UNESCO'dan Kazakistan'ın Üç Kültürel Mirasına Tescil Onayı

UNESCO bünyesindeki Değerlendirme Organı, Kazakistan'a ait üç kültürel değerin İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'ne dahil edilmesi yönünde olumlu görüş bildirdi. Salburyny av festivali, geleneksel nakış sanatı ve keçe yapımı tekniklerini kapsayan bu adaylıklar, kurumun yayımladığı resmi raporda onay sürecine uygun bulundu.

Söz konusu geleneklerin nihai tescili, 30 Kasım ile 5 Aralık 2026 tarihleri arasında Çin'in Xiamen şehrinde düzenlenecek UNESCO Hükümetlerarası Komitesi toplantısında karara bağlanacak. Bu yıl dünya genelinden gelen 59 farklı adaylık başvurusu arasından 56'sı olumlu değerlendirilirken, üç başvuru revizyona tabi tutuldu.

Kazakistan'ın adaylıkları, göçebe kültürün izlerini taşıyan ve toplumsal sürekliliği sağlayan uygulamalar olarak öne çıkıyor. 2013 yılından bu yana Kazakistan'ın Ulusal Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer alan Salburyny festivali, atlı avcılık, doğancılık ve Tazy cinsi köpek yetiştiriciliğini birleştiren kapsamlı bir etkinlik olarak dikkat çekiyor.

Sonbahar sonu ile kış başında bir hafta süren bu festival, genç kuşaklara avcılık, müzik ve sözlü gelenekleri aktarma işlevi görüyor. Nakış sanatı adaylığı ise Kazakistan tarafından Tacikistan ve Özbekistan ile iş birliği içinde sunuldu.

Pamuk, yün, ipek ve deri gibi malzemeler üzerine işlenen mitolojik ve doğal motifler, hem ev tekstili hem de giyim eşyalarında kültürel bir kimlik oluşturuyor. Genellikle kadınlar tarafından icra edilen bu zanaat, aile ekonomisine katkı sağlamasının yanı sıra yerel toplulukların estetik anlayışını yansıtıyor.

Adaylık dosyası, Kiran Federasyonu, Zhalayr Shora ve Kansonar Derneği gibi kuruluşların katkılarıyla titizlikle hazırlandı. Keçe yapımı konusunda ise Kazakistan; Türkiye, Azerbaycan, İran, Kırgızistan, Moğolistan, Tacikistan ve Özbekistan ile birlikte hareket ederek geniş kapsamlı bir ortaklık sergiledi.

UNESCO, bu çok uluslu girişimi coğrafi sınırları aşan örnek bir kültürel iş birliği olarak nitelendirdi. Yünün temizlenip boyanması, ardından hasır üzerinde sıkıştırılarak şekillendirilmesiyle üretilen keçe; seccade, yurt örtüsü ve çeşitli aksesuarların yapımında kullanılarak toplumsal bağları güçlendiren bir üretim süreci sunuyor.

UNESCO'nun 2003 tarihli sözleşmesi kapsamında yürütülen bu çalışmalar, toplulukların kültürel sürekliliğini korumayı ve geleneksel bilgi birikimini görünür kılmayı amaçlıyor. Değerlendirme Organı'nın olumlu tavsiyesi, bu üç geleneğin uluslararası platformda tanınması adına güçlü bir adım olarak değerlendiriliyor.

Nihai kararın ardından, söz konusu geleneklerin yaban hayatının korunması, sürdürülebilir turizm ve kuşaklar arası bilgi aktarımı konularında daha etkin bir şekilde desteklenmesi hedefleniyor.