Asya-Pasifik Shenzhen’de ortak büyümenin yollarını arıyor
- Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Forumu’nun 21 üyesi, korumacılığın arttığı bir dönemde 18–19 Kasım’da Çin’in Shenzhen kentinde bir araya geliyor
CGTN Türk Dış Haberler Servisi
Çin, Şanghay ve Pekin’in ardından üçüncü kez Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Forumu’nun (APEC) liderler toplantısına ev sahipliği yapıyor. Shenzhen’deki 33. toplantının gündeminde, farklı ticaret politikaları izleyen bölge ekonomilerinin hangi alanlarda birlikte ilerleyebileceği var.
Pekin, “Birlikte Refah İçin Bir Asya-Pasifik Topluluğu İnşa Etmek” teması altında açıklığı, yeniliği ve işbirliğini üç öncelik olarak belirledi. APEC
Canberra’dan Shenzhen’e uzanan işbirliği
APEC, 1989’da Avustralya’nın başkenti Canberra’da 12 ekonominin katıldığı bakanlar toplantısıyla kuruldu. Çin, Kasım 1991’de foruma katıldı. İlk liderler toplantısı 1993’te ABD’nin Seattle kentinde düzenlendi. Bugün 21 üyeyi bir araya getiren forumun çalışma usulü gönüllü taahhütlere ve uzlaşıya dayanıyor.
Bu yapı, farklı kalkınma düzeylerine ve ticaret politikalarına sahip ekonomilerin ortak hedefler belirlemesine ve kendi takvimleriyle adım atmasına imkân veriyor.
Çin, 1996’da esneklik, aşamalı ilerleme ve gönüllülük ilkelerine dayanan bir işbirliği yaklaşımı önerdi. İlk ev sahipliğini üstlendiği 2001’de kabul edilen Şanghay Mutabakatı, APEC’in 1994’te Bogor’da belirlediği serbest ve açık ticaret ile yatırım hedeflerini yeniden teyit etti.
Çin’in ikinci kez ev sahipliği yaptığı 2014 Pekin toplantısında ise liderler, Asya-Pasifik Serbest Ticaret Alanı (FTAAP) için bir yol haritası kabul etti. Pekin’de ayrıca ulaştırma altyapısını, kurumlar arasındaki bağlantıları ve insanların sınır ötesi hareketliliğini kapsayan bir plan benimsendi.
APEC liderleri 2020’de kabul ettikleri Putrajaya Vizyonu’yla 2040’a kadar açık, dinamik, dayanıklı ve barışçıl bir Asya-Pasifik topluluğu oluşturma hedefini benimsedi. Belge, ticaret ve yatırımın yanı sıra yeniliği, dijitalleşmeyi ve sürdürülebilir büyümeyi ortak çalışma alanları arasına aldı.
Shenzhen’de bu hedeflerin gümrük işlemlerinden üretim ağlarına kadar hangi alanlarda uygulamaya dönüşebileceği ele alınıyor.
Pekin’in bölgesel ekonomik bütünleşme politikası APEC’in yanı sıra Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (RCEP) ve ASEAN’la yürüttüğü serbest ticaret görüşmelerini de kapsıyor. Çin ve ASEAN, Ekim 2025’te serbest ticaret anlaşmalarını güncelleyen 3.0 protokolünü imzaladı.
Bu anlaşmalar kendi tarafları için ticaret kuralları belirlerken, APEC daha geniş bir üye grubuna gümrük işlemlerinin kolaylaştırılması ve ticaret sistemlerinin uyumlu hale getirilmesi için ortak çalışma zemini sunuyor.
Şirketler için bölgesel bütünleşmenin karşılığı, bir malın limandan çıkıp başka bir ekonomideki alıcıya ulaşmasına kadar geçen sürede görülüyor. Çin’in önerdiği elektronik liman ağı, bu süreçte limanlar ve gümrükler arasında bilgi paylaşımını kolaylaştırmayı amaçlıyor.
Yeşil tedarik zinciri ağı ise üretim ve taşımacılığın çevresel etkilerini azaltmaya yönelik deneyim paylaşımına alan açıyor. Asya Altyapı Yatırım Bankası gibi kuruluşların sağladığı finansman da ulaştırma ve sürdürülebilir altyapı projelerinin hayata geçirilmesine katkı sunuyor.
Çin neden Shenzhen’i seçti?
Zirve, Çin’in 2026–2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Planı’nın ilk yılında düzenleniyor. Çin’in ilk özel ekonomik bölgelerinden Shenzhen’in bir imalat ve teknoloji merkezine dönüşmesi, Pekin’in zirve gündemine taşıdığı dışa açıklık ve yenilik başlıklarına ev sahibi kentten bir örnek sunuyor.
Çin bugün 13 APEC ekonomisinin en büyük ticaret ortağı. Çin’in diğer APEC ekonomileriyle ticareti de 2026’nın ilk dokuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 23,9 arttı. Bu ticaret hacmi, Çin’in önerdiği gümrük ve bağlantı projelerinin bölgedeki şirketler için neden önem taşıdığını açıklıyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Ekonomi
Yayın: 17 Kasım 2026 11:22 · Kaynak: cgtnturk.com