TMMOB'dan Kocaeli için deprem uyarısı: Riskler belirlensin, önlemler takvime bağlansın!

12 Kasım 1999 Düzce Depremi'nin 27. yıl dönümünde açıklama yapan TMMOB Kocaeli İl Koordinasyon Kurulu, kentin depreme hazırlık çalışmalarının hızlandırılması çağrısında bulundu. Kocaeli'nin yapı stoku, zemin koşulları, sanayi tesisleri, limanları ve kritik altyapısının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten kurul, alınacak önlemlerin sorumlu kurumlar, bütçeler ve uygulama takvimleriyle kamuoyuna açıklanmasını istedi.

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Kocaeli İl Koordinasyon Kurulu, 12 Kasım 1999 Düzce Depremi'nin 27. yıl dönümü dolayısıyla yazılı açıklama yaptı. Depremde hayatını kaybeden vatandaşları anan kurul, Kocaeli'nin deprem risklerinin bilimsel yöntemlerle belirlenmesi ve alınacak önlemlerin somut bir uygulama takvimine bağlanması gerektiğini vurguladı.

Açıklamada yapı stokundan sanayi tesislerine, zemin etütlerinden kritik altyapıya kadar beş temel başlıkta çağrı yapıldı.

Düzce Depremi'nin üzerinden 27 yıl geçti 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nden 87 gün sonra, 12 Kasım 1999 tarihinde meydana gelen 7,2 büyüklüğündeki Düzce Depremi'nin yıl dönümünde TMMOB Kocaeli İl Koordinasyon Kurulu tarafından açıklama yayımlandı.

Kurul, 1999 depremlerinin Türkiye'nin afet gerçeğini ortaya koyduğunu belirterek aradan geçen 27 yıla rağmen risk azaltma çalışmalarının yeterli düzeye ulaşmadığını savundu.

Açıklamada, "Deprem bir doğa olayıdır; can kayıplarının ve büyük yıkımların yaşanması ise önlenebilir risklerin zamanında giderilmemesinin sonucudur." ifadelerine yer verildi.

Kocaeli'nin deprem riski bütüncül ele alınmalı TMMOB Kocaeli İl Koordinasyon Kurulu, Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun etkisi altında bulunan Kocaeli'nin yoğun nüfusu, sanayi kuruluşları, limanları ve birbirine bağlı altyapı sistemleri nedeniyle kapsamlı bir deprem hazırlığına ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Açıklamada, deprem riskinin yalnızca yapıların dayanıklılığı üzerinden değerlendirilemeyeceği; jeolojik yapı, zemin koşulları, yerleşim alanları, sanayi tesisleri, ulaşım ve enerji altyapısının birlikte ele alınması gerektiği vurgulandı.

Birinci talep: Zemin çalışmaları ve mikrobölgeleme tamamlanmalı Kurul, Kocaeli'nin bütün ilçelerinde güncel jeolojik, jeofizik ve jeoteknik çalışmalar yapılmasını istedi. Diri faylar, yüzey faylanması, zemin büyütmesi, sıvılaşma ve heyelan gibi tehlikelerin bilimsel yöntemlerle haritalandırılması gerektiği belirtildi.

Mikrobölgeleme çalışmalarından elde edilen sonuçların imar planlarına yansıtılması çağrısında bulunan TMMOB, jeolojik açıdan sakıncalı alanlarda yeni yapılaşmaya izin verilmemesini ve gerekli önlemler alınmadan yapı yoğunluğunun artırılmamasını talep etti.

İkinci talep: Kocaeli'nin yapı stoku envanteri çıkarılmalı TMMOB, kent genelindeki binaların yaşı, taşıyıcı sistemleri, kullanım amaçları ve mevcut durumlarını kapsayan ayrıntılı bir yapı stoku envanteri hazırlanması gerektiğini belirtti.

Riskli yapıların bilimsel yöntemlerle tespit edilmesini isteyen kurul, özellikle okulların, hastanelerin, kamu binalarının ve afet müdahalesinde kullanılacak yapıların öncelikli olarak incelenmesi gerektiğine dikkat çekti.

Kentsel dönüşümün yalnızca binaların yenilenmesi ve ekonomik değer oluşturulması üzerinden değerlendirilmemesi gerektiği belirtilerek can güvenliği, barınma hakkı, mülkiyet hakkı ve kamu yararının esas alınması istendi.

Üçüncü talep: Sanayi tesisleri ve limanlar incelenmeli Kocaeli'nin sanayi yoğunluğuna dikkat çeken TMMOB, deprem riskinin yalnızca konutlarla sınırlı olmadığını vurguladı. Sanayi tesislerindeki taşıyıcı sistemlerin yanı sıra depolama tankları, boru hatları, ekipman bağlantıları ve acil durdurma sistemlerinin de deprem güvenliği açısından incelenmesi gerektiği ifade edildi.

Deprem sonrasında meydana gelebilecek yangın, patlama ve tehlikeli madde salımı gibi ikincil afetlere yönelik senaryolar hazırlanması çağrısında bulunuldu.

Kurul ayrıca elektrik, doğal gaz, su, haberleşme, ulaşım ve liman altyapılarının dayanıklılığının birlikte değerlendirilmesini istedi. Bir sistemdeki kesintinin diğer sistemleri nasıl etkileyebileceğinin belirlenmesi gerektiği vurgulandı.

Dördüncü talep: Bilimsel planlama ve denetim güçlendirilmeli TMMOB Kocaeli İl Koordinasyon Kurulu, kentleşme kararlarının kısa vadeli ekonomik beklentilere göre değil, bilimsel ve teknik veriler doğrultusunda alınması gerektiğini belirtti.

Jeoloji, jeofizik, inşaat mühendisliği, mimarlık ve şehir planlama gibi meslek disiplinlerinin planlama, projelendirme, yapım ve denetim süreçlerine etkin katılımının sağlanması istendi.

Açıklamada, mühendislik hizmetlerinin kamusal bir sorumluluk olarak görülmesi ve yapı üretiminin bütün aşamalarında etkin denetim mekanizmalarının işletilmesi gerektiği kaydedildi.

Beşinci talep: Deprem önlemleri için takvim açıklansın Kurulun açıklamasında öne çıkan taleplerden biri de deprem hazırlıklarının somut hedeflere bağlanması oldu. Kocaeli'deki risk azaltma çalışmalarının hangi kurum tarafından, ne kadar bütçeyle ve hangi tarihe kadar gerçekleştirileceğinin kamuoyuna açıklanması istendi.

Tamamlanan çalışmaların, giderilen risklerin ve geciken uygulamaların düzenli olarak paylaşılması gerektiği ifade edildi.

TMMOB, Kocaeli Valiliği, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, ilçe belediyeleri ve ilgili kamu kurumlarına sorumluluklarını yerine getirme çağrısında bulundu.

“Artık deprem sonrasını değil, deprem öncesini konuşmalıyız” Düzce Depremi'nin yıl dönümünde afetlere hazırlığın önemine dikkat çeken kurul, deprem güvenliğinin yalnızca imar meselesi olmadığını, doğrudan yaşam hakkı ve toplumsal sorumlulukla ilgili olduğunu vurguladı.

Açıklamada, "Depremler engellenemez ancak bilimsel, teknik ve kamusal önlemlerle yıkıcı sonuçları büyük ölçüde azaltılabilir." denildi.

Alınacak kararların takipçisi olacaklarını belirten TMMOB Kocaeli İl Koordinasyon Kurulu, açıklamasını şu ifadelerle tamamladı:

"Deprem kader değildir. Güvenli kentler bir tercih değil, yaşam hakkının gereğidir!