Türkiye Orman Yangınlarıyla Mücadelede Antalya Eylem Planı ile Küresel Liderlik Hedefliyor

Türkiye'nin Orman Yangınlarıyla Mücadelede Küresel Liderlik Hedefi Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Antalya'da gerçekleştirilen COP31 kapsamındaki Liderler Zirvesi Orman Etkinliği'nde önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Yumaklı, Türkiye'nin öncülüğünde, küresel ölçekte orman yangınlarıyla mücadelede uluslararası işbirliğini çok daha güçlü bir zemine oturtmak amacıyla'Entegre Yangın Yönetimi Antalya Eylem Planı'nın başlatıldığını duyurdu.

Bu stratejik adımın, yangınlarla mücadelede küresel bir dayanıklılık ağı oluşturmayı hedeflediği belirtildi. Ormanların İklim Krizindeki Kritik Rolü Bakan Yumaklı, konuşmasında ormanların ekosistem üzerindeki hayati rollerine dikkat çekti.

Ormanların atmosferdeki karbonu hapsetme, su kaynaklarını ve toprak yapısını koruma, biyolojik çeşitliliğe geniş alanlar sunma ve kırsal bölgelerdeki yerel toplulukların geçim kaynaklarını sürdürülebilir kılma gibi kritik fonksiyonları yerine getirdiğini ifade etti. Yumaklı, iklim kriziyle mücadelede çözümün ancak ormanlara yönelik somut ve etkili eylemlerle mümkün olacağını vurgulayarak, ormanların hem iklim değişikliğiyle mücadelede hem de bu değişimlere uyum sağlamada en güçlü doğa tabanlı çözümler olduğunu dile getirdi.

Küresel Taahhütler ve Değişen İklim Dinamikleri 2021 yılında Glasgow'da düzenlenen COP26 zirvesinde, 2030 yılına kadar orman kaybının ve toprak bozulmalarının durdurulup tersine çevrilmesi konusunda küresel bir taahhütte bulunulduğunu hatırlatan Yumaklı, Türkiye'nin de bu sözleşmenin imzacılarından biri olduğunu belirtti. Ancak Yumaklı, son 5 yıllık süreçte tablonun zorlaştığına dikkat çekti.

Artan küresel sıcaklıklar, derinleşen kuraklık ve daha sık, şiddetli ve yıkıcı hale gelen orman yangınlarının, küresel ağaç örtüsü kaybında büyük bir paya sahip olduğunu aktardı. İklim krizinin, çözümün ana parçası olan ormanları doğrudan tehdit ettiğini belirten Bakan, bu kapsamda hedeflere ulaşmak için daha geniş bir ölçekte, daha hızlı ve çok daha güçlü bir uluslararası işbirliğine ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

Türkiye'nin Ağaçlandırma ve Ormancılık Başarıları Bakan Yumaklı, son çeyrek asırda Türkiye'de yürütülen kapsamlı ormancılık seferberliğine değinerek önemli veriler paylaştı. Cumhurbaşkanlığı liderliğinde ve Orman Genel Müdürlüğü'nün titiz çalışmalarıyla 2002-2025 yılları arasında toplam 8,3 milyar fidanın toprakla buluşturulduğu kaydedildi.

FAO'nun 2025 Küresel Orman Kaynakları Değerlendirmesi verilerine göre, Türkiye 2020-2025 döneminde ağaçlandırma çalışmalarında Avrupa'da birinci, dünya genelinde ise üçüncü sırada yer alarak büyük bir başarı elde etti. Ekolojik Restorasyon ve Sürdürülebilirlik Yaklaşımı Türkiye'nin yaklaşımının sadece ağaç dikmekle sınırlı olmadığını ifade eden Yumaklı, çalışmaların bozulmuş alanların iyileştirilmesi ve erozyonla mücadeleyi içeren bir'ekosistem restorasyonu' anlayışıyla yürütüldüğünü belirtti.

Bu kapsamda, bölgeye uygun türlerin seçilmesiyle toprağın verimliliği, havzaların su tutma kapasitesi ve biyolojik çeşitliliğin korunması hedeflendiği, böylece ormanların kuraklık ve değişen iklim koşullarına karşı direncinin artırıldığı kaydedildi. Küresel Yangın Tehdidine Karşı Ortak Hareket Orman yangınlarıyla mücadelede en kritik uygulama açığının bugün bu alanda yaşandığını belirten Yumaklı, Akdeniz havzasının bu riskin en yoğun hissedildiği bölgelerin başında yer aldığını hatırlattı.

Türkiye'de yangınların önlenmesi, erken tespit edilmesi ve hızlı müdahale kapasitesinin sürekli geliştirildiğini ifade eden Bakan, yangınlardan etkilenen alanların ekolojik özelliklerine uygun şekilde yeniden ağaçlandırıldığını belirtti. Yangınların sınır tanımayan bir doğası olduğunu vurgulayan Yumaklı, çözümün de mutlaka ortak hareket etmekten geçtiğini dile getirdi.

Antalya Eylem Planı ve Uluslararası İşbirliği Brezilya ile ortaklaşa geliştirilen'Entegre Yangın Yönetimi Eylem Çağrısı'ndan alınan güçle, COP31'de yeni bir planın sunulduğu açıklandı. Yumaklı, Türkiye'nin öncülüğünde; Brezilya, Güney Kore Cumhuriyeti ve FAO işbirliğiyle oluşturulan'Orman ve İklim Liderleri Ortaklığı'nın desteğiyle'Entegre Yangın Yönetimi Antalya Eylem Planı'nın başlatılmasından gurur duyduklarını bildirdi.

Bu planın, küresel taahhütleri pratik işbirliklerine, ortak bilgi birikimine ve sahada somut eylemlere dönüştürmeyi temel amaç olarak aldığını ifade eden Yumaklı, Türkiye'nin bu alandaki birikimini tüm ortaklarıyla paylaşmaya hazır olduğunu vurguladı. Küresel Paydaşlara Davet ve İşbirliği Çağrısı Tüm ülkeleri ve ortakları Antalya Eylem Planı'na katılmaya davet eden Bakan Yumaklı, katılımın gönüllülük esaslı olduğunu belirtti.

Ulusal önceliklerle uyumlu şekilde, etkili uygulamaların paylaşılması ve yangınlara karşı direncinin ortaklaşa güçlendirilmesi hedeflendiğini aktardı. Ayrıca, COP30'da Brezilya tarafından sunulan Orman Yol Haritası'nın hayata geçirilmesine yönelik önem atfettiğini de sözlerine ekledi.

Karbon Yutakları ve Yerel Katılımın Önemi Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda, ormanların karbon yutak işlevi üzerinde durduğunu belirten Yumaklı, mevcut ormanların korunduğunu ve bozulmaya karşı öncelik verildiğini ifade etti. Orman Genel Müdürlüğü'nün yeni karbon yutak ormanları tesis ederek biyolojik çeşitliliği ve ekosistem dayanıklılığını gözeten çalışmalar yürüttüğü kaydedildi.

11 Kasım Milli Ağaçlandırma Günü'nde 81 ilde fidanların toprakla buluştuğu ve Antalya'da özel bir'Barış Ormanı' oluşturulduğu belirtildi. Bu çalışmanın, küresel iklim hedeflerine ulaşmak için toplumun tüm kesimlerinin sahadaki katkısının önemini simgeleyen bir mesaj olduğu vurgulandı.

2030 Hedefleri İçin Üç Temel Odak Noktası Bakan Yumaklı, 2030 hedeflerine ulaşmak için üç temel alanda hızlanılması gerektiğini şu sözlerle detaylandırdı: İlk olarak finansman ve teknolojiin önemine değinerek, ormanların korunması ve ekosistemlerin onarılması için uzun vadeli ve erişilebilir finansman kaynaklarının güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. İkinci olarak, bilgi ve deneyim paylaşımının önemine vurgu yaparak, bilimsel işbirliğinin ve ülkeler arası saha tecrübesi paylaşımının derinleştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Üçüncü olarak ise insan faktörüne dikkat çekerek, orman köylüleri ve yerel toplulukların geçim kaynakları desteklenmedikçe ormanların sürdürülebilir şekilde korunamayacağını belirtti. Somut Bir Uygulama Dönemi İçin Çağrı Glasgow'da verilen sözlerin hayata geçirilmesi için gerekli bilgi, deneyim ve işbirliği iradesinin mevcut olduğunu belirten Yumaklı, Antalya Eylem Planı'nın bu iradenin somut bir dışavurumu olduğunu söyledi.

COP31'in sadece taahhütlerin konuşulduğu bir zirve değil, gerçek bir uygulama platformu olmasını arzuladığını belirten Bakan, Antalya Eylem Planı'na verilecek destek ve onay için teşekkür ederek Türkiye'nin ormancılık birikimini paylaşmaya ve yeni ortaklıklar kurarak ormanların geleceği için birlikte çalışmaya hazır olduğunu ifade etti.