Türkiye’de pamukta yüzde 38 düşüş tahmini: Şanlıurfa için ne anlama geliyor?

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 23 Ekim 2026’da yayımladığı ikinci bitkisel üretim tahminine göre, Türkiye’de kütlü pamuk üretiminin önceki yıla kıyasla yaklaşık yüzde 38 azalması öngörülüyor. 2025’te 1 milyon 935 bin ton olan üretimin, 2026’da 1 milyon 200 bin tona inmesi bekleniyor.

Tarım ve Orman Bakanlığının yayımladığı karşılaştırma verilerine göre, tahmini azalma 735 bin tona karşılık geliyor. Bu rakamlar Türkiye genelini kapsıyor. Yüzde 38’lik oran, Şanlıurfa’nın 2026 üretimindeki değişimi göstermiyor.

ŞANLIURFA’NIN ÜRETİMDEKİ PAYI YÜZDE 37,2

Şanlıurfa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün 2025 faaliyet raporunda, kentteki pamuk üretimi 2024 için 922 bin 12 ton, 2025 için 720 bin ton olarak yer alıyor. Pamuk alanı ise aynı dönemde 196 bin 80 hektardan 150 bin hektara geriliyor.

Urfanatik’in rapor verilerinden yaptığı hesaplamaya göre, 2024’ten 2025’e üretim yaklaşık yüzde 21,9, ekim alanı yüzde 23,5 azaldı. Bu karşılaştırma, önceki iki yılın yerel durumunu gösteriyor.

Rapordaki 720 bin tonluk il verisi, Türkiye’nin 2025 yılı kütlü pamuk üretimiyle karşılaştırıldığında Şanlıurfa’nın payı yaklaşık yüzde 37,2 olarak hesaplanıyor.

Kentin bu ağırlığı, ulusal üretim tahminini yerel üreticiler ve pamuk işleyen işletmeler açısından önemli hale getiriyor. Şanlıurfa’nın 2026’daki durumunu belirlemek içinse aynı yıla ait ekim alanı, verim ve üretim verilerine ihtiyaç bulunuyor.

Bu rakamlar belirtilen tarihte kayda geçen işlemleri gösteriyor; bütün üreticiler için geçerli tek bir satış fiyatı anlamına gelmiyor.

Aynı bültende preseli pamuk Standart 1 beyaz için ortalama fiyat 90,76 TL oldu. Tarladan alınan, çekirdeği ayrılmamış kütlü pamuk ile çırçırlama sonrasındaki lif pamuk farklı ticari aşamalardaki ürünler. Bu nedenle preseli pamuk fiyatını kütlü pamuk verimiyle çarparak çiftçinin ürün gelirini hesaplamak doğru sonuç vermiyor.

DESTEK HESABINDA EYLÜL GÜNCELLEMESİ VAR

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 8 Eylül 2026 tarihli açıklamasında, 2026 üretim yılı için destek katsayısının 310 TL’den 367 TL’ye yükseltildiği bildirildi. Pamukta temel ve planlı üretim desteğinin toplamı, Bakanlık açıklamasında dekar başına yaklaşık 1.652 TL olarak duyuruldu.

Planlı üretim desteğinden yararlanmak için üretimin desteklenen havzada yapılması ve ilgili şartların karşılanması gerekiyor. Kütlü pamukta yurt içinde üretilip sertifikalandırılmış tohum kullanılması da aranan koşullar arasında bulunuyor.

ÜRETİCİNİN GELİRİNİ VERİM, FİYAT VE GİDERLER BELİRLİYOR

Urfanatik’in 1 Eylül’de yayımladığı pamuk maliyeti çalışmasında, sulama bölgesi ve arazi kirasının örnek maliyet hesabını nasıl değiştirdiği incelenmişti. O çalışma, belirli varsayımlarla hazırlanmış bir modeldi ve 8 Eylül’deki destek artışından önce yayımlanmıştı.

Ulusal üretimin azalacağı tahmini, tek başına pamuk fiyatının aynı oranda artacağını veya Şanlıurfa’daki her üreticinin zarar edeceğini göstermiyor. Çiftçinin gelir hesabında tarladan aldığı kütlü ürün miktarı, gerçekleşen satış bedeli, üretim giderleri ve yararlanabildiği desteklerin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Hesaplama Notu: Şanlıurfa’nın yüzde 37,2’lik payı 2025 verileriyle hesaplandı. Yerel 2024–2025 karşılaştırması ile Türkiye’nin 2025–2026 tahmini değişimi farklı dönemlere aittir.