Marmara depreminde ezber bozuluyor mu? Prof. Dr. Osman Bektaş'ın açıklaması Kocaeli'yi de ilgilendiriyor

Marmara Denizi'nde beklenen büyük depremin olası büyüklüğü yeniden tartışma konusu oldu. Deprem uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş, 2019 yılında yayımlanan bilimsel bir çalışmaya dikkat çekerek Marmara'daki bazı fay bölümlerinin kilitli kalmak yerine yavaşça hareket edebildiğini belirtti.

Bektaş'ın değerlendirmesi, olası depremin büyüklüğüne ilişkin en kötü senaryoların yeniden ele alınıp alınmayacağı sorusunu gündeme taşıdı.

İstanbul ve Kocaeli başta olmak üzere Marmara Bölgesi'nde milyonlarca insanı ilgilendiren deprem tehlikesine ilişkin yeni bir bilimsel tartışma gündeme geldi. Deprem uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara Denizi'ndeki fayların davranışını ele alan 2019 tarihli bir araştırmaya atıfta bulunarak, olası İstanbul depremi için öngörülen en büyük senaryoların yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret etti.

Bektaş, 1 Kasım 2026 tarihinde basına yansıyan değerlendirmesinde, Marmara'daki fayların bazı bölümlerinin tamamen kilitli olmadığını gösteren bilimsel bulgulara dikkat çekti. Bu değerlendirme, İstanbul'un yanı sıra Marmara Denizi'ne kıyısı bulunan Kocaeli açısından da önem taşıyor.

"EN KÖTÜ SENARYO EZBERİ BOZULUYOR MU?" Prof. Dr. Osman Bektaş, paylaşımında Japon araştırmacı Naoki Uchida ve çalışma arkadaşlarının 2019 yılında yayımladığı araştırmaya atıfta bulundu. Bektaş, Silivri'nin doğusunda fay sürünmesinin başladığı derinliğin sığlaştığına ilişkin bulgular bulunduğunu belirtti.

2025 yılında Silivri açıklarında meydana gelen depremin yaklaşık 6-7 kilometrelik odak derinliğinin de söz konusu modelle uyumlu olduğunu ifade etti. Bektaş'ın değerlendirmesinde dikkat çektiği temel konu, Marmara Denizi'ndeki fayların her noktada aynı biçimde davranmaması.

Buna göre bazı fay bölümlerinin kilitli kalıp gerilim biriktirmesi, bazı bölümlerinin ise yavaş kayma hareketi göstermesi mümkün.

JAPON ARAŞTIRMACILAR MARMARA FAYINDA NE BULDU? Bektaş'ın atıfta bulunduğu bilimsel çalışma, Naoki Uchida, Doğan Kalafat, Ali Pınar ve Y. Yamamoto tarafından hazırlandı. 2019 yılında Tectonophysics dergisinde yayımlanan araştırmada, Kuzey Anadolu Fayı'nın batı kesimindeki tekrarlayan küçük depremler incelendi.

Araştırmacılar, Marmara Denizi içerisindeki bazı fay bölümlerinde yaklaşık 10-20 kilometre derinlikte yavaş kayma hareketine işaret eden bulgular elde etti. Çalışmanın önemli sonuçlarından biri, Marmara'daki fay bölümlerinin birbirine aynı derecede kilitli olmadığı ve farklı davranışlar gösterebildiği yönündeki değerlendirme oldu.

FAYIN SÜRÜNMESİ NE ANLAMA GELİYOR? Deprem biliminde sürünme olarak adlandırılan hareket, fayın iki tarafındaki kaya kütlelerinin ani bir kırılma olmadan, zaman içerisinde yavaşça birbirine göre yer değiştirmesini ifade ediyor.

Tamamen kilitli fay kesimlerinde hareketin engellenmesi nedeniyle gerilim birikebilirken, sürünme gösteren kesimlerde bu gerilimin bir bölümü yavaş hareketle karşılanabiliyor. Ancak bir fayın belirli bir derinlikte sürünme göstermesi, aynı fayın diğer bölümlerinin deprem üretmeyeceği anlamına gelmiyor.

Marmara Denizi'ndeki ana fayın bazı kesimlerinde sürünme, bazı kesimlerinde ise kilitlenme davranışı bulunduğunu ortaya koyan başka bilimsel çalışmalar da mevcut.

7,5 BÜYÜKLÜĞÜNDE DEPREM OLMAZ MI? Bektaş'ın değerlendirmesi, Marmara'da beklenen depremin büyüklüğüne ilişkin farklı bilimsel yaklaşımları yeniden gündeme getirdi. Fay yüzeyinin ne kadarının kilitli olduğu, olası kırılmanın uzunluğu ve genişliği ile fay üzerindeki kayma miktarı, ortaya çıkabilecek deprem büyüklüğünün hesaplanmasında önem taşıyor.

Bu nedenle fayın sürünme gösteren bölümleri hakkındaki bulgular, deprem senaryolarının geliştirilmesinde kullanılabiliyor. Bununla birlikte 2019 tarihli Uchida araştırması, Marmara Denizi'nde 7,5 veya daha büyük bir depremin kesinlikle gerçekleşemeyeceğini ortaya koymuyor.

Aynı şekilde Bektaş'ın atıfta bulunduğu bulgulardan hareketle İstanbul veya Kocaeli için deprem tehlikesinin sona erdiği sonucu çıkarılamıyor.

KOCAELİ İÇİN NE ANLAMA GELİYOR? Kocaeli, 17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen büyük depremin ağır sonuçlarını yaşamış kentlerin başında geliyor. Kuzey Anadolu Fay Zonu üzerinde bulunan kent, Marmara Denizi ve İzmit Körfezi çevresindeki aktif tektonik yapı nedeniyle deprem tehlikesiyle karşı karşıya.

Marmara Denizi'nde gerçekleşebilecek bir deprem, merkez üssü İstanbul açıklarında olsa bile Kocaeli'deki yerleşimlerde hissedilebilir ve yer hareketi oluşturabilir. Bunun ne ölçüde hasara dönüşeceği ise depremin büyüklüğünün yanı sıra fayın kırılma özelliklerine, yerel zemin koşullarına ve yapıların dayanıklılığına bağlı olacak.

Kocaeli İl Afet Risk Azaltma Planı'nda da bölgenin deprem tehlikesi, aktif faylar ve yerel riskler dikkate alınarak değerlendiriliyor.

2025 SİLİVRİ DEPREMİNİN DERİNLİĞİNE DİKKAT ÇEKTİ Prof. Dr. Osman Bektaş, değerlendirmesinde 23 Nisan 2025 tarihinde Silivri açıklarında meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki depremi de örnek gösterdi. AFAD'ın ön değerlendirme raporuna göre deprem, yerin 6,92 kilometre derinliğinde gerçekleşti. Bektaş, bu derinliğin atıfta bulunduğu fay modeliyle uyumlu olduğunu savundu.

DEPREM ÖN DEĞERLENDİRME RAPORU Ancak bir depremin odak derinliği, fayın bütün bölümlerinin aynı derinliğe kadar kilitli olduğunu veya yalnızca bu derinliğe kadar deprem üretebildiğini tek başına göstermiyor. Nitekim Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi, aynı deprem için 12,1 kilometrelik odak derinliği hesapladı.

Farklı kurumların derinlik hesaplarında yöntem ve veri kaynaklarına bağlı farklılıklar bulunabiliyor. Bu nedenle 2025 Silivri depreminin derinliği, Marmara'da meydana gelebilecek en büyük depremin büyüklüğünü kesinleştiren bir veri olarak değerlendirilemiyor.

KOCAELİ'DE DEPREME HAZIRLIK ÖNEMİNİ KORUYOR Marmara Denizi'ndeki fayların davranışına ilişkin bilimsel araştırmalar, bölgedeki deprem tehlikesinin daha doğru anlaşılmasına katkı sağlıyor. Ancak bu araştırmaların sonuçları, Kocaeli'deki mevcut yapıların depreme dayanıklı olduğu veya kentte büyük bir depremden zarar görülmeyeceği anlamına gelmiyor.

AFAD'ın Türkiye Deprem Tehlike Haritası ve Kocaeli İl Afet Risk Azaltma Planı, bölgedeki deprem tehlikesinin değerlendirilmesinde temel kaynaklar arasında yer alıyor.

Türkiye Deprem Tehlike Haritası+1 Marmara'da beklenen depremin tam olarak ne zaman gerçekleşeceği ve büyüklüğünün ne olacağı ise bugün için kesin biçimde öngörülemiyor.

02 Kas 2026 - 08:38 - Hayatın İçinden Yazdır

Son bir ayda kocaeligazetesi.com.tr sitesinde 2.957.778 gerçekleşti.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Profil, Boru, sac satışı yaptığımız firmamıza depo ve sevkiyat elemanı aranıyor. Çalışma saatlerimizHafta içi. 08:30-18:00Cumartesi 08:30-15:00Yol...

İzmit sanayi sitesinde yer alan firmamız için Şoför arıyoruz C sınıf ehliyete sahip 6 teker Isuzu kamyon kullanabilecek. Çalışma saatlerimizHafta içi...

AHŞAP PALET VE KERESTE FABRİKASINDA ÇALIŞACAK 20-45 YAŞ ARASI MARANGOZLAR PALET ÇAKIM USTALARI VE AHŞAP USTALARI ALINACAKTIR. KARTEPE+İZMİT+BAŞİSKELE...

Hızlıca eleman bulmak mı istiyorsunuz? Tam yerindesiniz. İlanınızın burada ve basılı gazetemizde çıkmasını ister misiniz? İlan metninizi ilanservis...