HABAŞ Patlaması İçin CHP'den Denetim ve Yönetim Odaklı Çarpıcı Rapor

İzmirin Aliağa bölgesinde yer alan HABAŞ Demir Çelik tesislerinde 9 Kasım tarihinde gerçekleşen ve çok sayıda işçinin yaşamını yitirmesine sebep olan patlama olayına dair Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) heyeti tarafından kapsamlı bir rapor hazırlandı. Hazırlanan bu rapor, bölgedeki iş güvenliği standartları ve kamu denetim mekanizmalarının etkinliği üzerine ciddi tartışmaları beraberinde getirdi.

Raporda yer alan verilere göre, söz konusu tesiste kayıp günlü iş kazalarının bir yıllık süreçte yüzde 55,8 oranında arttığı, alt işveren bünyesindeki çalışanların yaşadığı kazaların ise yüzde 118,4 gibi çarpıcı bir artış gösterdiği kaydedildi. CHP heyeti, bu veriler ışığında sadece şirket yönetiminin değil, aynı zamanda denetim görevini yerine getiren kamu kurumlarının da kapsamlı bir soruşturmaya tabi tutulmasını talep etti.r> Saha İncelemeleri ve Heyetin Çalışmaları CHP Genel Başkanı ve Merkez Yönetim Kurulu'na sunulmak üzere hazırlanan rapor, 9 Kasım tarihindeki patlamanın ardından bölgede gerçekleştirilen saha incelemelerine dayanmaktadır.

Serkan Sarı liderliğinde oluşturulan heyet içerisinde, CHP Adana Milletvekili Müzeyyen Şevkin, CHP İzmir Milletvekili ve Yüksek Disiplin Kurulu Başkanı Mahir Polat, CHP İzmir İl Başkanı Utku Gümrükçü ve CHP Aliağa İlçe Başkanı Engin Gündüz yer aldı. Heyet üyeleri, yaralanan işçileri hastanelerde ziyaret ederek sağlık ekiplerinden detaylı bilgi toplarken, hayatını kaybeden işçilerin cenaze törenlerine katılarak süreci yerinde takip ettiler.

11 Kasım tarihli rapor metninde; geçmişteki kazalardan güncel çalışma şartlarına, bakım faaliyetlerinden kamu denetimi süreçlerine kadar çok geniş bir yelpazede değerlendirmeler yer aldı. Ölümcül Kazaların Ardışık Takvimi Hazırlanan raporda dikkat çeken bir diğer önemli nokta, tesiste yaşanan ölümcül olayların zamanlaması oldu.

Raporda, 21 Ekim tarihinde Hakan Doğan'ın ve 5 Kasım tarihinde Eyüp Eğinli'nin hayatını kaybettiği bilgisi paylaşılırken, son ölümün üzerinden henüz dört gün geçtikten sonra büyük patlamanın meydana geldiği vurgulandı. CHP heyeti, bu ölüm olaylarının yaşanmasından sonra yönetim tarafından hangi tedbirlerin alındığına ve güvenlik açıklarının giderilip giderilmediğine dair net açıklamalar yapılması gerektiğini ifade etti.

İş Kazalarındaki Kritik Artış Verileri Raporun en çarpıcı bölümlerinden biri, şirketin 2025 Sürdürülebilirlik Raporu içerisinde yer alan istatistiksel verilerdir. Verilere göre, 2024 yılında 147 olan kayıp günlü iş kazası sayısı, 2025 yılında 229'a yükselerek bir yıllık süreçte yüzde 55,8'lik bir artış gösterdi.

Alt işveren çalışanları söz konusu olduğunda ise tablo çok daha kritik bir hal aldı; bu gruptaki kazalar 38'den 83'e çıkarak yüzde 118,4 oranında artış gösterdi. CHP heyeti, bu ciddi artışa rağmen şirket yönetiminin ve yetkili denetim makamlarının ne tür önlemler aldığının kamuoyuyla paylaşılmasını talep etti.

Raporda ayrıca, sadece eğitim ve toplantı sayılarının artmasının tek başına güvenli bir çalışma ortamı oluşturmak için yeterli bir gösterge olmayacağı belirtildi. Denetim Mekanizmalarının Sorgulanması Raporda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın işletmenin denetlendiği ve ciddi bir sorun tespit edilmediği yönündeki açıklamaları da detaylıca ele alındı.

CHP heyeti, Bakanlığın bu beyanının kurumu sorumluluktan kurtarmayacağını savunarak, denetimlerin niteliğinin ve derinliğinin sorgulanması gerektiğini dile getirdi. Patlamanın nedenlerinin bağımsız teknik incelemelerle netleştirilmesi gerektiğiin belirtildiği raporda, sorumluluğun yalnızca olay anında sahada bulunan çalışanlara yüklenemeyeceği vurgusu yapıldı.

Bakım bütçeleri, ekipmanların yenilenme süreçleri, üretim takvimleri, personel sayısı ve taşeron çalışma düzeninin yönetim tarafından belirlendiği hatırlatılarak, soruşturmanın üst yönetim kademelerine kadar uzanması gerektiği ifade edildi. Yönetim ve Kamu Görevlileri İçin Soruşturma Talebi Raporda, şirket sahibi Mehmet Rüştü Başaran'ın da dahil olduğu yönetim kademesindeki isimlerin gözaltına alınması, soruşturmanın derinleşmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendirildi.

Ancak sadece gözaltı işlemlerinin tüm sorumlulukların netleşeceği anlamına gelmediği belirtilirken, denetim görevini layıkıyla yerine getirmeyen kamu görevlilerinin de soruşturma dahilinde değerlendirilmesi istendi. Ayrıca, işçilerin çalışma koşullarına dair bazı iddiaların araştırılması talep edildi.

Raporda, kıdemli çalışanların işten çıkarılarak daha düşük ücretlerle tekrar istihdam edildiği ve çalışanların işsiz kalma korkusu nedeniyle güvenlik ihlallerini bildiremediği yönündeki iddialara yer verildi. Ayrıca, işçilerin aileleri cenazeleri teşhis etmeye çalışırken üretim ve ek vardiya faaliyetlerinin devam ettiğine dair iddialar da rapora dahil edildi.

Bu süreçte hangi faaliyetlerin sürdürüldüğünün açıklanması gerektiği belirtilirken, can güvenliği sağlanana kadar riskli işlerin durdurulması ve güvenlik maliyetlerinin çalışana yüklenmemesi gerektiği vurgulandı. Bakanlık ve Siyasi Sorumluluk Çağrısı CHP heyeti, hazırladıkları raporın sonuç bölümünde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'a yönelik bir istifa çağrısında bulundu.

Bakanlığın, işçilerin can güvenliğini koruyacak denetim sisteminin siyasi sorumluluğunu taşıdığı savunulurken, Cumhurbaşkanının da iş güvenliği politikalarının sonuçları konusunda hesap vermesi gerektiği ifade edildi. CHP heyeti, HABAŞ'taki patlamanın sadece teknik bir kaza olarak geçiştirilmemesi gerektiğini, bunun yerine çalışma koşullarından şirket yönetiminin kararlarına ve kamu denetim süreçlerine kadar uzanan tüm sorumluluk zincirinin titizlikle araştırılması gerektiğini vurguladı.