Mahkeme cinayet hükümlüsünün cezaevinde Vegemite yeme talebini reddetti

Cezaevinde insan hakkı sayılabilecek şey nedir? Görünüşe göre buna Vegemite girmiyor. Mahkûm edilmiş bir Avustralyalı katil, Victoria eyaletindeki cezaevine yeniden Vegemite sokabilmek için yaptığı itirazı kaybetti. 1990’larda Queensland’de bir emlak geliştiricisini bıçaklayarak öldürdüğü için müebbet hapis cezası alan 54 yaşındaki Andre McKechnie, Vegemite yasağının kendisini bir Avustralyalı olarak "kendi kültürünün tadını çıkarma" hakkından mahrum bıraktığını savundu."Vegemite tüketemediğim için Avustralya kültürümü yaşayamıyormuşum gibi hissediyorum; bu da beni üzgün, ailemden ve toplumdan kopuk hissettiriyor" dedi eyalet Yüksek Mahkemesi’ne.

Henüz (pek de şüpheli olmayan?) bu zevki tatmamış olanlar için söyleyelim: Vegemite, genellikle kızarmış ekmek, bisküvi ya da sandviçlerin üzerine sürülen, keskin aromalı, maya bazlı bir kahvaltılık. Malt ve umami tadıyla Marmite’a benziyor ve sert peynirlerle harika uyum sağlıyor; tek fark, İngiliz Marmite’ın Avustralyalı kuzenine göre daha akışkan bir kıvama sahip olması. (Bu da onu üstün kılıyor.)Sevenleriyle nefret edenleri keskin biçimde ikiye bölen bu tuzlu sos, Birinci Dünya Savaşı’nın ardından Britanya’dan Marmite ithalatının aksaması üzerine 1919’da Melbourne’da geliştirildi ve ilk kez 1923’te satışa çıktı.

Vegemite, 2006’dan bu yana cezaevlerinde yasaklı. Corrections Victoria yetkilileri, güçlü kokusunun uyuşturucu araması yapan narkotik köpeklerinin dikkatini dağıtabileceğini savunuyor. Bazı cezaevleri, Vegemite’in alkol üretmek için kullanıldığı yönündeki söylentiler nedeniyle ürünü yasaklı madde ilan etti.

Ancak sürülebilir kremaya lezzet veren mayanın canlı olmaması nedeniyle fermantasyonda kullanılamayacağı bilindiğinden, bunun bir şehir efsanesi olduğu defalarca dile getirildi. Buna rağmen McKechnie’nin dilekçesi, Yüksek Mahkeme yargıcı tarafından reddedildi ve Victoria’daki yetkililer, koyu kıvamlı bu ezmenin yasaklı maddeleri gizlemek için kullanılabileceğini belirten bir yanıt verdi.

Yargıç Harris, Vegemite yasağının, cezaevlerinin mahkûmların sağlık ve esenliğini koruyacak yiyecekleri sağlamasını zorunlu kılan eyalet Islah Yasası’nı ihlal ettiğini McKechnie’nin gösteremediğini söyledi. Mahkûmun üzüntü ve yalnızlığının Vegemite eksikliğinden kaynaklandığını "kabul etmenin güç" olduğunu belirten Harris, yasanın "mahkûmların esenliğini artırmak için kültürel açıdan önemli yiyecekler sağlama yükümlülüğü" getirmediğini vurguladı.

Harris, mahkûmların Avustralya kültürünü yaşaması için yerel müzik dinlemek, Avustralyalı yazarların kitaplarını okumak ve yasaklı olmayan yiyecekleri tüketmek gibi başka yollar da bulunduğunu sözlerine ekledi. Adalet ve Toplum Güvenliği Bakanlığı, mahkeme kararını memnuniyetle karşıladı.

Bir sözcü, "Personelin ve mahkûmların güvenliğini sağlamak en büyük önceliğimiz. Onaylı ve yasaklı eşyaları, operasyonel ve güvenlik gerekliliklerine uygun şekilde yönetmeye devam edeceğiz" dedi.