Habermetrik
← Ana Sayfa
19 Kasım 2026 21:46
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Hem Zehirli Hem Psikedelik: Yeni Keşfedilen Mantar Türü Bilim İnsanlarını Şaşkına Çevirdi

Hem Zehirli Hem Psikedelik: Yeni Keşfedilen Mantar Türü Bilim İnsanlarını Şaşkına Çevirdi
⏱️ 3 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • ABD’nin Florida eyaletindeki bataklıklarda bulunan küçük kahverengi bir mantarın, bilim dünyasında şimdiye kadar benzeri görülmemiş iki özelliği aynı anda taşıdığı ortaya çıktı

ABD’nin Florida eyaletindeki bataklıklarda bulunan küçük kahverengi bir mantarın, bilim dünyasında şimdiye kadar benzeri görülmemiş iki özelliği aynı anda taşıdığı ortaya çıktı. Galerina indica adlı tür hem ölümcül olabilen amatoksinleri hem de psikedelik etkileriyle bilinen psilosibini üretebiliyor.

Araştırmacıların “karanlık sihirli mantar” lakabını verdiği tür, bu iki kimyasal özelliği birlikte taşıdığı bilinen ilk mantar olarak kayıtlara geçti.

Çalışma Current Biology dergisinde yayımlandı.

Keşif, Florida Üniversitesi ve diğer kurumlardan araştırmacıların küçük kahverengi mantarları incelemek üzere yürüttüğü daha geniş kapsamlı bir çalışma sırasında yapıldı.

Ekip özellikle Galerina cinsine ait ve amatoksin üretebilen türleri araştırıyordu.

Amatoksinler, aralarında ölümcül zehirlenmelere yol açabilen bazı mantarların da bulunduğu türlerde görülen son derece güçlü toksinler arasında yer alıyor.

Araştırmacılar Ocak 2024 ile Eylül 2025 arasında ABD’nin güneydoğusunda farklı Galerina örnekleri topladı.

Bunlardan biri daha önce bilinen ancak fazla araştırılmamış Galerina indica türüydü.

Ekibin dikkatini çeken ilk ayrıntı, mantarın dokusunun elle temas edildiğinde maviye dönmesiydi.

Bu renk değişimi bazı mantarlarda psilosibin varlığıyla ilişkilendiriliyor.

Florida Üniversitesi’nden mantar biyoloğu ve araştırmanın başyazarı Andrew Kunik, kendisi ve Michael Christopher tarafından gerçekleştirilen kimyasal analizlerin mantarda gerçekten psilosibin bulunduğunu doğruladığını belirtti.

Psilosibin, “sihirli mantar” olarak bilinen bazı türlerin halüsinojenik etkilerinden sorumlu temel bileşik.

Ancak incelemeler bununla sınırlı kalmadı. Aynı mantarın güçlü amatoksinler de ürettiği belirlendi.

Böylece Galerina indica, hem psikedelik hem de ciddi biçimde zehirli özellik taşıdığı doğrulanan ilk bilinen mantar türü oldu.

Araştırmacılar çalışma sırasında daha önce tanımlanmamış başka bir Galerina türüne de rastladı.

Bu yeni türün amatoksin üretmediği ancak psilosibin sentezleyebildiği belirlendi.

Daha önce de en az bir Galerina türünün psilosibin üretebildiğinden şüpheleniliyordu. Ancak G. indica’yı benzersiz kılan, iki farklı kimyasal savunma sistemini aynı anda taşıması.

Genetik analizler keşfi daha da dikkat çekici hâle getirdi.

Araştırmacılara göre Galerina indica’nın ataları, psilosibin üretme yeteneğini kendi başlarına geliştirmemiş olabilir.

Bunun yerine bu yeteneğin, akraba olmayan başka bir mantardan gen aktarımı yoluyla kazanılmış olması mümkün.

Bu süreç “yatay gen transferi” olarak biliniyor.

Normalde genler ebeveynden yavruya aktarılırken yatay gen transferinde genetik bilgi farklı canlı soyları arasında geçebiliyor. Bu mekanizma bakterilerde sık görülüyor ancak mantarlar gibi daha karmaşık canlılarda da gerçekleşebildiği biliniyor.

Andrew Kunik’e göre G. indica’nın atası, psilosibin üretimini sağlayan genleri yaklaşık 23 milyon ile 5 milyon yıl önce süren Miyosen döneminde edinmiş olabilir.

Bilim insanları amatoksinlerin ve psilosibinin mantarlar açısından tam olarak ne işe yaradığını hâlâ bilmiyor.

Öne çıkan açıklamalardan biri, bu kimyasalların mantarlarla beslenen hayvanlara karşı savunma görevi görmesi.

Eğer bu doğruysa, Galerina indica’nın hem amatoksin hem de psilosibin üretmesi sıra dışı bir çift savunma sistemi anlamına gelebilir.

Araştırmacılar özellikle salyangozlar ve nematodlar gibi mantarla beslenen canlıların bu kimyasallara nasıl tepki verdiğinin deneysel olarak incelenmesini öneriyor.

Araştırmacılar, Galerina türlerinde psilosibin üretme yeteneğinin evrimsel geçmişinin henüz tam olarak çözülmediğini belirtiyor.

Bu özellik farklı türlere ayrı zamanlarda aktarılmış olabilir. Başka bir olasılık ise ortak bir atanın milyonlarca yıl önce bu yeteneği kazanmış ancak soyundan gelen türlerin çoğunun daha sonra ilgili genleri kaybetmiş olması.

Bilim insanları, doğada hem amatoksin hem de psilosibin üreten başka mantarların da bulunabileceğini düşünüyor.

Ancak araştırmanın başyazarı Andrew Kunik, Galerina indica konusunda özellikle net bir uyarıda bulunuyor: Bu mantar kesinlikle tüketilmemeli.

Psikedelik özellik taşıması, amatoksinlerin yaratabileceği ağır ve potansiyel olarak ölümcül zehirlenme riskini ortadan kaldırmıyor.

1992 yılında Bursa'da doğdum. Radyo, Sinema ve Televizyon Bölümü mezunuyum. Filmler, kitaplar hakkında inceleme ve görüş yazıları yazıyorum. Tanpınar'ı seviyorum.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: kayiprihtim.com
Haber metni ve görseller kayiprihtim.com sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Spor
Yayın: 19 Kasım 2026 21:46 · Kaynak: kayiprihtim.com
Kaynağı Oku ↗