Ezber bozan keşif: Malazgirt'ten önce de Türkler Anadolu'da mıydı?

Konya'daki Savatra Antik Kenti'nde bulunan ve üzerinde''Türkopol'' ifadesi yer alan tarihi yazıt, Anadolu'nun Malazgirt Zaferi öncesindeki geçmişine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Türkçe karşılığı''Türkoğlu'' olarak açıklanan yazıtın, Anadolu'daki erken dönem Türk varlığına ışık tuttuğu değerlendiriliyor.

Konya'nın Karatay ilçesine bağlı Yağlıbayat Mahallesi'nde bulunan Savatra Antik Kenti, arkeolojik araştırmalarla gün yüzüne çıkarılan önemli tarihi buluntularıyla dikkat çekiyor. Yıllar önce gerçekleştirilen kazılarda ortaya çıkarılan Türkopol yazıtı da taşıdığı tarihsel anlam nedeniyle yeniden ilgi odağı oldu.

Taş üzerindeki tek kelime tarihe ışık tutuyor Savatra'daki kazılarda bulunan taşın üzerinde yer alan''Türkopol'' ifadesi, Anadolu tarihine ilişkin önemli ipuçları barındırıyor. Türkçe karşılığının''Türkoğlu'' olduğu belirtilen kelimenin, Bizans döneminde görev yapan Türk askerlerinin varlığıyla bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.

Kazı başkanı Doç. Dr. İlker Işık, 3 Eylül 2022'de DHA'ya yaptığı açıklamada, söz konusu yazıtın Anadolu'da bu ifadeyle tespit edilen ilk örnek olduğunu belirtmişti. Işık, buluntunun 1071 Malazgirt Zaferi'nden önce Anadolu'da yaşayan Hristiyan Türk topluluklarının varlığına işaret edebileceğini ifade etmişti.

Yazıtın, Bizans ordusunda görev alan Türk askerlerinin tarihsel izleri bakımından da önem taşıdığına dikkat çekilmişti. Kazılarda başka yazıtlar da ortaya çıkarıldı Savatra Antik Kenti'ndeki çalışmalar sırasında Türkopol yazıtının yanı sıra farklı dönemlere ait çok sayıda arkeolojik buluntuya ulaşıldı.

Bölgede yazıt parçaları, mimari kalıntılar ve çeşitli tarihi eserler de gün yüzüne çıkarıldı. Araştırmalar sırasında bulunan iki ayrı yazıtın ise dua veya şifa metinleri olabileceği değerlendirildi. Bu buluntular, antik yerleşimin farklı inanç ve kültürlerin bir arada bulunduğu bir merkez olduğunu ortaya koyan izler arasında yer aldı.

Bizans dönemine ait kilise kalıntıları da bulundu Savatra'daki arkeolojik araştırmalar 2024 yılında da önemli keşiflerle gündeme geldi. Kazılarda Bizans dönemine tarihlendirilen kilise kalıntıları ve farklı arkeolojik eserler tespit edildi.

Kazı ekibi tarafından yapılan değerlendirmelerde, bölgede bulunan yazıt parçaları, tamgalar ve kurgan mezarlarının Anadolu'daki erken dönem Türk tarihi açısından araştırılması gereken önemli bulgular olduğu belirtildi. Malazgirt öncesi Anadolu tarihi için önemli ipucu Savatra'da bulunan Türkopol yazıtı, Anadolu'daki Türk varlığının tarihsel geçmişine ilişkin araştırmalar açısından önemini koruyor.

Özellikle Malazgirt Zaferi öncesinde Anadolu'da Türk topluluklarının bulunmasına yönelik çalışmalar bakımından dikkat çeken eser, bölgenin çok katmanlı tarihini de gözler önüne seriyor. Yıllar önce ortaya çıkarılan yazıtın yeniden gündeme gelmesi, Savatra Antik Kenti'ndeki kazıların Anadolu tarihine ilişkin yeni bilgilerin ortaya çıkarılması açısından taşıdığı önemi bir kez daha gösterdi.