Türkiye’nin çelik yolculuğunda dikkat çeken hikâye

1937’de dönemin Başbakanı İsmet İnönü’nün katıldığı törenle temeli atılan Karabük Demir ve Çelik Fabrikaları, sınırlı imkânlarla yürütülen inşaat ve üretim çalışmalarının ardından Türkiye’nin ağır sanayi hamlesinin simgelerinden biri hâline geldi. Demir yoluna ve Zonguldak kömür havzasına yakınlığıyla öne çıkan Karabük’te, 9 Eylül 1939’da ateşlenen 1 No.lu Yüksek Fırın’dan ertesi gün ilk Türk ham demiri elde edildi.

Fırını ateşleyen Fatma Yazıcı isimli kız çocuğu nedeniyle “Fatma” adını alan ilk yüksek fırını, 1950’de üretime başlayan “Zeynep” adlı ikinci yüksek fırın izledi. Çelikhanenin 1940’ta faaliyete geçmesi ve üçüncü yüksek fırının 1962’de işletmeye alınmasıyla fabrikanın üretim altyapısı güçlendi.

Irak Kralı II. Faysal, Afganistan Kralı Zahir Şah ve İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi gibi yabancı devlet adamlarını da ağırlayan tesis, Türkiye’nin sanayileşme çalışmalarını temsil eden önemli merkezlerden biri oldu. Fabrikada üretilen demir ve çelik, demir yollarından köprülere, enerji tesislerinden tersanelere kadar farklı alanlardaki yatırımlarda kullanılırken Afşin-Elbistan Termik Santrali, Karakaya Barajı, Fırat Demir Yolu Köprüsü ve Pendik Tersanesi’ndeki 300 tonluk portal vinç, fabrikanın üretim ve mühendislik faaliyetleriyle ilişkilendirilen projeler arasında yer aldı.