Google ve Apple'a tarihi ceza: Uygulama mağazalarında yeni dönem başlıyor

Güney Kore medya ve iletişim otoriteleri, Google ve Apple'a uygulama mağazalarında kendi ödeme altyapılarını dayattıkları gerekçesiyle toplamda 63,71 milyar won (yaklaşık 47,6 milyon dolar) ceza kesti. Geliştiricileri farklı ödeme kanallarından alıkoyarak alternatifleri kısıtlayan bu iki dev şirketten Google'a 42,9 milyar won, Apple'a ise 20,81 milyar won idari yaptırım uygulandı.

Şirketlerin tartışmalı ödeme kurallarını yenilemeleri için önlerinde üç aylık bir süre bulunuyor.2021 yılında yürürlüğe giren ve belirli ödeme kanallarının mecburi kılınmasını yasaklayan yasanın ardından uygulamaya konan ilk büyük ceza 28 Ekim'de resmiyet kazandı. Yaklaşık üç yıl süren detaylı incelemeler sonucunda düzenleyici kurum, geliştiricilerin artık uygulama dışı ödeme yöntemlerine de yönlendirme yapabilmesini mecburi kıldı.

Toplam cezanın 32 milyon dolarlık faturasını Google, 15,5 milyon dolarlık kısmını ise Apple ödeyecek. İncelemelerde, 2022 ve 2023 yıllarındaki faaliyetler baz alınırken alternatif sistemlere geçişi zorlaştıran hem idari hem de teknik engellerin varlığı tespit edildi.

Her ne kadar Apple ve Google üçüncü taraf ödemelere kapı aralamış gibi görünse de, bu işlemler üzerinden alınan ve yüzde 26 seviyesine varan komisyonlar durumu tamamen değiştirdi. Alternatif ödeme altyapılarının kurulum ve işletim maliyetleri de eklenince, geliştiriciler için başka bir seçenek kullanmanın hiçbir maddi avantajı kalmadı.

Kurum, bu şartların geliştiricileri fiilen platformların kendi sistemlerine mecbur bıraktığına hükmetti. Ayrıca Apple'ın farklı ödeme yöntemi kullanmak isteyenlerden ayrı bir uygulama istemesi ve Google'ın alternatif fiyatların kullanıcıya gösterilmesini engellemesi de kararda etkili oldu.

Karardaki dikkat çeken bir diğer unsur, Apple'ın kendi ülkesindeki ve dışarıdaki geliştiricilere farklı matrahlar üzerinden komisyon uygulamasıydı. Temmuz 2015 ile Ocak 2023 arasında yabancı şirketlerin yüzde 30 oranındaki kesintisi katma değer vergisi hariç fiyat üzerinden hesaplanırken, Güney Koreli yerel geliştiriciler için bu hesaba vergi de dahil edildi.

Bu ayrımcı yöntem, yerli üreticiler üzerinde haksız bir maliyet dezavantajı doğurdu. Ayrıca, her iki platformun da uygulama onay süreçlerini yeterli bir sebep sunmadan geciktirmesi eleştirildi ve bu süreçlerde şeffaflık zorunlu kılındı.

Kararların resmi bildiriminin ardından teknoloji devlerinin bir ay içinde uyum planlarını sunmaları, üç ay içinde de ödeme seçenekleri ve komisyon şartlarını tamamen düzeltmeleri şart koşuluyor. Düzenlemelere uyulmaması halinde ilave yaptırımlar devreye girecek.

Ancak iki şirket de idari kararlara pek sıcak bakmıyor. Google, halihazırda komisyonları düşürüp seçenekleri artırmaya yönelik adımlar attığını ve kararın bunları hesaba katmadığını savunurken; Apple da mevcut işleyişinin yasalara uygun olduğunu belirterek idari seçeneklerini değerlendireceğini açıkladı.

Bu yaptırım doğrudan Güney Kore sınırları içinde geçerli olsa da, App Store ve Google Play'in tüm dünyada benzer iş modelleriyle çalışması sebebiyle küresel ölçekte emsal bir nitelik taşıyor. Özellikle oyun, yazılım ve dijital içerik hizmeti sunan Türkiye merkezli geliştiriciler için de mağaza komisyonları büyük bir masraf kalemi oluşturuyor.

Alınan bu ceza kararı Türkiye'de doğrudan bir sistem değişikliği anlamına gelmese de, şirketlerin küresel ödeme politikalarında zamanla yapmak zorunda kalabileceği yeniliklere dair önemli bir sinyal veriyor.