Kahramanmaraş’ın tarihi yeniden ayağa kalkıyor! Bakan Ersoy rakam verdi

Bakan Ersoy, deprem bölgesindeki çalışmaların yalnızca hasar gören yapıların onarılmasıyla sınırlı olmadığını belirterek, şehirlerin tarihi kimliği ve kültürel hafızasının da korunmasının hedeflendiğini söyledi. Kahramanmaraş’taki çalışmalara da değinen Ersoy, Kahramanmaraş Kalesi’nin ziyaretçi karşılama merkezi ve çevre düzenlemesiyle birlikte yeniden ayağa kaldırılmasına yönelik çalışmaların tamamlandığını açıkladı. Bakan Ersoy, kentteki tarihi alanlara ilişkin çalışmaların bununla sınırlı olmadığını belirterek, Kurtuluş Mahallesi’nde etaplar halinde çalışma yürütüldüğünü ifade etti. Projeleri tamamlanan tescilli yapıların restorasyonlarına da başlanacağını kaydetti. Kahramanmaraş’ın önemli tarihi alanlarından Germenik Antik Kenti ve Belediye Çarşısı için de koruma ve ziyaret odaklı proje çalışmalarının sürdüğünü belirten Ersoy, bu alanların kentin kültürel hafızasının önemli parçaları olduğunu vurguladı.

11 ilde kültürel miras için 12,2 milyar liralık kaynak

Bakan Ersoy, 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen 11 ilde Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü aracılığıyla yürütülen restorasyon, proje ve uygulama çalışmalarına bugüne kadar 12 milyar 265 milyon lirayı aşan kaynak aktarıldığını açıkladı. Bu kapsamda deprem bölgesindeki taşınmaz kültür varlıklarına yönelik 79 işin tamamlandığını, 17 işte çalışmaların devam ettiğini ve 4 işin ihale süreçlerinin sürdüğünü bildirdi. Ersoy, şehirlerin yeniden inşasının yalnızca yeni yapıların ortaya çıkarılması anlamına gelmediğine dikkat çekerek, tarihi dokunun da korunması gerektiğini ifade etti.

“Bir şehri ayağa kaldırmak hafızasını da ayağa kaldırmaktır”

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, konuşmasında kültürel mirasın deprem sonrası yeniden ihya edilmesinin önemine şu sözlerle dikkat çekti:

“Bir şehri yeniden inşa etmek yalnızca binaları yapmak değildir. Bir şehri ayağa kaldırmak onun hafızasını, kimliğini, kültürünü ve tarihini de ayağa kaldırmaktır.”

Ersoy, bu anlayışla deprem bölgesindeki kültür varlıklarının geleceğe aktarılması amacıyla kapsamlı bir çalışma yürütüldüğünü belirtti.

1.608 taşınmaz kültür varlığı için destek

Deprem sonrasında yalnızca kamuya ait kültür varlıklarının değil, vatandaşların mülkiyetindeki tescilli yapıların da desteklendiğini açıklayan Ersoy, 11 ilde toplam 1.608 taşınmaz kültür varlığı için sözleşme imzalandığını söyledi.

Bu kapsamda;

1.297 proje yardımı
311 uygulama yardımı

olmak üzere toplam 1.608 taşınmaz kültür varlığı için çalışma yürütüldüğünü belirten Ersoy, destek programının büyüklüğünün 2 milyar 140 milyon lirayı aştığını ifade etti.

Bakan Ersoy, bu rakamın başlangıç olduğunu ve desteklerin artarak devam edeceğini söyledi.

Kültür enkazı tek tek kayıt altına alındı

Depremlerin ardından ağır hasar gören veya yıkılan tarihi yapılardan geriye kalan mimari parçaların korunmasına da özel önem verildiğini anlatan Ersoy, kültür enkazının ayrıştırılması ve belgelenmesi çalışmalarının deprem sonrasındaki öncelikli uygulamalardan biri olduğunu belirtti. Ersoy, tarihi yapılarda kullanılan taş, ahşap ve diğer mimari unsurların geçmişten günümüze ulaşan belgeler niteliğinde olduğunu ifade ederek, bu parçaların korunmasının restorasyon sürecindeki önemine dikkat çekti.

Vakıf eserleri için 22 milyar liralık bütçe

Bakan Ersoy, Vakıflar Genel Müdürlüğünün de deprem bölgesindeki çalışmalar için 22 milyar liralık bütçe ayırdığını açıkladı. 11 ili kapsayan çalışmalarda teknik ekiplerin yanı sıra ICOMOS Türkiye Milli Komitesi uzmanlarıyla hasar tespitlerinin gerçekleştirildiğini belirten Ersoy, deprem bölgesindeki 678 vakıf kültür varlığının tek tek incelendiğini söyledi.

Hasar tespitleri sonucunda eserlerin;

31’inin tamamen yıkıldığı veya göçtüğü,
144’ünün ağır hasarlı,
104’ünün orta hasarlı,
98’inin hafif hasarlı olduğu,

belirlenirken, 301 vakıf kültür varlığının depremi hasarsız atlattığı kaydedildi.

377 eserin 209’unda çalışmalar tamamlandı

Vakıflar Genel Müdürlüğünün sözleşmeli işleri kapsamında deprem bölgesinde yürütülen çalışmaların 377 eser ve parsel ölçeğine ulaştığını belirten Ersoy, bunların 209’unda restorasyon ve ihya çalışmalarının tamamlandığını açıkladı. Bakan Ersoy, kalan çalışmaların da belirlenen takvim doğrultusunda sürdürüldüğünü belirterek, 2026 yılı sonuna kadar 58, 2027 yılı içerisinde ise 110 işin daha tamamlanmasının planlandığını söyledi. Böylece kalan 165 işin tamamlanmasının hedeflendiğini aktardı.

2026'nın son aylarında yoğun açılış takvimi

Ersoy, deprem bölgesindeki vakıf kültür varlıklarında 2026'nın kalan bölümünde yoğun bir tamamlanma ve açılış takvimi bulunduğunu da açıkladı. Buna göre eylül ayında 1, ekim ayında 7, kasım ayında 15, aralık ayında ise 35 eserin tamamlanması planlanıyor. Bakan Ersoy, 2026-2027 döneminin deprem bölgesindeki vakıf kültür varlıkları açısından önemli bir tamamlanma ve açılış dönemi olacağını belirtti.

Çalışmalar bilimsel esaslara göre yürütülüyor

Restorasyon çalışmalarında her eserin kendi özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre ele alındığını ifade eden Ersoy, uygulamaların bilim heyetleri ve koruma kurullarının kararları doğrultusunda gerçekleştirildiğini söyledi. 2026 yılında yaşanan ağır kış şartlarının bazı uygulamaların takvimlerini etkilediğini de belirten Ersoy, çalışma programlarının teknik gerekliliklere göre yeniden düzenlendiğini aktardı. Bakanlığın önceliğinin tarihi eserleri mümkün olan en kısa sürede, doğru yöntemlerle, kalıcı ve aslına uygun şekilde yeniden ayağa kaldırmak olduğunu vurguladı.

Kahramanmaraş’ta tarihi dokunun korunması hedefleniyor

Kahramanmaraş özelinde açıklamalarda bulunan Bakan Ersoy, Kahramanmaraş Kalesi’nin yeniden ayağa kaldırılması, Kurtuluş Mahallesi'ndeki tescilli yapıların restorasyonu ile Germenik Antik Kenti ve Belediye Çarşısı'na yönelik projelerin sürdüğünü belirtti. Bu çalışmaların tek tek yapıların restorasyonundan daha geniş bir perspektifle ele alındığını ifade eden Ersoy, kentlerin sokakları, çarşıları ve meydanlarının da kültürel mirasın bir parçası olduğunu söyledi.

Deprem bölgesindeki toplam yatırım 34 milyar liraya ulaşacak

Bakan Ersoy, konuşmasının sonunda deprem bölgesindeki kültürel miras çalışmalarına ilişkin toplam yatırım rakamlarını da açıkladı. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün bölge için 12,2 milyar lirayı aşan, Vakıflar Genel Müdürlüğünün ise 22 milyar liralık kaynak ayırdığını belirten Ersoy, bugüne kadar yaklaşık 24 milyar liralık iş gerçekleştirildiğini söyledi. Kalan projelerin tamamlanmasıyla birlikte deprem bölgesindeki toplam kültürel miras yatırımının 34 milyar liraya ulaşmasının beklendiğini açıkladı.

Ersoy, 6 Şubat depremlerinin kültür varlıklarının afetlere karşı daha dirençli hale getirilmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koyduğunu belirterek, bundan sonraki süreçte eserlerin belgelenmesi, dijital envanterlerinin oluşturulması, güçlendirme çalışmalarının yapılması ve yapısal risklerin belirlenmesine yönelik çalışmaların sürdürüleceğini ifade etti.

Bakan Ersoy, depremden etkilenen şehirlerin tarihi ve kültürel değerleriyle birlikte yeniden ayağa kaldırılacağını söyledi.