Prof. Dr. Bektaş o bölgeleri uyardı:'Yeni bir felaketin gelme olasılığı var

Doğu Karadeniz'de iklim değişikliğine bağlı yağış rejimindeki ani değişimler nedeniyle meydana gelen sel, taşkın ve heyelanların yanı sıra deprem riski de gündemdeki yerini koruyor. Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, Trabzon ile Sarp Sınır Kapısı arasındaki kıyı şeridinde görülen mikrodeprem hareketliliğine ve Artvin'in Arhavi ilçesinde devam eden zemin hareketlerine dikkat çekti.

Bölgede geçmiş yıllarda can kayıplarına neden olan heyelanları değerlendiren Bektaş, yeni bir felaket yaşanabileceği konusunda uyarıda bulundu.

Doğu Karadeniz'deki heyelanların tek nedeni yağış değil

Prof. Dr. Osman Bektaş, Arhavi ve Hopa çevresinde 2019, 2022, 2024 ve 2026 yıllarında yaşanan heyelanların yalnızca yağışlarla açıklanamayacağını belirtti. Bölgenin jeolojik ve jeofizik özelliklerinin de değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Bektaş, Doğu Karadeniz'in Türkiye'nin en fazla yağış alan bölgesi olduğunu ancak deprem hareketliliğinin de heyelanların oluşumunda önemli rol oynadığını söyledi.

Bektaş, yağışların heyelanları tetikleyen başlıca faktörlerden biri olduğunu, bununla birlikte bölgedeki aktif tektonik yapı ve depremlerin de yamaçların dengesini bozabildiğini kaydetti.

Trabzon ile Sarp arasında mikrodeprem hareketliliği

AFAD ve Kandilli Rasathanesi'nin 1900-2025 yılları arasındaki deprem kayıtlarını değerlendiren Bektaş, Trabzon ile Sarp Sınır Kapısı arasındaki kıyı şeridinde 2 ve 3 büyüklüğündeki depremlerin yoğun olarak görüldüğünü belirtti. Bölgedeki mikrodepremlerin yamaçların stabilitesini etkileyebileceğine işaret eden Bektaş, 2024 yılında Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde meydana gelen 4,8 büyüklüğündeki depremi örnek gösterdi.

Deprem hareketlerinin yamaçların duraylılığını bozabileceğini ifade eden Bektaş, hem yağışlı hem de yağışsız dönemlerde depremler ile heyelanlar arasında ilişki bulunabileceğini söyledi.

Arhavi'deki heyelanda 4 kişi hayatını kaybetmişti

Prof. Dr. Bektaş, 2024 yılında Çamlıhemşin'de meydana gelen 4,8 büyüklüğündeki depremin ardından Rize'de ve Artvin'in Arhavi ilçesinde yaşanan heyelanları hatırlattı. Depremden 4-5 gün sonra Rize'de meydana gelen heyelanın depremin etki alanında bulunduğunu belirten Bektaş, bu olayda hem yağışın hem de depremin etkili olduğunu ifade etti.

Arhavi'de birkaç gün sonra meydana gelen ve 4 kişinin hayatını kaybettiği heyelana da değinen Bektaş, olayın öncesindeki ve sonrasındaki 15 günlük dönemlerde yağış görülmediğini söyledi. Büyük bir toprak kütlesinin kara yolunu kapattığını belirten Bektaş, dağ yamacının denize doğru hareket ettiğini aktardı.

Arhavi'de yeni heyelan riski devam ediyor

Artvin'in Arhavi ilçesindeki heyelan sahasında tehlikenin sona ermediğini belirten Bektaş, jeolojik ve jeofizik verilerin bölgede denize doğru devam eden zemin hareketlerini gösterdiğini söyledi. 2024 yılında kayan büyük kütlenin arkasında başka bir kütlenin daha bulunduğunu ifade eden Bektaş, bu bölümün de hareket edebileceği uyarısında bulundu.

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ve Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) tarafından gerçekleştirilen çalışmalara değinen Bektaş, bölgenin güneybatısındaki bir kütlenin yılda 6 santimetre hızla kuzeye doğru hareket ettiğinin belirlendiğini aktardı.

"Yeni bir felaketin gelme olasılığı var"

Arhavi'deki riskli bölgeden TIR ve kamyonların kullandığı transit yolun geçtiğine dikkat çeken Bektaş, yaşanan olayların basit kaya düşmelerinden farklı olduğunu vurguladı. Büyük yamaç kütlelerinin hareket ettiğini belirten Bektaş, 2024 yılında yaşanan heyelanın ardından yeni bir felaket meydana gelebileceğini söyledi.

Bölgede sismik hareketliliğin devam ettiğini ifade eden Bektaş, Doğu Karadeniz kıyılarının aktif tektonik özellikler taşıdığını ve mikrodepremlerin heyelan oluşumunda önemli bir etken olduğunu kaydetti.

Heyelan riskine karşı mühendislik önlemleri alınmalı

Prof. Dr. Osman Bektaş, Arhavi'deki riskli yamaçlarda basit önlemlerin yeterli olmayacağını belirterek kapsamlı mühendislik çalışmalarının yapılması gerektiğini söyledi. Uydu görüntüleri ve arazi ölçümleriyle zemin hareketlerinin ayrıntılı şekilde incelenmesi gerektiğini ifade eden Bektaş, hareketin temel mekanizması belirlendikten sonra kara yolu güzergâhında uygun mühendislik önlemlerinin uygulanmasını istedi.

Bektaş, Doğu Karadeniz'de heyelan riskinin değerlendirilmesinde yağışların yanı sıra aktif tektonik yapı ve mikrodeprem hareketliliğinin de dikkate alınması gerektiğini vurguladı.