Bebekler anne karnındaki sesleri hatırlar mı?

Bilim dünyası, ebeveyn adaylarının en çok merak ettiği sorulardan birine oldukça net bir cevap verdi. Evet, bebekler anne karnındaki sesleri duyuyor ve hatırlıyor! Yapılan kapsamlı bilimsel çalışmalar, dil öğreniminin temelinin aslında rahimde atıldığını ve yenidoğanların annelerinin sesinden, daha önce duydukları melodilere kadar birçok sesi hafızalarına kaydettiğini ortaya koyuyor.

İşte bilimin ışığında, bebeklerin anne karnındaki işitsel dünyasına dair çarpıcı gerçekler... BİLİNÇLİ BİR ANI DEĞİL "ÖRTÜK" BİR HATIRLAMA Sağlık otoriteleri, bebeklerin anne karnındaki sesleri hatırlamasının, biz yetişkinlerin yaşadığı bilinçli ve detaylı "anıları hatırlama" (epizodik bellek) sürecinden farklı olduğuna dikkat çekiyor.

Bebeklerdeki bu durum daha çok örtük bellek olarak adlandırılıyor. Bu hafıza türü; bebeklerin ses tercihlerinde, kalp atışı ritimlerindeki değişimlerde, alışma tepkilerinde ve beyin dalgalarında (EEG) kendini gösteriyor.

Yani bebek, duyduğu sesi bilinçli olarak kelimelere dökmese de biyolojik olarak o sesi tanıdığını belli ediyor. BEBEKLER NE ZAMAN DUYMAYA BAŞLIYOR? Fetüsün işitme sistemi yapısal olarak çok erken gelişim gösterse de, dış dünyadan gelen seslere işlevsel olarak 24. ile 28. haftalar civarında tepki vermeye başlıyor.

Rahim ortamı, özellikle düşük frekanslı sesleri (sesin perdesi, ritmi ve melodisi) çok daha iyi iletiyor. Yüksek frekanslı bazı ünsüz harfler filtrelenirken, annenin sesi rahim içinde son derece net bir şekilde algılanıyor.

Babaların veya yabancıların sesleri ise anne sesine kıyasla bebek üzerinde daha zayıf bir etki bırakıyor. BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR NE DİYOR? Bilim insanlarının on yıllardır yürüttüğü araştırmalar, rahimdeki hafıza gelişimini büyüleyici kanıtlarla destekliyor.

Science dergisinde yayımlanan klasikleşmiş DeCasper ve Fifer (1980) araştırmasına göre, yenidoğan bebekler doğumdan sadece birkaç saat sonra bile kendi annelerinin sesini, hiç tanımadıkları bir kadının sesine tercih ediyor. Gebeliğin son aylarında annenin tekrar tekrar okuduğu bir hikâye veya tekerleme, bebek doğduktan sonra onun tarafından tanınıyor ve tercih ediliyor.

Hatta 2024 yılında New Scientist raporlarına yansıyan güncel bulgular, 2 haftalık bebeklerin bu tekerlemelerin ritmini tanıyabildiğini gösteriyor. PNAS dergisindeki (Partanen ve ark., 2013) çığır açan bir çalışmada, gebeliğin son üç ayında "tatata" gibi uydurma kelimelere maruz bırakılan bebeklerin, doğduktan sonra bu kelimeleri duyduklarında beyinlerinde özel bir tanıma sinyali oluştuğu gözlemlendi.

Rahimdeyken sıkça duyulan ninniler veya televizyon jenerik müzikleri, doğum sonrasında bebekte sakinleştirici bir etki yaratıyor. BU HAFIZA NE KADAR KALICI? Çalışmalar, fetüsün 30. haftadan itibaren yaklaşık 10 dakikalık kısa süreli bir belleğe sahip olduğunu, 34. haftadan sonra ise bu belleğin 4 haftaya kadar uzayabildiğini kanıtlıyor (Dirix ve ark., 2009).

Doğumdan sonraki ilk günler ve haftalarda en güçlü seviyesinde olan bu anne karnı hafızası, genellikle 4 ila 6 hafta kadar izlerini koruyabiliyor. Bebeklik döneminde beynin hafıza merkezi olan hipokampus henüz tam olgunlaşmadığı için (bebeklik amnezisi), bu sesler ileriki yaşlarda bilinçli bir anı olarak hatırlanmıyor.