HABAŞ'ta Bir Günde 19 Kişi Ölürken... Onlarda yarım asırdır böyle bir kaza yok!

Patronu Mehmet Rüştü Başaran’ın son facianın ardından başlatılan soruşturmada gözaltına alındığı HABAŞ’ın 2025 yılı kendi faaliyet raporunda dahi iş güvenliği göstergelerinin bir önceki yıla göre kötüleştiği yer almış. Resmi veriler; İngiltere ve Almanya'daki benzer ölçekli dev tesislerde toplu işçi ölümlerinin yarım asır önce sona erdiğini, tek bir işçi ölümünün dahi yöneticilere ertelenmeyen hapis cezaları ve milyonlarca euroluk tazminatlar olarak döndüğünü gösteriyor.

HABAŞ Demir Çelik tesislerinde meydana gelen patlamada 19 işçinin hayatını kaybetmesi, şirketin geçmiş yıllardaki ağır iş kazası bilançosunu yeniden gündeme taşıdı. 1999 yılından bu yana bünyesinde ve alt işverenlerinde en az 34 işçinin yaşamını yitirdiği HABAŞ'taki tablo, Avrupa'nın önde gelen demir-çelik üreticileriyle kıyaslandığında ‘yazık bu memlekete’ dedirtiyor.

51 Yıldır Toplu Ölüm Yaşanmadı Türkiye'de tek bir fabrikada bir günde 19 işçi yaşamını yitirirken, Avrupa'nın en büyük çelik üreticilerinde toplu ölümler yarım asır önce tarihe karıştı. İngiltere'nin en köklü üreticilerinden British Steel tesislerinde yaşanan son toplu ölümlü kaza, 11 işçinin hayatını kaybettiği 1975 yılındaki patlama olarak kayıtlarda.

Aradan geçen 51 yılda tek bir toplu iş kazası yaşamayan şirketin, İngiltere Parlamentosu'na sunulan 2025 sonu raporuna göre tüm tesislerinde yıl boyunca hiç ölümlü kaza meydana gelmedi.

Benzer ölçekteki bir diğer İngiliz devi Tata Steel UK'in binlerce işçinin çalıştığı tesislerinde tekil bir kaza dahi ulusal kriz olarak ele alınıyor. Şirketin 2019 yılında bir taşeron işçinin makineye sıkışarak hayatını kaybetmesi nedeniyle yargılandığı davada mahkeme, kuruma 1,5 milyon sterlin para cezası kesti.

Avrupa'nın en büyük çelik üreticilerinden Alman Thyssenkrupp Steel'in son raporuna göre ise 1 milyon çalışma saatinde kaza sıklık oranı 2,7 gibi son derece düşük bir seviyede tutuluyor. Şirketin İtalya Torino' daki fabrikasında 2007 yılında 7 işçinin öldüğü yangın sonrasında ise üst düzey yöneticiler, ertelenmeyen 6,5 yıldan 9 yıl 8 aya kadar hapis cezalarına çarptırıldı.

Avrupa'da 17 Aşamalı Güvenlik Protokolü Tavizsiz Uygulanıyor Türkiye’de ölümlü iş kazası oranı 100 bin çalışanda 9 ile 11,5 bandında seyrederek Almanya'nın yaklaşık 12 katı, İngiltere'nin ise 25 katından fazla bir seviyede bulunuyor. Dünya Çelik Birliği'nin (Worldsteel) son verilerine göre, modern tesislerde ölümlü kaza sıklık oranı 1 milyon çalışma saatinde 0,016 seviyesine kadar indirildi.

Avrupa Birliği sınırları içindeki ağır sanayi tesislerinde sıvı metal dökümü ve elektrik ark ocağı gibi yüksek riskli alanlarda, sensör destekli otomatik durdurma sistemleri ile 17 aşamalı zorunlu proses güvenliği protokolleri denetleniyor.