Altay köyü: Doğu Türkistan'dan Niğde'ye uzanan Kazak göçünün mirası

Niğde'nin Ulukışla ilçesindeki Altay köyü, Doğu Türkistan'dan göç eden Kazak Türklerinin kurduğu yerleşim olarak kültürünü bugün de sürdürüyor. 1955'te yerleşilen köyde otağ çadırları, atlı sporlar, okçuluk ve yöresel yemekler ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. Köyün dernek başkanı Mustafa Özdemir, göçün izlerinin nesillere aktarıldığını söylüyor.

Altay Dağları'ndan adını alan köy

Köyün adı, yerleşenlerin geldikleri Altay Dağları ve çevresine benzetmesinden geliyor. Ulukışla'daki geniş bozkırın Türkistan coğrafyasına benzemesi, bu arazinin seçilmesinde belirleyici oldu. Köy, Ulukışla'da 165 hane ile yer alıyor ve Türkiye'de tek Kazak köyü olarak tanıtılıyor.

Doğu Türkistan'dan Anadolu'ya zorlu yolculuk

Göç, Doğu Türkistan'dan başladı; ancak kaynaklar başlangıç yılında ayrışıyor. Çoğu anlatım göçün 1939 ‘da başladığını aktarırken, bir yayında 1937, bir diğerinde 1930'lu yıllar verilmiş. Bölgedeki siyasi gelişmeler sonucunda yaklaşık 18 bin kişinin yurtlarını terk ettiği belirtiliyor.

Göçmenler Hindistan ve Pakistan üzerinden ilerledi. Mustafa Özdemir, büyüklerinin atlar, develer ve yaya olarak katettiği bu yolda ağır koşullarla karşılaştığını anlatıyor ve Pakistan'da 12 yıl kaldıklarını söylüyor.

Türkiye'ye kabul ve Niğde'ye yerleşme

Kazak Türkleri, dönemin Türkiye-Pakistan Büyükelçisi Yahya Kemal Beyatlı'ya mektup yazarak Türkiye'ye gelmek istediklerini iletti. Beyatlı'nın girişimleriyle hükümet kararını verdi ve 1952 yılında yayımlanan kararnameyle grup ülkeye kabul edildi.

İlk olarak İstanbul-Ataköy bölgesine yerleştirilen aileler, 1955 yılında Ulukışla'daki bozkıra taşındı. Özdemir, bu kabulün Adnan Menderes hükümeti döneminde iskânlı göçmen statüsüyle gerçekleştiğini belirtiyor.

Kültür ve gelenekler nesilden nesile aktarılıyor

Köyde otağ çadırları, atlı sporlar ve okçuluk etkinlikleri düzenleniyor. Kıl çadırlarda kımız, Kazak mantısı, akçay ve Özbek pilavı gibi lezzetler ikram ediliyor. Özdemir, ilk kuşağı birebir gördüklerini, büyüklerinden Kazakçayı ve örf adetleri öğrendiklerini anlatıyor. Bugün ise bu bilgilerin yeni nesillere aktarılması için çaba gösterdiklerini söylüyor.

“Dedelerimizden gördüklerimizi çocuklarımıza aktarıyoruz.”

Altay Köyü Dernek Başkanı Mustafa Özdemir

Ziyaretçi ilgisi ve yetkililerin değerlendirmesi

Her yıl artan ziyaretçi sayısı, köyü Niğde'nin alternatif turizm rotaları arasında öne çıkarıyor. Ulukışla Kaymakamı Emir Osman Gökçe, köyün Türkiye'de benzeri olmayan bir kültürel mirasa sahip olduğunu vurguluyor.

“1955 yılında Kazak Türkü vatandaşlarımızın bu bölgeye göç etmesiyle kurulmuş bir köyümüz burası.”

Ulukışla Kaymakamı Emir Osman Gökçe

Ziyaretçilerden Burçin Eser ise Kazakistan'a gitme imkânı bulamadıklarını, ancak Altay köyünde bu kültürü yaşadıklarını ifade ediyor.

Sıkça sorulan sorular

Altay köyü nerede?

Altay köyü, Niğde'nin Ulukışla ilçesinde yer alıyor. Köy, Doğu Türkistan'dan göç eden Kazak Türkleri tarafından 1955 yılında kuruldu.

Altay köyü ne zaman kuruldu?

Köy, 1955 yılında Kazak Türklerinin yerleşmesiyle kuruldu. Göçün başlangıç yılı kaynaklarda farklı verilmekte; çoğu anlatımda 1939 olarak geçiyor.

Altay köyünde hangi kültürel etkinlikler yapılıyor?

Köyde otağ çadırları, atlı sporlar, okçuluk ve geleneksel Kazak yemekleri ön plana çıkıyor. Kımız, Kazak mantısı ve akçay gibi lezzetler ziyaretçilere ikram ediliyor.

Altay köyünde kaç hane var?

Köyde 165 hane bulunduğu aktarılıyor. Köy, Türkiye'deki tek Kazak köyü olma özelliğini taşıyor.