Habermetrik
← Ana Sayfa
Ankara/Kızılcahamam 18 Kasım 2026 04:06
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Bir zamanlar yaşam alanıydı, sonra ahır oldu! Ankara’nın kayalara saklanan tarihi

Bir zamanlar yaşam alanıydı, sonra ahır oldu! Ankara’nın kayalara saklanan tarihi
Görsel kaynağı: yeniankara.com.tr
⏱️ 3 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Ankara’nın Kızılcahamam ilçesindeki Mahkemeağacin, kayalara oyulmuş odaları, kiliseleri ve çok katlı yerleşimiyle farklı medeniyetlerin izlerini taşıyor
  • Bir bölümü geçmişte ahır, samanlık ve depo olarak kullanılan tarihî mekânlar, kültür turizmine kazandırılmayı bekliyor

Ankara’nın Kızılcahamam ilçesine bağlı Mahkemeağacin Mahallesi, kaya yerleşimleri, ibadet mekânları ve eski yaşam alanlarıyla başkentin önemli kültürel mirasları arasında bulunuyor. Galatlar, Roma ve Bizans dönemlerine ilişkin izler taşıyan bölge, tarihî zenginliğine rağmen korunma ve tanıtım sorunlarıyla gündeme geliyor.

Birinci derece arkeolojik sit statüsünde korunan alanların bulunduğu Mahkemeağacin’de, kayalara oyulmuş mekânların bir bölümü geçmişte ahır, samanlık ve depo olarak kullanıldı. Bakımsızlık ve yanlış kullanımların yıprattığı tarihî yapıların korunması, bölgenin kültürel değerinin gelecek kuşaklara aktarılması açısından önem taşıyor.

ROMA’DAN BİZANS’A UZANAN YAŞAMIN İZLERİMahkemeağacin’i öne çıkaran özelliklerin başında, jeolojik yapısıyla tarihî dokusunun iç içe geçmesi geliyor. Volkanik kökenli, kolay işlenebilir kayalıklar, geçmişte insanların barınma ve ibadet ihtiyaçlarını karşılayan mekânlara dönüştürüldü.

Kayaların içine odalar, geçişler ve farklı amaçlarla kullanılan alanlar oyuldu. Yerleşimin farklı dönemlerde kullanıldığına ilişkin bulgular bulunurken, özellikle Bizans dönemindeki kaya oyma mimarisi dikkat çekiyor. İbadet mekânları, nişler ve haç izleri, bölgenin dinî geçmişine ilişkin ipuçları sunuyor.

Roma baskısından kaçan ilk Hristiyanların bölgede barındığı yönünde görüşler de bulunuyor. Ancak bu anlatının, yerleşimin bütün tarihini açıklayan kesin bir bilgi olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. Mahalle merkezi ve çevresinde yaklaşık üç kilometrelik alana yayıldığı belirtilen mağaralar, kaya yerleşimleri ve kilise kalıntıları, bölgenin geçmişteki kullanımına ilişkin araştırmalara konu oluyor.

Kadıpınarı bölgesindeki üç mağaranın önünde bulunan geniş düzlüğün ise dinî toplantılar ve vaazlar için kullanılmış olabileceği değerlendiriliyor. DÖRT KATLI KAYA YERLEŞİMİ DİKKAT ÇEKİYORMahkemeağacin’in önemli yapılarından birini, kaya içine oyulmuş çok katlı yerleşim oluşturuyor.

Araştırmalarda dört katlı olarak tanımlanan ve “yeraltı şehri” olarak da anılan yapıda odalar, şapel ve günlük yaşama ilişkin kullanım alanları bulunuyor. Yerleşimdeki üzüm işleme alanları, geçmişte yürütülen üretim faaliyetlerine ilişkin izler taşıyor.

Bölgeyle bağlantılı mermer yazıt da Galat geçmişinin anlaşılmasına katkı sağlıyor. Nizamettin Kazancı’nın yayımlanan çalışmasında, dört katlı kaya yerleşimi ve yazıtın Galat bağlantısı ele alınıyor. Mahkemeağacin, yalnızca mağaralardan oluşan bir alan olmanın ötesinde, farklı dönemlerde yaşamın sürdüğü çok katmanlı bir yerleşim niteliği taşıyor.

Bu nedenle araştırma ve koruma çalışmalarının, kaya odalarının yanı sıra çevredeki tarihî dokuyu da kapsaması önem kazanıyor. TARİHÎ MEKÂNLAR AHIR VE SAMANLIK OLARAK KULLANILDIBölgenin tarihî zenginliğine rağmen kaya yerleşimlerinin bir bölümünün uzun yıllar ahır, samanlık ve depo olarak kullanılması, koruma sorunlarını beraberinde getirdi.

Daha önce gündeme gelen restorasyon girişimlerinin süreklilik kazanamaması da alanın turizme kazandırılması sürecini geciktirdi. Tarihî mekânların korunması ve ziyaret düzeninin oluşturulması, bölgenin tanıtılması kadar önemli bir ihtiyaç olarak öne çıkıyor.

Mahkemeağacin üzerine yayımlanan akademik araştırmalarda da yerleşimin doğal ve insan kaynaklı tahribata maruz kaldığına dikkat çekiliyor.2024 KARARIYLA SİT SINIRLARI SAYISALLAŞTIRILDIAnkara Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 15 Ağustos 2024 tarihli kararıyla Mahkemeağacin Mahallesi’nin Batıkaya mevkisindeki kaya yerleşimlerine ilişkin sit sınırlarını koordinatlarıyla birlikte onayladı. Karar, alanın ilk kez koruma altına alınması anlamına gelmiyor.

Batıkaya’daki söz konusu kaya yerleşimleri, 12 Kasım 1991 tarihli kararla birinci derece arkeolojik sit olarak tescil edilmişti. Kurulun 2024 tarihli kararında, alanın korunması için gerekli tedbirlerin ilgili kurumlarca alınması da istendi.

Kayalara oyulmuş yaşam alanları ve farklı medeniyetlerden kalan izleriyle Mahkemeağacin, bilimsel araştırmaların sürdürülmesini ve tarihî dokusuna uygun koruma çalışmalarının hayata geçirilmesini bekliyor.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: yeniankara.com.tr
Haber metni ve görseller yeniankara.com.tr sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Kültür-Sanat · Bölge: Ankara/Kızılcahamam
Yayın: 18 Kasım 2026 04:06 · Kaynak: yeniankara.com.tr
Kaynağı Oku ↗