Zeytinyağında İhracat Alarmı

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği (EZİB), zeytin ve zeytinyağı sektörünün 2026 yılı 9 aylık dış ticaret verilerini ve yeni sezon beklentilerini açıkladı. Rakip üretici ülkelerdeki rekolte artışının rekabeti zorlaştıracağını belirten birlik yönetimi, ambalajlı ve katma değerli ürün ihracatıyla pazardaki payı korumayı hedefliyor.

İLK DOKUZ AYDA YÜZDE 28 DÜŞÜŞ

Türkiye'nin zeytin ve zeytinyağı ihracatı, 2026 yılının Ocak-Eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla gerileme kaydetti. İhracat geliri yüzde 28 oranında azalarak 381 milyon dolardan 273 milyon dolara indi. Geçen yılın ilk dokuz ayında 121 bin ton seviyesinde gerçekleşen dış satım miktarı, 2026 yılının aynı döneminde 87 bin tona düştü.

Ürün grupları bazında bakıldığında siyah zeytin ihracatı miktar bazında yüzde 14 düşüşle 48,1 bin tona, değer bazında ise yüzde 9 azalışla 127 milyon dolara geriledi. Yeşil zeytin dış satımı yüzde 19 düşüşle 14,4 bin ton olurken, elde edilen gelir yüzde 11 kayıpla 41,3 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Zeytinyağı ihracatı ise miktar bazında yüzde 53 azalarak 15,7 bin tona, gelir bazında yüzde 48 kayıpla 82,1 milyon dolara geriledi. Prina yağı dış satımı da miktar ve değer bazında yüzde 40 düşerek 8,6 bin ton ve 22,8 milyon dolar seviyesinde kaydedildi.

DÜNYADA DENGELER DEĞİŞİYOR

2026/2027 sezonuna ilişkin sahadan alınan rekolte verilerini değerlendiren Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun, Türkiye’de yüksek rekolte beklendiğini bildirdi. Rekolte artışının önemli bir fırsat barındırdığını ifade eden Uygun, İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tunus gibi ana üretici ülkelerde de yüksek rekolte öngörülmesinin Türk zeytinyağının dış pazarlardaki rekabet imkânını kısıtladığını belirtti.

Uygun, UR-GE projeleri, uluslararası fuarlar ve sektörel ticaret heyetleri aracılığıyla ambalajlı ürün ihracatına odaklanarak orta vadede 1 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşmayı planladıklarını kaydetti.

ULUSLARARASI PAZARLAR İÇİN DÜZENLEME TALEBİ

Sektörün ihracat potansiyelini kısıtlayan gümrük vergileri ve kotalar hakkında açıklamalarda bulunan EZİB Başkanı M. Emre Uygun, ABD pazarında Türk ürünlerine uygulanan yüzde 12,5 oranındaki ilave gümrük vergisinin kaldırılması gerektiğini savundu.

Avrupa Birliği nezdinde uygulanan 100 tonluk simgesel zeytinyağı kotasının en az 60 bin tona çıkarılması talebini dile getiren Uygun, Birleşik Krallık ile yürütülen Serbest Ticaret Anlaşması görüşmelerinde Türk zeytin ve zeytinyağının pazara sıfır gümrük vergisiyle girmesinin sağlanmasını beklediklerini ifade etti.