Rusya’nın gizli savaş bilançosu sızdı: 450 bin asker ölmüş

Belarus Siber Partizanları ve Silent Crow adlı iki hacker grubu, Rusya’nın resmî istatistik sisteminden ölüm kayıtlarını ele geçirdiklerini duyurdu. Ortaya çıkan rakamlar, Moskova’nın yıllardır açıklamadığı savaş kayıplarının boyutuna ilişkin yeni bir tartışma başlattı.

Silent Crow tarafından incelendiği belirtilen kayıtlarda, Şubat 2022 ile Ağustos 2026 arasında savaşla bağlantılı ölüm sayısının 450 bin 100’e kadar çıkabileceği hesaplandı. Veriler, savaşta hayatını kaybeden askerlerin yanı sıra bazı sivil ölümlerini de kapsıyor.

Belarus Siber Partizanları ise daha dar kapsamlı hesaplamasında 393 bin 881 ölüm tespit ettiğini açıkladı. İki grup arasındaki yaklaşık 56 bin kişilik farkın, ölüm nedenlerini sınıflandırırken kullanılan farklı yöntemlerden kaynaklandığı belirtildi.

Sızdırıldığı öne sürülen veriler doğruysa Ukrayna savaşı, 2022’den bu yana Rusya’daki en yaygın dördüncü ölüm nedeni haline geldi. Ölüm kayıtlarında savaşın önünde yalnızca bazı kalp ve damar hastalıkları ile Covid-19 bulunuyor.

Belarus Siber Partizanları ve Silent Crow, 29 Ekim ile 1 Kasım tarihleri arasında Rosstat’ın sistemlerine yönelik siber saldırılar düzenlediklerini açıkladı. Gruplar, yaklaşık 23 terabaytlık veri elde ettiklerini ileri sürdü.

Ele geçirildiği iddia edilen dosyalarda Rusya’nın ekonomik ve demografik verilerinin yanı sıra askerî kayıplara ilişkin kayıtların da bulunduğu belirtildi. Rosstat ise siber saldırıları doğrulamasına rağmen veri tabanlarından bilgi çalındığı iddiasını reddetti.

Rusya yönetimi, Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalin başlamasından aylar sonra askerî kayıplarına ilişkin açıklamalarını durdurdu. Moskova, Eylül 2022’den bu yana cephede ölen askerlerin toplam sayısını resmî olarak duyurmadı.

Rus yetkililer, savaş kayıplarına ilişkin bağımsız tahminleri de güvenilir bulmadıklarını belirtti. Rosstat’ın 2024 yılından itibaren ölüm nedenlerine ilişkin yıllık istatistikleri yayımlamaması, savaşın demografik etkilerini incelemeyi zorlaştırdı.

Alman Uluslararası ve Güvenlik İşleri Enstitüsünün Rusya ve Avrasya birimi başkanı Janis Kluge, The Moscow Times’a yaptığı değerlendirmede sızıntının önemine dikkat çekti.

Kluge, bunun Rus kayıplarına ilişkin bugüne kadarki en önemli veri sızıntısı olduğunu söyledi. Araştırmacı, savaşın mevcut dönemde önceki yıllara kıyasla daha ölümcül hale geldiğini savundu.

Silent Crow’un değerlendirmesinde yalnızca doğrudan çatışmalarda meydana gelen ölümler yer almadı. Kayıtlarda 14 bin 160 askerî personelin hastalık, trafik kazası veya intihar gibi çatışma dışı nedenlerle hayatını kaybettiği belirtildi.

Veri tabanında ayrıca 32 binden fazla kişinin en az bir yıl önce aldığı yaralar nedeniyle öldüğü bildirildi. Bu ölümler, savaşın can kaybının doğrudan çatışma anlarıyla sınırlı olmadığını gösteren kayıtlar arasında yer aldı.

Sızdırıldığı ileri sürülen veriler, savaşta kaybolan ve akıbeti henüz belirlenemeyen askerleri kapsamıyor. Rus ordusuna katıldığı tahmin edilen yaklaşık 27 bin yabancı savaşçının kayıpları da hesaplamada yer almıyor.

Öte yandan 2024 yılında Ukrayna’nın Rusya’nın Kursk bölgesine düzenlediği kara harekâtı sırasında ölen siviller ile hava saldırılarında yaşamını yitiren kişiler, geniş kapsamlı hesaplamaya dahil edildi. Bu nedenle 450 bin kişilik tahminin tamamı cephede öldürülen Rus askerlerinden oluşmuyor.

BBC Rusça Servisi, Mediazona ve gönüllü araştırmacıların açık kaynaklardan oluşturduğu kayıtlar da savaş kayıplarının büyüklüğüne ilişkin başka bir veri sunuyor. Araştırmacılar, 6 Kasım 2026 itibarıyla 285 bin 881 Rus askerinin ölümünü isimleriyle doğruladı.

Bu çalışma, yakınlarının açıklamaları, mezar fotoğrafları, ölüm ilanları ve diğer açık kaynaklardan elde edilen bilgilere dayanıyor. Araştırmacılar, doğrulanabilen isimlerin toplam kayıp sayısını yansıtmadığını belirtiyor.

İngiltere Savunma Bakanlığı, eylül ayında yaptığı değerlendirmede Rusya adına savaşırken hayatını kaybedenlerin sayısının 500 bini aşmış olabileceğini bildirdi. Yaralılar dahil toplam kaybın ise 1,5 milyona ulaşabileceği öne sürüldü.

Bu hesaplamalar, Rosstat’tan sızdırıldığı ileri sürülen kayıtlarla benzer büyüklükte bir can kaybına işaret ediyor. Ancak farklı kurumların kullandığı yöntemler ve kapsadığı gruplar aynı olmadığı için rakamlar doğrudan karşılaştırılamıyor.

Silent Crow’un analizinde, Rusya’nın Ukrayna’da ele geçirdiği her kilometrekarelik alan için ortalama 6,2 kişinin hayatını kaybettiği hesaplandı. Bu oran, savaş boyunca elde edilen toprak kazanımlarıyla kaydedilen ölümler karşılaştırılarak belirlendi.

Sızdırılan kayıtlar üzerinde yapılan incelemeye göre ölümlerin yaklaşık yüzde 72’si Rusya’nın Donetsk olarak tanımladığı bölgede kayda geçti. Bu bölge, savaşın en yoğun çatışmalarının yaşandığı cephelerden biri oldu.

Özellikle Bahmut çevresinde yaklaşık 10 ay süren çatışmalarda 20 binden fazla Rus askerinin öldüğü hesaplandı. Bu rakam da sızdırıldığı ileri sürülen verilerden yapılan değerlendirmeye dayanıyor.

Ukrayna savaşına ilişkin yeni ölüm tahminleri, Rusya’nın geçmişteki askerî kayıplarıyla da karşılaştırıldı. Sovyetler Birliği’nin dokuz yıl süren Afganistan savaşında yaklaşık 13 bin askerini kaybettiği belirtiliyor.

Rosstat kayıtlarına dayandırılan tahminler doğruysa Ukrayna savaşı, Rusya’nın İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en fazla can kaybı yaşadığı çatışma olarak öne çıkıyor.

The Moscow Times, sızdırıldığı öne sürülen kayıtları BBC ve Mediazona’nın açık kaynak veri tabanındaki 50 isimle karşılaştırdı. Ancak haber kuruluşu, veri tabanının bütününün doğruluğunu bağımsız olarak teyit edemediğini açıkladı.

Rosstat ise 29 Ekim ile 1 Kasım arasındaki siber saldırıları kabul etmekle birlikte herhangi bir veri sızıntısı yaşandığını reddediyor. Bu nedenle 393 bin ile 450 bin arasında değişen ölüm tahminleri, Rusya tarafından doğrulanmış resmî savaş bilançosu niteliği taşımıyor.