Habermetrik
← Ana Sayfa
20 Kasım 2026 09:11
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Türk tarihini yeniden yazacak keşif! 800 yıllık şiir kayıp şehrin izini ortaya çıkardı

Türk tarihini yeniden yazacak keşif! 800 yıllık şiir kayıp şehrin izini ortaya çıkardı
Görsel kaynağı: haberhurriyeti.com
⏱️ 4 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Ankara Üniversitesi Sinoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof
  • Gürhan Kirilen ile Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi öğretim üyesi Doç

Türk tarihinin en önemli hükümdarlarından Bilge Kağan'ın yüzyıllardır kayıp olan saray şehrine ilişkin dikkat çekici bir keşif yapıldı. İki Türk akademisyen, yaklaşık 800 yıl önce kaleme alınmış bir şiirdeki konum tarifinden yola çıkarak Moğolistan'da tarihi bir yerleşimin izine ulaştı.

Ankara Üniversitesi Sinoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Gürhan Kirilen ile Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç'un araştırması, 15 Kasım 2026'da Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi'nde yayımlandı.

Bilim insanları, tarihi metindeki mesafe ve yön bilgilerini modern uydu görüntüleriyle karşılaştırarak Moğolistan'ın Arhangay eyaletindeki Hotont kasabası yakınlarında surlarla çevrili bir alan ve eski yapı kalıntıları belirledi.

Bu haberi kaçırmayın Kamera görüyor, yapay zeka kör oluyor! İşte gömleğin sırrı... Devamını Oku KEŞFİN ANAHTARI 800 YILLIK BİR ŞİİRDE SAKLIYDI Araştırmanın başlangıç noktası, 13. yüzyılda yaşamış Kitan kökenli devlet adamı ve şair Yelü Zhu'nun Shuangxi Zuiyin adlı şiir derlemesi oldu.

Cengiz Han'ın danışmanlarından Yelü Chucai'ın oğlu olan Yelü Zhu, gençlik yıllarını Moğolistan'daki Kara Korum çevresinde geçirmiş ve bölgenin tarihi coğrafyasına ilişkin ayrıntılı bilgiler aktarmıştı.

Prof. Dr. Gürhan Kirilen, şairin eserini incelerken Bilge Kağan'ın bir saray inşa ettirdiğini belirten açıklama notuyla karşılaştı.

Notta yalnızca sarayın varlığından söz edilmiyordu. Saray şehrinin bulunduğu yer de iki önemli tarihi merkez üzerinden tarif ediliyordu.

Yelü Zhu'ya göre Bilge Kağan'ın Saray Şehri'nin kalıntıları, Kara Korum'un yaklaşık 35 kilometre kuzeybatısında ve Köl Tigin Anıtı'nın yaklaşık 35 kilometre güneybatısında bulunuyordu.

Bu ayrıntılı tarif, araştırmacıların yüzyıllar önce kaydedilmiş bilgiyi günümüz haritalarıyla karşılaştırmasını sağladı.

UYDU GÖRÜNTÜLERİNDE SURLAR VE YAPI KALINTILARI BELİRLENDİ Tarihi metindeki mesafeleri inceleyen akademisyenler, araştırmalarını Moğolistan'ın Hotont bölgesinde yoğunlaştırdı.

Uydu görüntülerinde surlarla çevrili bir alanın yanı sıra çevresinde eski yapılara ait olabilecek izler tespit edildi.

Araştırmacılara göre kalıntıların konumu, Yelü Zhu'nun yaklaşık sekiz asır önce verdiği coğrafi bilgilerle örtüşüyor.

Ancak bu eşleşme, yapıların kesin olarak Bilge Kağan dönemine ait olduğunu kanıtlamıyor.

Bölgedeki kalıntıların hangi tarihte inşa edildiğinin ve ne amaçla kullanıldığının belirlenmesi için arkeolojik yüzey araştırmaları ve kazılar yapılması gerekiyor.

Bu haberi kaçırmayın 115 milyon yıllık dinozor kanı bulundu! Jurassic Park gerçek olabilir mi? Devamını Oku GÖKTÜRKLERİN YERLEŞİK HAYATINA İLİŞKİN BİLİNENLER DEĞİŞEBİLİR Keşfin en önemli yönlerinden biri, Göktürklerin yaşam biçimine ilişkin tarihsel tartışmaları yeniden gündeme taşıması.

Türk şehircilik tarihinin başlangıcı uzun yıllar boyunca büyük ölçüde 744-840 yılları arasında hüküm süren Uygur Kağanlığı ile ilişkilendirildi.

Göktürkler ise özellikle Çin kaynaklarında ağırlıklı olarak göçebe bir toplum olarak anlatıldı.

Ancak Kirilen ve Erkoç'un araştırması, bu tablonun daha karmaşık olabileceğine işaret ediyor.

Orhun Yazıtları'nda geçen Togu Balık ve Amga Korgan gibi yerleşim adları, Bizans kaynakları ve arkeolojik bulgular, Göktürklerin yalnızca göçebe hayvancılıkla sınırlı olmayan bir ekonomik ve toplumsal düzene sahip olduğunu gösteriyor.

Bilge Kağan'ın saray şehrine ilişkin bulguların doğrulanması halinde, Göktürklerin Uygurlardan önce de kalıcı yönetim merkezleri ve surlarla çevrili yerleşimler kurduğu görüşü güçlenebilir.

ORHUN VADİSİNİN TARİHİ YENİDEN YAZILABİLİR Araştırmanın işaret ettiği bölge, Türk ve Moğol tarihinin önemli merkezlerini barındıran Orhun Vadisi'nde bulunuyor.

Göktürklerin ardından bölgede hakimiyet kuran Uygurlar, Ordu Balık adıyla da bilinen Karabalgasun'u başkent olarak kullanmıştı.

Bu tarihi yerleşim, Bilge Kağan'ın saray şehri için önerilen konumun yaklaşık 15 kilometre yakınında bulunuyor.

Daha sonraki yüzyıllarda Moğol İmparatorluğu'nun önemli merkezlerinden Kara Korum da aynı coğrafyada yükseldi.

Orhun Vadisi'nde gerçekleştirilen araştırmalarda, çoğunluğu Uygur dönemine tarihlendirilen yaklaşık 50 yerleşimin izine ulaşılmış olması da bölgedeki şehirleşmenin uzun geçmişine işaret ediyor.

KESİN SONUÇ İÇİN ARKEOLOJİK KAZI BEKLENİYOR Bilge Kağan'ın kayıp saray şehrine ilişkin araştırma önemli bir tarihi ipucu ortaya koysa da keşfin kesinleşmesi için saha çalışmalarına ihtiyaç bulunuyor.

Uydu görüntülerinde belirlenen yapıların inşa tarihi, mimari özellikleri ve hangi devlete ait olduğu henüz bilinmiyor.

Bu nedenle söz konusu kalıntıların doğrudan Bilge Kağan'ın sarayı olarak tanımlanması için erken.

Araştırmacılar, Hotont bölgesinde gerçekleştirilecek yüzey incelemeleri ve arkeolojik kazıların bu sorulara yanıt verebileceğini belirtiyor.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: haberhurriyeti.com
Haber metni ve görseller haberhurriyeti.com sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Kültür-Sanat
Yayın: 20 Kasım 2026 09:11 · Kaynak: haberhurriyeti.com
Kaynağı Oku ↗