103 Yıllık Onur: "Yarın Cumhuriyet İlan Edeceğiz

29 Ekim 1923’te Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) Cumhuriyet’i ilan etmesiyle Türk milletinin bağımsızlık aşkını ve egemenlik bilincini dünyaya ilan ettiği Cumhuriyet'e giden yol, sadece bir rejim değişikliği değil; adeta küllerinden yeniden doğan bir milletin çağdaşlaşma ve aydınlanma destanıydı.

ÇANKAYA’DA TARİHİN AKIŞINI DEĞİŞTİREN AKŞAM

Cumhuriyet’e giden sürecin en kritik virajı, 28 Ekim 1923 gecesi Çankaya Köşkü’nde alındı. O gün Ankara, siyasi bir bunalımın eşiğindeydi; İcra Vekilleri Heyeti’nin istifa etmesi ve yeni hükümetin kurulamaması, devlet yönetiminde köklü bir düzenlemeyi zorunlu kılıyordu.

Mustafa Kemal Paşa, yakın çalışma arkadaşlarını Çankaya Köşkü’ndeki akşam yemeğinde bir araya getirdi. Latife Hanım’ın hazırlattığı sofrada İsmet Paşa, Kâzım Paşa, Fethi Bey ve dönemin önde gelen isimleri yer alıyordu. Yemek sırasında zihnindeki kararı net bir şekilde paylaşan Atatürk, o tarihi anı yıllar sonra Nutuk’ta şu sözlerle aktaracaktı:

"Yemek sırasında'Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz' dedim. Orada bulunan arkadaşlar, derhal düşünceme katıldılar. Yemeği bıraktık. O dakikadan itibaren, nasıl hareket edileceği konusunda kısa bir program belirledim ve arkadaşları görevlendirdim."

Yemeğin ardından Mustafa Kemal Paşa ve İsmet Paşa sabaha kadar çalışarak 1921 Anayasası’nın bazı maddelerini değiştiren ve yeni devletin yönetim biçimini belirleyen kanun teklifini hazırladı.

SAAT 20.30: "YAŞASIN CUMHURİYET!"

Yapılan oylamada, "Türkiye Devleti’nin şekli hükümeti Cumhuriyet’tir" hükmü kabul edildi.

Saatler 20.30’u gösterdiğinde, oturuma katılan 158 milletvekilinin tamamının oyuyla Cumhuriyet ilan edildi. Meclis salonu ve Ankara sokakları büyük bir coşkuyla "Yaşasın Cumhuriyet!" sesleri ve alkışlarla çınladı.

İLK CUMHURBAŞKANI VE YENİ BİR DÖNEM

Cumhuriyet’in ilanının hemen ardından gerçekleştirilen gizli oylamada, Gazi Mustafa Kemal Paşa 158 milletvekilinin tamamının oyuyla Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı seçildi.

Meclis kürsüsünden ilk konuşmasını yapan Atatürk, yeni devletin geleceğine olan inancını şu ölümsüz sözlerle vurguladı:“Türkiye Cumhuriyeti mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktır.”

Aynı gün ilk hükümeti kurmakla İsmet Paşa görevlendirilirken, Fethi Bey TBMM Başkanlığına seçildi. 1925 yılında kabul edilen kanunla birlikte 29 Ekim, yurdun dört bir yanında "millî bayram" olarak kutlanmaya başlandı.

103 YILDIR AYNI İNANÇ VE GURURLA

Çankaya Köşkü’nde bir sonbahar akşamı fısıltıyla başlayıp Meclis kürsüsünden tüm dünyaya haykırılan "Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz" sözü, üzerinden geçen 103 yıla rağmen Türk milletinin en büyük gurur kaynağı olmaya devam ediyor.

Bugün, bu büyük mirası korumanın ve geleceğe taşımanın sorumluluğuyla; başta Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere, bu vatan için canını feda eden tüm kahramanlarımızı rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz.

29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun!