Tüberküloz Ölümleri 2015’e Göre%35 Azaldı, Yeni Vaka Hızındaki Düşüş Hedefin Gerisinde

Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) 12 Kasım’da yayımladığı 2026 Küresel Tüberküloz Raporu’na göre, 2025’te dünyada tahminen 10,6 milyon kişi tüberküloza yakalandı ve 1,13 milyon kişi hastalık nedeniyle hayatını kaybetti. 2015’e kıyasla tüberküloza bağlı ölüm sayısı%35 azaldı.

Her 100 bin kişiye düşen yeni vaka sayısı ise%14 gerileyerek 2025 için belirlenen%50 düşüş hedefinin gerisinde kaldı.

Ölüm sayısındaki düşüş hedefine beş yıl gecikmeyle ulaşıldı

DSÖ’nün Tüberkülozu Sona Erdirme Stratejisi’nde, küresel ölüm sayısının 2015’e göre%35 azaltılması için belirlenen yıl 2020’ydi. Dünya bu eşiğe 2025’te ulaştı. Strateji, hastalığın yol açtığı can kaybını ve nüfusa göre yeni vaka hızını iki ayrı göstergeyle izliyor.

Yaklaşık 2,2 milyon vaka tanı almadı veya bildirilmedi

2025’te dünya genelinde 8,4 milyon yeni tüberküloz tanısı resmî kayıtlara bildirildi. Bu sayı, DSÖ’nün tahmin ettiği yeni vakaların%79’una karşılık geliyor. Yaklaşık 2,2 milyonluk fark, tanı konmamış vakalarla tanı konduğu hâlde resmî kayıtlara bildirilmemiş vakaları kapsıyor.

DSÖ, tüberküloz tedavisinde kullanılan temel ilaçlardan rifampisine dirençli hastalığın 2025’te yaklaşık 370 bin kişide geliştiğini tahmin etti. Bu direnç türüne yönelik tedaviye yaklaşık 155 bin kişi başladı. Tedaviye başlayanların sayısı, tahmini vakaların%42’sine karşılık geldi.

Güney Sudan’da Ebola tatbikatı müdahale açığını gösterdi

DSÖ Afrika Bölge Ofisinin 12 Kasım’da yayımladığı değerlendirmeye göre, Güney Sudan’da 19–24 Ekim’de yapılan saha tatbikatında ekipler olası bir Ebola vakasını saptayabildi. Tatbikat, olası bir salgını güvenli biçimde kontrol altına almak için müdahale kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini gösterdi.

Açıklama yayımlandığında ülke, Bundibugyo virüsünün yol açtığı Ebola hastalığına ilişkin doğrulanmış vaka bildirmemişti.

Mayıs ile ekim arasında 15 öncelikli ilçede 150 sağlık çalışanı Ebola vaka yönetimi konusunda eğitim aldı. Bu ilçelerin sekizinde geçici enfeksiyon hastalıkları birimleri kuruldu. DSÖ, güvenli hasta sevki ve enfeksiyon kontrolü için gereken malzemelerdeki eksiklerin giderilmesini istedi.

Amerika bölgesinde 2022’de 112 milyon yetişkin diyabetle yaşıyordu

Pan Amerikan Sağlık Örgütünün (PAHO) 2024’te aktardığı 2022 tahminlerine göre, Amerika bölgesinde yaklaşık 112 milyon yetişkin diyabetle yaşıyordu. Bu sayı, bölgedeki yetişkin nüfusun yaklaşık%13’üne karşılık geliyordu. Aynı değerlendirmede, diyabetle yaşayan 30 yaş ve üzerindeki yaklaşık 43 milyon kişinin tedavi almadığı tahmin edildi.

PAHO, tanı ve tedaviye erişimi artırmak için birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

KAYNAKLAR

1. Dünya Sağlık Örgütü. Global tuberculosis report 2026 – information sheet. 12 Kasım 2026.

2. DSÖ Afrika Bölge Ofisi. Before the first case: WHO helps South Sudan prepare for Ebola Bundibugyo virus disease. 12 Kasım 2026.

3. Pan Amerikan Sağlık Örgütü. Urgent action needed as global diabetes cases increase four-fold over past decades. 14 Kasım 2024.