İzmir deprem faciasının 6'ncı yılı: Prof. Dr. Hasan Sözbilir'den kritik faylara ilişkin açıklama

İzmir'de 30 Ekim 2020 tarihinde meydana gelen ve 117 kişinin yaşamını yitirdiği 6,6 büyüklüğündeki depremin üzerinden 6 yıl geçti. Depremin ardından kent genelinde başlatılan fay araştırmaları ve yapı stoku incelemeleri devam ederken, Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof.

Dr. Hasan Sözbilir, son 6 yılda gerçekleştirilen çalışmaların sonuçlarını paylaştı. Sözbilir, İzmir'de Tuzla, Gülbahçe, Seferihisar ve Bergama faylarının belirli düzeylerde deprem tehlikesi taşıdığının tespit edildiğini bildirdi.

İzmir'de 6 yıllık fay araştırması tamamlandı

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) Deprem Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Sözbilir, 30 Ekim 2020'de Seferihisar açıklarında meydana gelen depremin özellikle Bayraklı ve Bornova ilçelerinde ağır hasara yol açtığını hatırlattı.

Depremde Bayraklı'da 8 binanın tamamen yıkıldığını belirten Sözbilir, yaşanan afetin ardından kentteki yapı stokunun incelenmesine yönelik çalışmaların hız kazandığını ifade etti.

Dokuz Eylül Üniversitesi tarafından son 6 yılda İzmir'deki kara ve denizaltı faylarının araştırıldığını aktaran Sözbilir, çalışmaların tamamlandığını açıkladı.

Sözbilir, araştırmaların sonuçlarına ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Çalışmalar tamamlandı. İzmir ölçeğinde hangi fayımızın daha tehlikeli olduğunu belirledik. Çalışmalarımızda özellikle İzmir'de Tuzla, Gülbahçe, Seferihisar, Bergama faylarının belli ölçekte tehlike içerdiği ortaya çıktı. Buna göre de kentin yapılandırılması için çalışmalar başlatılmış durumda."

İzmir'deki yapı stokunun yüzde 50'si sorunlu olabilir

İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Dokuz Eylül Üniversitesi iş birliğinde Deprem Master Planı çalışmalarının başlatıldığını belirten Sözbilir, plan kapsamında fayların özelliklerinin, olası depremlerin kent üzerindeki etkilerinin ve denizaltı faylarından kaynaklanabilecek tsunami tehlikesinin değerlendirildiğini söyledi.

Kentteki yapı stokunun da ilçe bazında incelendiğini aktaran Sözbilir, Seferihisar ve Balçova'daki çalışmaların daha önce tamamlandığını, Bayraklı, Bornova ve Karşıyaka'da ise envanter çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.

Sözbilir, konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı:

"Burada fayların özellikleri hem bunların il düzeyindeki etkileri, denizaltındaki faylar çalıştığı zaman tsunami tehlikesinin ne şekilde etkili olacağı, yapı stokunun ne gibi özelliklere sahip olduğunu, hangi depremde hangi yapı stokunun zarar göreceği önceden belirlenmiş olacak ve önlem alma şansımız olacak. Yapı stoku ilçe ilçe yapılıyor.

Seferihisar ve Balçova daha önce yapılmıştı. Yakın dönemde Bayraklı, Bornova ve Karşıyaka gibi ilçelerde yapı stoku envanteri çalışmaları devam ediyor. Önümüzdeki birkaç yıl içinde tüm ilçe yapı stoku envanterinin çıkarılması hedefleniyor.

Yapılan çalışmalarda 1 milyonun üzerinde bir yapı stoku olduğu biliniyor. Yüzde 50 civarındaki yapı stokunun problemli olduğu düşünülebilir."

Sözbilir, risk taşıyan yapıların olası bir deprem veya başka bir afet meydana gelmeden önce güçlendirilmesi ya da yeniden inşa edilmesi gerektiğini vurguladı.

Dirençli İzmir Projesi kapsamında çalışmalar sürüyor

İzmir'in afetlere karşı hazırlık sürecinde yürütülen bir diğer çalışmanın Dirençli İzmir Projesi olduğunu belirten Sözbilir, projenin AFAD Başkanlığı tarafından gerçekleştirildiğini ifade etti.

Çalışmanın yalnızca deprem riskini değil, kentte meydana gelebilecek diğer afetleri de kapsadığını kaydeden Sözbilir, "Bu çalışma AFAD Başkanlığı tarafından yürütülüyor. Kentin tüm afetlere karşı dirençli olması için bugüne kadar yapılanlar, bundan sonra yapılması gerekenler planlanıyor. Dünya Bankasının desteklediği bir proje kapsamında sürüyor." dedi.

İzmir depreme hazır mı? Sözbilir'den açıklama

İzmir'de son yıllarda afet risklerinin azaltılmasına yönelik çalışmaların arttığını ancak kentin henüz depreme hazır olarak değerlendirilemeyeceğini belirten Sözbilir, kentsel dönüşümün önemine dikkat çekti.

Sözbilir, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"İzmir'deki çalışmalar son 5 yıldır arttığı için İzmir'i depreme hazır bir kent olarak değerlendiremeyiz. Ama önümüzdeki 5 yıl içinde yapılacak çalışmalarla sadece depreme karşı değil, tüm afetlere karşı dirençli bir İzmir'i ortaya çıkarmış olacağız.

Kentsel dönüşüm çok önemli. Bu konuda çalışmaların yapılmasını hem devletimize hem de ilgili belediye söylüyoruz. Onlar da bir nevi seferberlik ilan etmiş durumda. Kentsel dönüşüm risk azaltma çalışmalarında çok önemli bir parametre."

Bayraklı'da 1020 bağımsız bölümün yapımı sürüyor

30 Ekim 2020 depreminin ardından Bayraklı'da yürütülen yeniden yapılaşma çalışmaları da devam ediyor. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından gerçekleştirilen projelerin yanı sıra Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ilçenin Manavkuyu, Mansuroğlu ve Osmangazi mahallelerinde toplam 12 rezerv yapı alanı belirlendi.

Bu alanlardan ikisinde yaklaşık 200 bağımsız bölümün inşası tamamlanarak hak sahiplerine teslim edildi. Kalan 10 rezerv yapı alanında ise toplam 1020 bağımsız bölümün yapım çalışmaları sürüyor.

Öte yandan, İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi kapsamında binalarını dönüştürmek isteyen hak sahiplerine yönelik finansman desteği de sağlandı. Proje çerçevesinde yaklaşık 1600 bağımsız bölüm için kredi desteği verildi.