Habermetrik
← Ana Sayfa
20 Kasım 2026 07:25
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Eski FARC komutanı süreci değerlendirdi: Güven somut adımlarla inşa edilmeli

Eski FARC komutanı süreci değerlendirdi: Güven somut adımlarla inşa edilmeli
Görsel kaynağı: artigercek.com
⏱️ 8 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Kürt meselesinin çözümü için devam eden süreci değerlendiren eski FARC komutanı Yezid Arteta Dávila,'Öcalan üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması, güvenin pekişmesine ve siyasi diyaloğun önünün açılmasına katkı sunarak demokratik çözüm için daha elverişli bir zemin oluşturur' dedi Artı Gerçek-
Hukuki not: Hassas içerik: doğrulama düzeyi editör onayından geçmiştir; detaylar adli/kurumsal açıklamalara bağlıdır.

Kürt meselesinin çözümü için devam eden süreci değerlendiren eski FARC komutanı Yezid Arteta Dávila,'Öcalan üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması, güvenin pekişmesine ve siyasi diyaloğun önünün açılmasına katkı sunarak demokratik çözüm için daha elverişli bir zemin oluşturur' dedi Artı Gerçek- Kolombiya'da yarım asrı aşkın süren silahlı çatışmanın ardından 2016 yılında imzalanan barış anlaşması, Türkiye'de devam eden Barış ve Demokratik Toplum Süreci açısından önemli deneyimler sunuyor. Silahlı mücadele döneminde FARC saflarında yer alan, ardından barış müzakerelerine destek veren eski komutan Yezid Arteta Dávila, Kolombiya deneyimini, Türkiye'deki süreci ve kalıcı barışın sağlanması için atılması gereken adımlara dair Mezopotamya Ajansı’na (MA) değerlendirmelerde bulundu.'ÖCALAN'IN ÜZERİNDEKİ KISITLAMALARIN KALDIRILMASI SİYASİ DİYALOĞUN GELİŞMESİNE KATKI SUNAR' Dávila, kalıcı barışın sağlanabilmesi için çatışmanın taraflarının doğrudan ve eşit koşullarda müzakere masasında yer alması gerektiğini belirtti.

Türkiye'deki sürecin hukuki güvenceler, demokratik reformlar, siyasi yaşama katılım ve bağımsız denetim mekanizmalarıyla desteklenmesinin önemine dikkat çeken Dávila, Abdullah Öcalan üzerindeki kısıtlamaların kaldırılmasının da siyasi diyaloğun gelişmesine katkı sunacağını belirtti. FARC'A KATILMA KARARININ NEDENLERİNİ ANLATTI Yezid Arteta Dávila, FARC’a katılma sürecini ve bu kararın arkasındaki siyasi ve ideolojik nedenleri anlattı.

1964 yılında Kolombiya Komünist Partisi’nin askeri kanadı olarak kurulan FARC’a katılmadan önce öğrenci hareketi ve Komünist Gençlik içerisinde aktif olarak yer aldığını belirten Dávila, genç yaşlardan itibaren Kolombiya’daki toplumsal sorunlar, ekonomik eşitsizlikler, siyasi dışlanma ve sol hareketin yasal siyaset alanında karşılaştığı engellerle ilgilendiğini ifade etti.'ASKERİ DİKTATÖRLÜK HÂLÂ GÜÇLÜYDÜ, SOL HAREKETLER BASKI ALTINDAYDI' Katıldığı dönemin Latin Amerika koşullarına dikkat çeken Dávila, "1980'lerin başlarından söz ediyoruz. Askeri diktatörlüklerin etkisi hâlâ güçlüydü ve toplumsal hareketler ile sol hareketler yoğun baskı altındaydı.

Kolombiya'da sol görüşlü önderlere ve savunuculara yönelik sistematik bir baskı da söz konusuydu. Devrimci siyasi faaliyet yürütmek isteyenlerin ciddi risklerle karşılaşmadan bunu yapabilmelerini sağlayacak yeterli güvencelerin bulunmadığını düşünüyordum.

Bu koşullar altında, 1983-1984 yıllarında FARC'a katılmaya karar verdim. O dönemde FARC'ı siyasi ve askeri açıdan en örgütlü devrimci yapı olarak görüyordum. FARC'ın yürüttüğü mücadeleyi değerlendirirken, örgütün ortaya çıkışında Kolombiya'nın toprak sorununun belirleyici bir rol oynadığını göz önünde bulundurmak gerekiyor.

Toprak mülkiyetinin belli ellerde toplanması, köylülerin yoksulluğu ve devlet hizmetlerinin ülkenin pek çok bölgesine ulaşmaması, mücadelenin ortaya çıkmasına zemin hazırlayan temel etkenlerdi" diye konuştu. ÇATIŞMADAN MÜZAKEREYE...

1980'li yıllardan 1990'lı yıllara kadar FARC saflarında yer alan ve örgütte komutanlık yapan Dávila, 1996 yılında Kolombiya Amazonu'nda düzenlenen bir askeri operasyon sırasında gözaltına alındı. Yedi farklı cezaevinde toplam 11 yıl tutuklu kalan Dávila, 2006 yılında özgürlüğüne kavuşmasının ardından yönünü silahlı mücadeleden müzakere yoluyla çözüm arayışına çevirdi.

Dávila, bu değişimi ve o dönem yaşananları şu şekilde anlattı: “Bu geçişi, kişisel ve siyasi bir dönüşüm süreci olarak değerlendirmek gerekiyor. Ancak bu dönüşüm, aynı zamanda silahlı çatışma deneyiminin de bir sonucuydu.

İnsan savaşın içinde yaşadığında, onun insani sonuçlarını ve toplumsal maliyetlerini bizzat görüyor; siyasi dönüşümü sağlamada silahlı mücadelenin ne kadar sınırlı kaldığını da anlıyor. Ben de 2006 yılında özgürlüğüme kavuşmamın ardından bu dönemi geride bırakmaya ve Kolombiya'daki çatışmaya müzakere yoluyla çözüm bulunması için çaba göstermeye karar verdim.

Havana'da 2012-2016 yılları arasında yürütülen müzakerelere doğrudan katılmadım ancak görüşmelerde Küba ile birlikte garantör ülke olan Norveç'in yürüttüğü çalışmalara destek verdim. Müzakereler, 2016 yılında nihai barış anlaşmasının imzalanmasıyla sonuçlandı.”'SİLAHLARIN YERİNİ DİYALOG VE SİYASET ALMALI' Dávila, çatışmadan müzakere masasına ulaşan bu dönüşümün özünde ise barışın yalnızca silah bırakmaktan ya da bir belgeye imza atmaktan ibaret olmadığını söyledi.

Barış için yapısal sorunların göz önünde bulundurulması gerektiğine işaret eden Dávila, “Barış, siyasi farklılıkların demokratik yollarla çözülmesini, yaşamın her türlü ideolojik düşüncenin önünde tutulmasını ve çatışmaya yol açan yapısal sorunların da çözüme kavuşturulmasını gerektiriyor. Savaşın ne olduğunu yaşamış kişiler olarak özel bir sorumluluğumuz olduğunu da düşünüyorum.

Yeni kuşakların aynı yollardan geçmek zorunda kalmaması için çaba göstermek... Çatışma deneyimi, farklı görüşlere sahip kesimlerin birbirini ortadan kaldırılması gereken ‘düşmanlar’ olarak değil, uzlaşabilecek muhataplar olarak gördüğü bir siyasi kültürün oluşmasına katkı sunmalı.

Bu nedenle, silahlı mücadeleden müzakere sürecine geçişimi Kolombiya'nın toplumsal ve siyasi sorunlarına yönelik yaklaşımda bir kopuş olarak değil, bu sorunları çözmeye yönelik yöntemlerimde bir değişim olarak görüyorum. Hayatımın bir döneminde silahların dönüşüm için bir araç olduğuna inanıyordum.

Bugün ise bu aracın yerini diyalog ve siyasetin alması gerektiğine inanıyorum” diye konuştu.'GÜVEN SOMUT ADIMLARLA İNŞA EDİLMELİ' Dávila, her ikisini de deneyimlemiş biri olarak çatışmanın ardından müzakere masasına oturmayı mümkün kılacak başlıca etkenlerden birinin güven olduğunu kaydetti. Güvenin ise söylemlerle değil, somut adımlarla inşa edileceğini söyleyen Dávila, "Her iki tarafın da askeri faaliyetleri azaltması, sivillerin korunması, müzakerecilerin güvenliğinin sağlanması, verilen taahhütlere bağlı kalınması ve bağımsız denetim mekanizmalarının oluşturulması gerekiyor.

Barış, ilan edilerek ya da kendiliğinden sağlanamaz. Siyasi irade, sorumluluk ve varılan anlaşmalara bağlı kalma kararlılığıyla adım adım inşa edilir. Sonuç olarak, güvensizlikten diyaloğa, çatışmadan demokratik bir arada yaşama kültürüne geçmek için cesaret göstermek gerekiyor” dedi.'BARIŞ, ÇATIŞAN TARAFLARIN DOĞRUDAN KATILIMIYLA İNŞA EDİLİR' Müzakerelerde her iki tarafın da eşit ve adil katılımının önemine dikkat çeken Dávila, "Kolombiya deneyiminden yola çıkarak, çatışmanın tüm tarafları müzakere masasında doğrudan ve eşit koşullarda yer almadan gerçek bir barış müzakeresinin mümkün olmayacağını düşünüyoruz.

Taraflardan biri masada yoksa hiç kimse onun adına müzakere yürütemez veya onu bağlayacak taahhütlerde bulunamaz. Kolombiya deneyimi, barış sürecinde karşı tarafın bir muhatap olarak tanınması, müzakerelere katılımının güvence altına alınması ve anlaşmaların her iki tarafın da katkısıyla oluşturulması gerektiğini gösteriyor.

Barış dayatılamaz ya da başkalarına havale edilemez; ancak çatışan tarafların doğrudan katılımıyla inşa edilebilir” diye kaydetti.'ÖCALAN, KÜRTLER AÇISINDAN SEMBOL BİR AKTÖR' Barışın inşasında eşit temsiliyetin önemini vurgulayan Dávila ayrıca Türkiye’de sürmekte olan Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin baş müzakerecisi Kürt Halk Önderi Abdullah’ın üzerinde devam eden tecride de değindi. Dávila, "Öcalan, Kürtler açısından sembol bir aktör.

Üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması, taraflar arasındaki güvenin pekişmesine ve siyasi diyaloğun önünün açılmasına katkı sunarak çatışmanın barışçıl ve demokratik çözümü için daha elverişli bir zemin oluşturur. Barışın ilerleyebilmesi için siyasi iradenin yanı sıra güvencelerin sağlanması ve diyalog için somut koşulların oluşturulması gerekiyor” ifadelerini kullandı.'BARIŞ; ADİL, ONURLU VE EŞİT BİR YAŞAMIN İNŞA EDİLMESİDİR' Barış anlaşmasının, çatışmanın dönüştürülmesi sürecinde yalnızca bir başlangıç görevi gördüğünü belirten Dávila, barışın kalıcı hale gelmesi için somut güvencelerin ve denetlenebilir taahhütlerin de önemli olduğunu söyledi.

Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında gündeme gelen entegrasyon ve geri dönüşler başlıklarına da değinen Dávila, “Silah bırakma sürecine hukuki güvenceler, silah bırakanların güvenliğinin sağlanması ve siyasi yaşama etkin biçimde katılabilmelerine yönelik olanakların eşlik etmesi gerekiyor. Aynı şekilde, entegrasyon sürecinde eğitim ve istihdama erişim ile üretime yönelik projelerden yararlanma imkanlarının da güvence altına alınması lazım.

Barış, yalnızca silahların susması değil; hiç kimsenin yeniden şiddete yönelmek zorunda kalmayacağı adil, onur lu ve fırsat eşitliğinin sağlandığı bir yaşamın inşa edilmesidir” dedi.'BAĞIMSIZ İZLEME VE DOĞRULAMA MEKANİZMLARI BULUNMALI' Dávila, Türkiye’ye dönen kişilerin güvenliğinin ve siyasete katılımının sağlanmasını, insan haklarının korunmasını ve devletin verdiği taahhütlerin yerine getirmesini kapsayan hukuki ve siyasi güvencelerin açık, şeffaf ve tarafların uzlaşısıyla oluşturulmuş anlaşmalarla sağlanması gerektiğinin de altını çizdi. Varılan uzlaşıların yalnızca kağıtta kalmaması gerektiği konusunda uyaran Dávila, “Taraflar arasında güven tesis edilmesi, anlaşmaların kağıt üzerinde kalan vaatlere dönüşmemesi ve verilen taahhütlerin yerine getirilmesi için bu güvencelerin bağlayıcı olması büyük önem taşıyor.

Ayrıca, taahhütlerin uygulanmasını denetleyecek, ihlalleri tespit edecek ve gerekli düzeltici adımların atılmasını sağlayacak bağımsız izleme ve doğrulama mekanizmaları bulunmalı. Barış, yalnızca anlaşmalar imzalamakla değil, üzerinde uzlaşılanların hayata geçirilmesiyle inşa edilir” diye konuştu.'BARIŞ TOPLUMUN TÜM KESİMLERİNİN ORTAK HEDEFİ OLMALI' Dávila, Kolombiya’nın 50 yılı aşkın süren çatışma döneminden ve yaklaşık 10 yıl önce imzalanan Barış Anlaşması’ndan Türkiye’nin barış süreci için önemli dersler çıkarılabileceğini ifade etti.

Dávila’ya göre, barışın sağlanabilmesi için öncelikle çatışan her iki tarafın da silahlı mücadeleyi sona erdirmeye ve sorunlarını silah yerine diyalog ve müzakere yoluyla çözmeye gerçekten istekli olması gerekiyor. Taraflardan birinin diğerine askeri ya da siyasi zafer dayatmaya çalışması halinde hiçbir barış sürecinin ilerleyemeyeceğini vurgulayan Dávila, Kolombiya deneyiminden hareketle şu değerlendirmelerde bulundu; “Silah bırakanlar için hukuki ve güvenlik güvenceleri sağlanması gerekiyor.

Kolombiya deneyimi, yalnızca bir anlaşma imzalamanın yeterli olmadığını gösteriyor. Silah bırakanların hukuki güvenceye sahip olması, olası yargısal takiplere karşı korunması ve eski savaşçıların yaşama yeniden katılabilmesi için gerekli koşulların oluşturulması şart.

Bunun yanı sıra, çatışmaya yol açan siyasi, kültürel ve toplumsal sorunlar da göz ardı edilmemeli. Her iki tarafın üstlendiği taahhütlerin yerine getirilip getirilmediğini denetleyecek ve sürecin farklı aşamalarında güven oluşturacak bağımsız doğrulama mekanizmaları ile uluslararası destek de sağlanmalı.

Son olarak, sivil toplumun, mağdurların, toplumsal örgütlerin ve siyasi kesimlerin sürece katılımı güvence altına alınmalı. Barış, yalnızca hükümetlerin ve silahlı örgütlerin değil, toplumun tüm kesimlerinin ortak hedefi olmalı.”'TÜRKİYE TARİHİ BİR FIRSATLA KARŞI KARŞIYA' Dávila, Kolombiya deneyiminden çıkarılacak en temel dersin, barış anlaşmasının imzalanmasının barışın inşasında yalnızca bir başlangıç olduğunu vurguladı.

Asıl zor olanın, çatışmaya ilk başta neden olan koşulları değiştirmek olduğunu ifade eden Dávila, “Türkiye bugün tarihi bir fırsatla karşı karşıya. Silahsızlanmayı demokratik reformlar, hukuki güvenceler, farklılıkların kabulü ve sosyal adaletle destekleyebilirse kalıcı bir barışın yolunu açabilir" dedi.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: artigercek.com
Haber metni ve görseller artigercek.com sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Siyaset
Yayın: 20 Kasım 2026 07:25 · Kaynak: artigercek.com
Kaynağı Oku ↗