Mardin'de 24 Farklı Üzüm Çeşidi Koruma Altına Alındı! Bazılarının Adını İlk Kez Duyacaksınız

İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından kurulan 20 dekarlık bahçede, kentte yetiştiği bilinen 28 yerel üzüm çeşidinden 24'ü koruma altına alındı. Mazruna, kerküş, karfoki ve şıtvi gibi pek bilinmeyen üzümlerin yetiştirildiği bahçede, üretilecek fidanların çiftçilere ulaştırılması hedefleniyor.

Mardin'de 24 Yerel Üzüm Çeşidi Aynı Bahçede Buluştu

Mardin'de binlerce yıllık geçmişe sahip bağcılık kültürünü yaşatmak ve yöreye özgü üzüm çeşitlerinin kaybolmasını önlemek amacıyla önemli bir çalışma yürütülüyor.

Mardin İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından hayata geçirilen Damızlık ve Gen Bahçesi'nde, bölgenin farklı ilçelerinde yetiştirilen yerel üzüm çeşitleri bir araya getirildi.

Mardin Bağ Alanında Türkiye İkincisi

Türkiye'nin önemli bağcılık merkezlerinden biri olan Mardin, üzüm yetiştiriciliğinde dikkat çekici bir potansiyele sahip.

Kent, 34 bin 777 hektarlık bağ alanıyla Manisa'nın ardından Türkiye'de ikinci sırada bulunuyor. Yıllık 113 bin 142 tonluk üzüm üretimiyle ise Türkiye genelinde beşinci sırada yer alıyor.

Mardin'de bağcılık faaliyetleri büyük ölçüde kurak ve kıraç arazilerde gerçekleştiriliyor. Zorlu iklim koşullarına rağmen üzüm yetiştiriciliği, bölgedeki binlerce üretici için önemli bir gelir kaynağı olmayı sürdürüyor.

Yöresel üzüm çeşitleri, sofralık tüketimin yanı sıra pekmez, şıra ve çeşitli geleneksel ürünlerin hazırlanmasında da kullanılıyor.11 Dekarlık Gen Bahçesi 20 Dekara Çıkarıldı

Mardin İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından başlangıçta 11 dekarlık alanda oluşturulan Damızlık ve Gen Bahçesi, yürütülen çalışmalarla 20 dekara genişletildi.

Bahçede hem yerel üzüm çeşitlerinin genetik özelliklerinin korunması hem de modern bağcılık tekniklerinin üreticilere tanıtılması amaçlanıyor.

Telli terbiye sistemiyle yetiştirilen üzüm çeşitlerinden sağlıklı fidanlar elde edilmesi ve bu fidanların ilerleyen süreçte çiftçilere ulaştırılması planlanıyor.

Böylece yöresel üzüm çeşitlerinin üretim alanlarının genişletilmesi ve Mardin bağcılığının geliştirilmesi hedefleniyor.

Mazruna, Kerküş, Karfoki ve Şıtvi Koruma Altında

Mardin'deki gen bahçesinde yetiştirilen üzüm çeşitleri arasında isimleri pek bilinmeyen birçok yerel tür bulunuyor.

Bölgenin iklim ve toprak koşullarına uyum sağlamış bu çeşitler, Mardin'in tarımsal mirasının önemli parçaları arasında gösteriliyor.

Uzmanlar, yerel üzüm çeşitlerinin korunmasının hem biyolojik çeşitliliğin devamlılığı hem de gelecekteki tarımsal üretim açısından büyük önem taşıdığını belirtiyor.

İl Müdürü Gümüş: Yerel Üzümleri Gelecek Nesillere Aktaracağız

Mardin İl Tarım ve Orman Müdürü Ender Muhammed Gümüş, kentte bağcılığın önemli bir ekonomik faaliyet olduğunu belirterek yerel çeşitlerin korunmasına yönelik çalışmaları anlattı.

Bakanlığın desteğiyle oluşturulan fidan üretim sahasında bölgeye özgü üzüm çeşitlerinin yetiştirildiğini ifade eden Gümüş, temel amaçlarının gen kaynaklarını korumak ve sürdürülebilir üretimi sağlamak olduğunu söyledi.

Teknik ekiplerin ilçe ve mahalleleri gezerek yörede yetişen üzüm çeşitlerini araştırdığını belirten Gümüş, 28 yerel çeşitten 24'ünün tespit edildiğini açıkladı.

Bahçede sofralık ve şıralık üzümlerin yetiştirildiğini aktaran Gümüş, üreticilerin ihtiyaç duyduğu damızlık materyallerin hazır bulundurulmasının hedeflendiğini vurguladı.

Mardinli Çiftçilere Yüzde 75 Hibeli Ekipman Desteği

Mardin'de bağcılığın geliştirilmesi amacıyla üreticilere yönelik destek programları da uygulanıyor.

İl Tarım ve Orman Müdürü Ender Muhammed Gümüş, Tarım ve Orman Bakanlığı, Mardin Valiliği, Büyükşehir Belediyesi ve GAP Bölgesel Kalkınma İdaresinin katkılarıyla çeşitli projelerin yürütüldüğünü belirtti.

Bu kapsamda çiftçilere üzüm sıkma makinesi, sırt pulverizatörü ve budama makinesi gibi ekipmanların yüzde 75 hibe desteğiyle temin edildiğini açıkladı.

Modern bağcılık uygulamalarının yaygınlaştırılması amacıyla telli terbiye sistemine geçiş çalışmalarının da sürdürüldüğünü ifade eden Gümüş, üretim miktarının ve verimliliğin artırılmasını hedeflediklerini söyledi.

Üç Yıllık Araştırmada 24 Üzüm Çeşidi Bulundu

Ziraat Yüksek Mühendisi Erdal Homan, Mardin'deki yerel üzüm çeşitlerini belirlemek amacıyla üç yıl önce kapsamlı bir araştırma başlattıklarını açıkladı.

Teknik ekiplerin bölgedeki farklı yerleşim yerlerinde gerçekleştirdiği çalışmalar sonucunda 24 yerel üzüm çeşidine ulaşıldığını belirten Homan, bazı çeşitleri bulmakta zorlandıklarını ifade etti.

Tespit edilen üzüm çeşitlerinin Damızlık ve Gen Bahçesi'nde yetiştirilmeye başlandığını aktaran Homan, kalan dört çeşidi de bularak Mardin'de bilinen 28 yerel üzümün tamamını aynı bahçede toplamak istediklerini söyledi.

Hedef 28 Üzüm Çeşidinin Tamamını Korumak

Mardin'de yürütülen çalışmaların bir sonraki aşamasında, henüz bulunamayan dört yerel üzüm çeşidinin tespit edilmesi hedefleniyor.

Ziraat Yüksek Mühendisi Erdal Homan, bölgedeki genetik çeşitliliği koruyacak bir gen bankası oluşturmak istediklerini belirtti.

Yerel üzüm çeşitlerinin kaybolmasının önüne geçilmesi için üretimin devamlılığının önemli olduğunu vurgulayan Homan, araştırmaların sürdürüleceğini kaydetti.

Aşılı Üzüm Fidanları Çiftçilere Ulaştırılacak

Mardin'deki Damızlık ve Gen Bahçesi'nde yetiştirilen üzüm çeşitlerinin ilerleyen süreçte üreticilerle buluşturulması planlanıyor.

Bahçede koruma altına alınan çeşitlerden aşılı fidan üretimi gerçekleştirilerek çiftçilerin kullanımına sunulması hedefleniyor.

Bu sayede hem yöreye özgü üzüm çeşitlerinin yaygınlaştırılması hem de bağ alanlarının ve üretim miktarının artırılması amaçlanıyor.

Mardin'in bağcılık alanındaki güçlü konumunu daha ileri taşımayı hedefleyen proje, kentin tarımsal mirasının korunmasına ve yerel üretimin geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.