Çin Komünist Partisi’nde dikkat çeken tasfiye: 33 üst düzey isim ihraç edildi!

Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) üst düzey yöneticilerinin katıldığı beşinci genel kurul toplantısında 33 parti üyesinin ihraç edildiği açıklandı. 2022 yılında Merkez Komitesi'nin asil ve yedek üyeliklerine seçilen 376 kişiden yalnızca 279'unun toplantıya katılması, tasfiyelerin boyutunu ortaya koydu.

Ortaya çıkan tablo, modern Çin siyasi tarihinde bir genel kurul toplantısında görülen en yüksek boş koltuk sayısı olarak kayıtlara geçti.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in (Xi Jinping) parti ve ordu içerisindeki yolsuzlukla mücadele kampanyası, ülkenin siyasi tarihinde benzeri görülmemiş bir tasfiye dalgasına dönüştü. Bu hafta düzenlenen toplantıda 33 yetkilinin partiden ihraç edildiği açıklanırken, bazı üst düzey isimlerin toplantıya neden katılmadığına ilişkin bilgi verilmedi.

Devamsızlıkların önemli bir bölümünün parti içindeki tasfiyelerden kaynaklandığı belirtildi.

ÇİN'İN ASKERİ HİYERARŞİSİNDEKİ İKİ NUMARA DA İHRAÇ EDİLDİ

Partiden ihraç edildiği doğrulanan isimler arasında, Çin'in askeri hiyerarşisinde Şi Cinping'den sonra gelen eski üst düzey komutan Zhang Youxia da yer aldı. Bir diğer dikkat çeken isim ise Çin'in stratejik açıdan önemli Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin eski parti sekreteri Ma Xingrui oldu.

Her iki ismin tasfiye edilmesi, yolsuzlukla mücadele operasyonlarının alt ve orta düzey bürokratlarla sınırlı kalmadığını, devletin en üst düzey siyasi ve askeri kadrolarına kadar uzandığını gösterdi.

Asia Society düşünce kuruluşunun kıdemli araştırmacısı Neil Thomas, X hesabından yaptığı değerlendirmede, toplantıdaki boş koltukların artmasının Şi Cinping'in katı parti içi disiplin anlayışına verilen önemi ortaya koyduğunu belirtti.

"HASTA AĞAÇLAR KÖKÜNDEN SÖKÜLMELİ"

2012 yılında iktidara gelen Şi Cinping, yönetiminin temel önceliklerinden birini Komünist Parti içerisindeki yolsuzluğun ortadan kaldırılması olarak belirledi. Son yıllarda giderek sertleşen kampanya, partinin ve ordunun en üst kademelerindeki isimleri de hedef almaya başladı.

Komünist Parti'nin iç disiplininden giderek daha fazla rahatsızlık duyduğu belirtilen Şi Cinping, yılın başlarında yaptığı açıklamada parti içerisindeki "hasta ağaçların kökünden sökülmesi" gerektiğini söylemişti. Çin lideri, yolsuzlukla mücadelenin "hiç bitmeyen bir yolculuk" olduğunu da vurgulamıştı.

ORDUNUN EN ÜST KARAR ORGANINDA YALNIZCA İKİ İSİM KALDI

Tasfiyelerin en ağır sonuçlarından biri Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun yönetiminde yaşandı. Ordunun en üst karar organı olan ve başlangıçta yedi üyeden oluşan Merkezi Askeri Komisyon'da yalnızca Şi Cinping ile ordunun yolsuzlukla mücadeleden sorumlu üst düzey yetkilisi Zhang Shengmin kaldı.

Son dönemdeki operasyonlar, Çin'in askeri karar alma mekanizmasının tepesindeki kadroyu büyük ölçüde dağıttı. Zhang Shengmin, bu haftaki toplantıda Komünist Parti'nin en üst düzey yönetim organlarından Politbüro'ya yükseltildi. Bu atamanın ardından Zhang, Politbüro'daki tek askeri isim oldu.

Söz konusu gelişmenin, Çin'in askeri yönetiminde yetki ve denetimin giderek daha dar bir kadroda toplandığına işaret ettiği belirtildi.

GÖZLER 2027'DEKİ PARTİ KONGRESİNE ÇEVRİLDİ

Beşinci genel kurul toplantısı, Çin'in siyasi geleceğini şekillendirecek 21. Komünist Parti Kongresi'nin hazırlıkları açısından da önem taşıyor. Beş yılda bir düzenlenen kongrenin 2027 yılının ikinci yarısında gerçekleştirilmesi bekleniyor.

Şi Cinping'in kongrede Komünist Parti liderliğinde dördüncü dönemini güvence altına alacağı öngörülüyor. Böylece Çin liderinin, Mao Zedong'dan bu yana komünist Çin'in en uzun süre iktidarda kalan lideri konumuna geleceği belirtiliyor.

Gelecek yıl yapılacak kongrede Merkez Komitesi ve Politbüro kadroları da yeniden şekillendirilecek.

ESKİ BORSA YÖNETİCİSİNE İDAM CEZASI

Öte yandan Çin'de tasfiyeler devam ederken, borsaların denetiminden sorumlu Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu'nun (CSRC) eski başkanı Yi Huiman, hakkında yürütülen yolsuzluk soruşturmasının ardından rüşvet suçundan idam cezasına çarptırıldı.

Sıçuan eyaletinin idari merkezi Çıngdu'da görülen davada mahkeme, Yi'nin 1998-2025 yılları arasında CSRC ve Sincan Uygur Bölgesi yönetimindeki idari görevlerini kötüye kullanarak nakit ve gayrimenkul dahil toplam 436 milyon yuan (65,4 milyon dolar) değerinde varlığı rüşvet olarak aldığına hükmetti.

Mahkeme, eski yöneticiye iki yıl ertelemeli idam cezası verilmesine, ömür boyu siyasi haklarından men edilmesine ve kişisel mal varlığına el konulmasına karar verdi.

Yi'nin suçlarını itiraf ettiği, soruşturmacılar tarafından henüz bilinmeyen suç olgularını açıkladığı ve pişmanlığını dile getirdiği belirtildi. Mahkeme, bazı suçların teşebbüs aşamasında kalması ve Yi'nin rüşvet yoluyla elde ettiği varlıkların bir bölümünü iade etmesi nedeniyle cezanın ertelendiğini bildirdi.

Çin kanunlarına göre, Yi'nin iki yıl boyunca suç işlememesi halinde idam cezası ömür boyu hapse çevrilecek.