Küba yine ABD hedefinde: Olası askeri müdahalenin önündeki üç engel

CGTN Türk Dış Haberler Servisi

ABD’de 3 Kasım’da yapılan ve Cumhuriyetçilerin ağır hezimetiyle sonuçlanan ara seçimlerden sonra iç politikada manevra alanı kısıtlanan ABD Başkanı Donald Trump, dikkatini yeniden Ortadoğu'dan Latin Amerika’ya yönlendirdi. Trump, Küba'nın kısa süre içinde''çökeceğini'' savunarak Havana yönetimine yönelik''rejim değişikliği'' hedefini yeniden gündeme getirdi.

Ancak uzmanlara göre Washington'ın Küba'ya askeri müdahalede bulunması yakın vadede olası görünmüyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun ise askeri müdahale yerine yaptırımları ağırlaştırarak Küba yönetimini ekonomik açıdan zayıflatmayı ve ülkeyi müzakereye zorlamayı hedeflediği değerlendiriliyor.

Trump, pazartesi günü yaptığı açıklamada''Küba'yı başarısızlığa sürüklenen bir ülke'' olarak nitelendirdi.

“Küba çöküyor. Başarısız bir ülke. Demokratların ideolojisine çok benzeyen bir ideolojisi var. Bence oldukça yakında çökecek” diyen Trump'ın açıklamaları, İran'daki dış politika girişimlerine yönelik ağır siyasi eleştirilere rağmen Küba hükümetini devirme hedefinden vazgeçmediğini gösterdi.

Trump'ın geçen ay da yinelediği rejim değişikliği hedefi, Washington'ın ekonomik baskı ve askeri tehditlerin ötesine geçerek Küba'ya yönelik bir askeri harekât başlatıp başlatmayacağı sorusunu gündeme getirdi.

Ancak değerlendirmelere göre bu sorunun yanıtı şimdilik “hayır”.

Askeri müdahalenin önünde üç temel engel

ABD merkezli Responsible Statecraft'ta yayımlanan bir makaleye göre uzmanlar, ara seçimlerde yaşanan siyasi gerilemenin ardından Kongre üzerindeki hareket alanı daralan Trump'ın, dış politikada başarı elde ederek siyasi itibarını yeniden kazanmak isteyebileceğine dikkat çekiyor.

On yıllardır ABD'nin ambargolarına maruz kalan Küba'nın bu nedenle olası bir askeri harekatın hedefi olmasına da olası gözüyle bakılıyor. Ancak Washington'ın bugüne kadar Havana'ya askeri müdahalede bulunmamasına yol açan nedenlerin ara seçimlerin ardından da geçerliliğini koruduğu belirtiliyor.

Bunların başında, olası bir askeri veya gizli operasyonun ardından Washington'ın taleplerini yerine getirebilecek, tabiri caizse boyun eğecek, Venezuela'daki Delcy Rodríguez benzeri bir siyasi aktörün Küba'da olmaması geliyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun geçen ay Kübalılara CIA ile “gizli bir ortaklık” kurmaları yönünde yaptığı çağrı da Washington'ın bu arayışını ortaya koyan gelişmelerden biri olarak değerlendiriliyor. Öte yandan Küba'nın mevcut siyasi ve askeri yapısını hedef alan operasyonların ABD açısından'ulusal güvenlik riskleri' doğurabileceği belirtiliyor.

Bu tür bir müdahalenin ABD kıyılarının hemen açıklarında kontrolsüz bir göç dalgasını tetikleyebileceği, adada bugüne kadar görülmemiş ölçekte toplumsal huzursuzluğa yol açabileceği ifade ediliyor.

Geçtiğimiz günlerde Trump tarafından Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü olarak atanan Stephen Miller'ın tercih edebileceği değerlendirilen, Küba yönetiminin üst düzey isimlerini hedef alan operasyonlar veya askeri tesislere yönelik nokta atışı saldırılar da bu riskleri ortadan kaldırmıyor.

İran Savaşı, ABD'nin Küba planlarını zora sokuyor

Uzmanlara göre ABD'nin Küba'ya yönelik olası askeri manevrasının önündeki en büyük engel, Ortadoğu'da devam eden çatışmalar. ABD'nin İran'daki gelişmelerle meşgul olduğu bir dönemde Küba'da yeni ve Kongre onayı bulunmayan bir askeri cephe açmasının operasyonel açıdan gerçekçi olmadığı, Amerikan kamuoyunda ve Kongre'de de ciddi siyasi tepkiye yol açabileceği değerlendiriliyor.

Demokratların yeni Kongre döneminde petrol ablukasının dayanağı olan ulusal acil durum kararını kaldırmaya, ada ülkesine yönelik yetkisiz askeri operasyonlar için kaynak aktarılmasını engellemeye veya ambargoyu tamamen sona erdirecek yeni yasalar çıkarmaya çalışması bekleniyor. Ancak bu girişimlerin önünde Demokrat Parti yönetiminin de dahil olduğu siyasi engeller bulunuyor.

Florida'dan ambargoyu destekleyen Demokrat vekiller Debbie Wasserman-Schultz ve Jared Moskowitz'in yanı sıra Temsilciler Meclisi Azınlık Lideri Hakeem Jeffries ve Gregory Meeks gibi üst düzey Demokratların da Küba politikasında köklü değişikliklere mesafeli yaklaştığı belirtiliyor.

Yazıya göre işte bu nedenlerle Rubio'nun görevde kalması halinde Washington'ın Küba'ya yönelik baskıyı artırması beklense de askeri bir hamlenin çok da gerçekçi olmadığı değerlendiriliyor. Uzmanlara göre en olası senaryo, doğrudan askeri müdahale değil, yaptırımların genişletilmesi ve gizli operasyonların devreye sokulması olduğu değerlendiriliyor.

Washington'ın Küba'ya yönelik planlarının büyük ölçüde kendisi de Küba kökenli olan Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun siyasi geleceğine ve tercihine bağlı olduğu belirtiliyor. İran ve Ukrayna gibi dosyalarda yaşanan sorunlara rağmen Rubio, Trump yönetiminin Latin Amerika'da ABD hegemonyasını yeniden tesis etme girişiminde başrolü üstleniyor.

Bu politikanın merkezinde ise Venezuela ve Küba bulunuyor. Rubio, son iki yılda tartışmalı politikalardan uzak durarak ve önemli uluslararası krizleri özel temsilcilere bırakarak Trump'ın güvenini korumayı başardı. Bu süreçte Batı Yarımküre'de, bölgedeki çok sayıda hükümetin ABD işbirlikçi isimlere geçmesi ve Washington'ın “narko-terörle savaş” bahanesiyle bölgede askeri varlığını artırmasında Rubio'nun büyük bir rolü oldu.

Ancak Brezilya ve Paraguay'daki son siyasi gelişmeler bu tabloya darbe vurdu.

Üstelik Küba'nın on yıllardır süren ambargolara karşı sergilediği dayanıklılık da Washington'un emellerini zora sokuyor.

ABD'nin 60 yılı aşan ambargosu

ABD’nin 1962’den bu yana sürdürdüğü ambargo, 2026 itibarıyla enerji, finans ve dijital altyapıyı hedef alan çok katmanlı bir kuşatmaya dönüştü. Yakıt sevkiyatlarının engellenmesi, bankacılık kanallarının kapatılması ve ilaç tedarikinin kesintiye uğraması, Küba’da gündelik yaşamı felç etti.

Ortaya çıkan bu tablo, sivil nüfusu doğrudan hedef alan sistematik bir soykırım niteliği taşıyor.

İki ülke arasındaki gerilim, ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci döneminde daha da arttı. Trump, ocak ayında Küba'ya petrol satan veya sağlayan ülkelerden ithal edilen ürünlere ek gümrük vergisi uygulanmasını öngören başkanlık kararnamesini imzalarken, Beyaz Saray bu adımın Küba'nın "zararlı faaliyetlerine" karşı "ABD'nin ulusal güvenliğini korumayı" amaçladığını ileri sürmüştü.

Mart ayında ise Trump, "Önce şu işi (İran) bitirelim, ardından Küba meselesi var" ifadelerini kullanarak ilhak sinyali vermişti.

Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel ise Washington'ın ülkesine askeri müdahale için gerekçe aradığını söyleyerek böyle bir girişimin tüm Karayipler'i ve Latin Amerika'yı istikrarsızlaştıracağı uyarısında bulunmuştu. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da haziran ayında Küba ordusunun kontrolündeki GAESA holdingiyle bağlantılı şirketleri yaptırım listesine aldıklarını açıklamış, söz konusu yapının ülke kaynaklarını kendi çıkarları için kullandığını iddia etmişti.

ABD'nin uzun yıllardır uyguladığı ekonomik ambargo ise Küba'daki ekonomik krizi derinleştiriyor. Yaptırımlar nedeniyle ülkede günlük elektrik kesintileri 20 saate kadar çıkarken, nüfusun yaklaşık yüzde 68'inin düzenli elektrik hizmetine erişemiyor.

Elektrik kesintileri sağlık hizmetlerini olumsuz etkiliyor. Küba'da plansız elektrik kesintileri yüzünden hastanede yoğun bakımda yatan hastaların hayat destek ünitelerinin kullanım dışı kalması kaynaklı ölümler yaşanıyor.

Karayipler'de konuşlanan ABD donanması Küba'ya gıda ve yardım malzemelerinin gönderilmesine de engel oluyor.