Trabzon’da Şirketler Neden Azalıyor?

Bir şehrin ekonomisini yalnızca açılış törenleriyle, açıklanan yatırım rakamlarıyla anlayamazsınız. Açılan kapılar kadar kapanan kapılara da bakmak gerekir. Çünkü her şirket, bir kişinin ticari girişiminden fazlasıdır. İş arayan bir genç için ihtimal, bir aile için geçim, başka bir işletme için müşteridir.

TOBB’un ocak-eylül verileri, Trabzon adına üzerinde durulması gereken bir tablo ortaya koyuyor. Geçen yılın ilk dokuz ayında 376 şirket kurulmuştu. Bu yıl sayı 332’ye düştü. Yani 44 şirket daha az kuruldu. Aynı dönemde kapanan şirket sayısı 71’den 79’a, tasfiyeye giren şirket sayısı ise 62’den 73’e yükseldi.

Bu rakamlara bakıp “Trabzon ekonomisi çöktü” demek de doğru olmaz, “Ticarette bunlar olur” diyerek geçiştirmek de. Ancak yeni şirket kurma isteğinin neden gerilediğini sormak zorundayız.

Üstelik Türkiye genelinde şirket kuruluşları yüzde 5,4 artarken Trabzon’da yüzde 11,7 azalıyor. Ülke genelinde kapanışlar gerilerken bizim şehrimizde yükseliyor. Demek ki yalnızca Türkiye’nin ekonomik şartlarını anlatmak, Trabzon’daki tabloyu açıklamaya yetmiyor. Şehrin kendi koşullarını da konuşmak gerekiyor.

Trabzon’da iş kurmak isteyen insan neyle karşılaşıyor? Uygun iş yeri bulabiliyor mu? Kirasını, personel giderini, finansman maliyetini hesapladığında önünü görebiliyor mu? Kuruluş işlemlerinden sonra kendisini ayakta tutacak bir pazara ulaşabiliyor mu?

Bu soruların cevabını masa başından vermek kolay. Asıl yapılması gereken, iş kurmaktan vazgeçenlerle ve şirketini kapatanlarla konuşmak.

Çünkü elimizdeki istatistik bize sonucu gösteriyor; nedenini söylemiyor. Kapanan her şirketi aynı gerekçeyle açıklayamayız. Kimi maliyetlere dayanamaz, kimi ortaklık sorunları yaşar, kimi beklediği müşteriye ulaşamaz. Trabzon’un ihtiyacı, bu farklı nedenleri ortaya çıkaracak bir çalışma.

Verilerin başka bir tarafı daha var. Gerçek kişi ticari işletmelerinin kuruluş sayısı 67’den 81’e, kurulan kooperatif sayısı 13’ten 23’e yükselmiş. Bu da şehirde girişim arayışının sürdüğünü gösteriyor. İnsanlar hâlâ bir iş yapmak, üretmek, kendi gelirini kazanmak istiyor.

Fakat bu artışı, şirket kuruluşlarındaki gerilemeyi örten bir başarı cümlesine dönüştürmeyelim. Yeni işletmelerin hangi alanlarda açıldığına, kaç kişiye iş verdiğine ve ne kadar süre ayakta kalabildiğine de bakalım. Açılış sayısını bilmek kadar, devam edebilen işletmeleri bilmek de kıymetli.

Burada ticaret odalarına, ilgili kamu kurumlarına, yerel yönetimlere ve üniversitelere görev düşüyor. Önce kapanan şirketlerin hikâyesi çıkarılmalı. Ardından girişimcinin önündeki hangi engelin yerelde çözülebileceği belirlenmeli.

İş yeri ihtiyacı mı, pazara erişim mi, danışmanlık eksikliği mi? Her sorunun çözümü aynı kurumda olmayabilir. Ama sorumluluğu birbirine bırakarak hiçbirine çözüm bulunamaz.

Bir de tasfiye ile kapanışı birbirine karıştırmamak gerekiyor. Tasfiyeye giren 73 şirketi, kapanan 79 şirketin üzerine ekleyip daha çarpıcı bir sayı üretmek doğru değil. Bunlar ayrı süreçler. Zaten mevcut rakamlar, meseleyi ciddiye almak için yeterli.

Trabzon’un gençlerine sürekli “Girişimci olun” diyoruz. Peki, girişimde bulunacakları zemini ne kadar güçlendiriyoruz? Birikimini işe yatıran insanın karşısına yalnızca teşvik broşürü koymak yetmez. O işletmenin müşteriye ulaşmasını, üretimini sürdürmesini ve istihdamını korumasını sağlayacak şartları da konuşmalıyız.

Bu şehirde kapanan bir iş yerinin kepengi, yalnızca sahibinin meselesi değildir. O kepengin arkasında çalışanın maaşı, tedarikçinin alacağı, bir gencin iş umudu vardır.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Trabzon Günebakış’ın temel yayın politikası Trabzon’a özgü, sahadan üretilen haberlerle şehrin nabzını tutmaktır. Muhabirlerimiz, kentin gündemini birebir takip ederek yerel gelişmeleri, insan hikâyelerini ve bölgeye özgü olayları okurlarımıza ulaştırır.

Bunun yanı sıra gün içinde zaman zaman dış kaynaklardan alınan haberler de editörlerimiz tarafından Trabzon’a özgü ayrıntılar, yerel gözlemler, uzman görüşleri ve saha bilgileriyle zenginleştirilir. Bu yaklaşım sayesinde haberlerimiz benzerlerinden ayrışan, benzersiz, özgün ve doyurucu bir içerik niteliği kazanır.

Trabzon Günebakış, okurlarına yalnızca haber değil; analiz, bağlam ve değer sunmayı ilke edinmiştir.

Trabzon Günebakış’ın temel yayın politikası Trabzon’a özgü, sahadan üretilen haberlerle şehrin nabzını tutmaktır. Muhabirlerimiz, kentin gündemini birebir takip ederek yerel gelişmeleri, insan hikâyelerini ve bölgeye özgü olayları okurlarımıza ulaştırır.

Bunun yanı sıra gün içinde zaman zaman dış kaynaklardan alınan haberler de editörlerimiz tarafından Trabzon’a özgü ayrıntılar, yerel gözlemler, uzman görüşleri ve saha bilgileriyle zenginleştirilir. Bu yaklaşım sayesinde haberlerimiz benzerlerinden ayrışan, benzersiz, özgün ve doyurucu bir içerik niteliği kazanır.

Trabzon Günebakış, okurlarına yalnızca haber değil; analiz, bağlam ve değer sunmayı ilke edinmiştir.