Elektrikte 3 bin kilovatsaat sınırı: 6,5 milyon haneye ek maliyet

Kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte enerji maliyetleri yeniden gündeme gelirken, elektrik ve doğalgaz faturalarında doğrudan zam yerine devlet desteğinin sınırlandırılmasına dayalı yeni bir sisteme geçiliyor. İktisatçı Mahfi Eğilmez, kişisel blogunda yayımladığı analizde, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ve BOTAŞ'ın hayata geçirdiği düzenlemelerin hane bütçelerine yansımalarını değerlendirdi.

Eğilmez'in aktardığına göre, EPDK'nın 30 Ekim 2026 tarihli kararıyla elektrikte mesken aboneleri için uygulanan yıllık tüketim limiti 1 Ocak 2027 itibarıyla 3 bin kilovatsaate düşürülecek. Aylık ortalama 250 kilovatsaatlik tüketime denk gelen bu sınırın aşılması halinde, vatandaşlar yüksek tüketimli son kaynak tedarik tarifesine geçerek enerjiyi daha yüksek bedellerle kullanmak zorunda kalacak.

Düzenlemenin Türkiye genelindeki toplam abonelerin yüzde 14,7'sini oluşturan yaklaşık 6,5 milyon haneyi doğrudan etkilemesi beklenirken, 2026 yılı ekim ayında sınırı aşanlar 1 Ocak 2027'de, aralık ayında aşanlar ise 1 Mart 2027'den itibaren yeni tarifeye tabi olacak.

DOĞALGAZDA İLLERE GÖRE KADEMELİ TARİFE

BOTAŞ tarafından 4 Nisan 2026'da yürürlüğe konulan kademeli doğalgaz tarifesinde ise iklim koşulları ve ısınma ihtiyacı baz alınarak illere göre farklı sınırlar belirlendi. Eğilmez'in paylaştığı verilere göre, kasım ayında devlet desteği sınırı İstanbul için 136,01 metreküp, Ankara için 283,78 metreküp, İzmir için ise 67,97 metreküp olarak uygulandı.

Aralık ayında ise havaların soğumasıyla birlikte bu limitler İstanbul'da 259,35 metreküpe, Ankara'da 420 metreküpe kadar yükseldi. İlgili ay için belirlenen bu kotaların aşılması durumunda, tüketicilerin faturalarına yansıyacak birim fiyatlarda belirgin bir fark ortaya çıkıyor.

YÜKSEK TÜKETİM HER ZAMAN YÜKSEK GELİR Mİ DEMEK?

Enerji faturalarındaki bu maliyet artış mekanizmasının sosyal boyutuna dikkat çeken Eğilmez, tüketim miktarına dayalı destek sisteminin her zaman adil sonuçlar doğurmayacağını vurguladı. Kalabalık ailelerin yaşadığı geniş evler, yalıtımı yetersiz olan eski yapılar veya kışın çok sert geçtiği bölgelerdeki düşük gelirli vatandaşlar, zorunlu tüketimleri nedeniyle kolaylıkla destek kapsamı dışında kalabiliyor.

Bu durum, enerji tasarrufu sağlamak amacıyla getirilen kısıtlamaların, ödeme gücü olmayan haneler üzerinde ağır bir mali yük oluşturma riskini beraberinde getiriyor.

Devletin uluslararası enerji fiyatları ve döviz kurlarındaki artışlar nedeniyle sübvansiyon yükünü hafifletmeye çalıştığı belirtiliyor. Ancak ekonomistler, enerji politikalarının sadece tüketimi kısmak üzerine değil, vatandaşın enerjiye sürdürülebilir ve adil erişimini sağlamak üzerine kurgulanması gerektiğinin altını çiziyor.

Tüketim miktarını esas alan bir destek sisteminin, gelir düzeyini temel alan bir sosyal yardım modelinin yerini tam anlamıyla tutamayacağı ifade ediliyor.