktası ve harp şehri olarak konumlandığını vurguladı. Şehrin, Türkistan ve tarihsel literatürde Türkeli olarak tanımlanan Kafkasya bölgesi ile Anadolu arasındaki stratejik bir geçiş ve kavşak noktası olduğunu belirtti.

Bu jeopolitik konumun, şehrin geleneklerinde, karakterinde ve kültürel dokusunda belirleyici bir unsur olduğunu ifade etti.

Konuşmasında devam eden Başkan Ertaş, Erzurum'un üzerinde hakimiyet kuran hemen her devlet tarafından bir sınır şehri olarak kabul edildiğini dile getirdi. Bu durumun, bölge halkında'kendi başınalık','bıçkınlık','yiğitlik' ve'dadaşlık' gibi yüksek ahlaki değerlerin ve erdemli özelliklerin belirginleşmesine yol açtığını belirtti.

Şehrin'Küçük Türkistan' olarak adlandırılmasının tesadüf olmadığını vurgulayan Ertaş; Erzurum'un Yunus Emre, Dede Korkut, Köroğlu ve Aşık Kerem gibi isimlerin ruhaniyetinin şekillendirdiği bir merkez olduğunu aktardı. Şehirde güçlü bir tasavvuf, kahramanlık, kardeşlik, ahlak ve aşk damarının bulunmasının Erzurum'u şiir ve sözün başkenti konumuna taşıdığınıı ifade etti.

Ayrıca, Kanuni Sultan Süleyman tarafından gerçekleştirilen; seyfiyye, ilmiyye ve gümrük odaklı tahkimatın, şehri bir garnizon şehri, medrese şehri ve uluslararası bir lojistik merkezi haline getirerek kimliğinde önemli bir yer tuttuğunu kaydetti.

Erzurum'un bir su, yol, yordam, şiir, garnizon, ilim, irfan, göç, ticaret, hudut ve harp şehri olduğunu belirten Ertaş, şehrin eski mahalle ve mekan isimlerinin aslında şehrin ruhu ve hafızasını temsil ettiğini hatırlattı. Çortan Mahallesi, Mumcu Caddesi, Kavak Mahallesi, Gavurboğan, Tebrizkapı, Gez Mahallesi, Sultan Melik ve Mirza Mehmet gibi tarihi isimlerin, şehrin özgün kodlarını barındırdığını dile getirdi.

Savaş ve işgallerin ardından şehir kimliğinin yeniden canlandırılmasında Atatürk Üniversitesi'nin kuruluşuna ve özellikle 1969-1976 yılları arasında rektörlük görevini yürüterek uluslararası alanda önemli bilim insanlarını şehre kazandıran Prof. Dr.

Kemal Bıyıkoğlu'nun katkılarına dikkat çekti. Ertaş, elli yıl öncesine kadar Cumhuriyet Caddesi'nde dolaşan birinin en çok asker, subay ve ilim insanlerine rastlamasının Erzurum'un karakterini özetlediğini belirtti. Kitap Fuarı'nın bu kimliğe uygun en özel etkinliklerden biri olduğunu vurgulayan Ertaş, bu imkânı şehre kazandıran Belediye Başkanı Mehmet Sekmen'e teşekkürlerini sundu.