Diyarbakır Ekonomisinde Alarm: Esnaf Kepenk Kapatıyor, İhracat Eriyor

TBMM bütçe görüşmeleri sırasında söz alan DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, kentin tarihsel ticaret potansiyeline rağmen ekonomik bir çöküş yaşadığını vurguladı. Diyarbakır Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği verilerini paylaşan Eren, yılın ilk dokuz ayında 786 esnafın faaliyetlerini sonlandırdığını, yıl sonu itibarıyla bu sayının bin 200'e ulaşmasının beklendiğini açıkladı.

Kentte günlük ortalama üç iş yerinin kapandığına dikkat çeken Eren, on yıl önce 5 bin olan bakkal sayısının bugün 2 bine kadar gerilediğini belirtti. Eren, zincir marketlerin yaygınlaşmasının yerel esnafı bitirdiğini savunarak, yerel kazancın kent içinde kalması yerine dışarıya aktığını ifade etti.

Ticaret Bakanlığı'nın geçmişte açıkladığı fahiş fiyat verilerine değinen milletvekili, ürünlerin tarladan rafa ulaşana kadar katlanan fiyatlarına rağmen uygulanan cezaların caydırıcı olmadığını savundu. Bakanlığın dokuz ayda kestiği 2,6 milyar TL'lik cezanın, büyük bir zincir marketin yıllık cirosunun binde birine dahi denk gelmediği vurgulandı.

Komisyonda konuşan Mehmet Kamaç ise küçük esnafın finansmana erişimindeki adaletsizliklere dikkat çekti. Ciro artışının gerçek bir kazanç anlamına gelmediğini belirten Kamaç, küçük işletmelerin tedarik zincirindeki borç yükü altında ezildiğini söyledi.

Kamu desteklerinin yalnızca teminat gösterebilen güçlü işletmelere verilmesinin eşitsizliği derinleştirdiğini savunan Kamaç, kredi değerlendirmelerinde taşınmaz yerine nakit akışı ve ödeme kapasitesinin esas alınması gerektiğini ifade etti. Diyarbakır'ın ihracat performansındaki keskin düşüş de görüşmelerin ana gündem maddelerinden biri oldu.

Türkiye genelinde ihracat artış gösterirken, Diyarbakır'ın Suriye ve Irak'a yönelik ihracatında yüzde 36 ile yüzde 42 arasında değişen oranlarda gerileme yaşandığı belirtildi. Nusaybin Sınır Kapısı'nın kapalı olması ve Habur'daki tır kuyruklarının dokuz günü bulan bekleme süreleri, kentin dış ticaretini tıkayan temel faktörler olarak sıralandı.

Eren, Sayıştay'ın 2025 raporuna atıfta bulunarak Bakanlığın tahsil edilemeyen alacaklarının beş yılda 7 milyar liradan 365 milyar liraya çıktığını hatırlattı. Nusaybin Sınır Kapısı'nın açılması için verilen sözlerin tutulmadığını belirten Eren, Türkiye kazanırken Diyarbakır kaybediyor, Türkiye kaybederken Diyarbakır iki kat kaybediyor diyerek bölgenin ekonomik olarak yalnızlaştırıldığını savundu.

Görüşmeler, kentin ticaret kapasitesini artıracak somut adımların atılması çağrısıyla sona erdi.