Otomobil piyasasında çarpıcı rakamlar: İkinci elde ilan sayısı hızla eriyor

Türkiye otomotiv pazarında hem sıfır hem de ikinci el araç satışlarındaki hareketlilik yerini durgunluğa bıraktı. Yüksek finansman maliyetleri ve krediye ulaşma zorluğu sektörün genelini baskılarken, çevrim içi platformlardaki ilan sayılarında dikkat çeken bir düşüş kaydedildi.

Markaların sıfır araç stoklarını eritmek için peş peşe devreye aldığı indirim kampanyaları, ikinci el piyasasındaki satıcıları geri adım atmaya zorluyor. Araç sahipleri değer kaybı endişesiyle satış kararlarını ertelerken, alıcılar ise bütçelerine uygun daha yaşlı modellere yöneliyor.

Pazarın genel yapısı baştan aşağı değişirken, Avrupa pazarından gelen yeni düzenleme sinyalleri de ihracat tarafında endişe yaratıyor.

İKİNCİ EL İLANLARINDA BÜYÜK DÜŞÜŞ

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği ile Indicata tarafından hazırlanan veriler, piyasadaki daralmayı gözler önüne serdi. Otuz civarında çevrim içi platform ve kırk bini aşkın kurumsal firmanın incelendiği raporda, toplam kurumsal ilan sayısı geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 12,5 azalarak 391 bin 558 seviyesine indi.

İkinci el pazarında 56 binden fazla ilan kaybı yaşandı. Otomobil ilanlarındaki yüzde 10,2 oranındaki düşüşe karşılık, en belirgin gerileme yüzde 23,4 ile hafif ticari araç kategorisinde ölçüldü. Segmentler özelinde incelendiğinde A segmenti yüzde 13,6, B segmenti yüzde 12,6, C segmenti ise yüzde 11,5 daralma yaşadı. Toplam satışlar ise yüzde 2 gerilemeyle 189 bin 144 adet seviyesinde gerçekleşti.

YURTTAŞLARIN TERCİHİ 11 YAŞ VE ÜZERİ ARAÇLAR OLDU

Maliyetlerin yükselmesi, tüketicilerin araç alım alışkanlıklarını doğrudan etkiliyor. Yıllık bazda sıfır ile dört yaş arası araç ilanları yüzde 15,7, beş ile on yaş grubu ilanlar ise yüzde 20,4 azaldı. On bir yaş ve üzeri araçların ilanlarındaki düşüş ise yalnızca yüzde 2,9 seviyesinde kaldı.

Söz konusu yaş grubunun satışları yüzde 4,2 artış göstererek toplam pazar payını yüzde 41'e kadar taşıdı. Çevrim içi platformlarda satılan her yüz araçtan kırk yedisini on yaş ve üzerindeki otomobiller oluşturdu. Kasa tiplerine bakıldığında sedan modellerin satışı yüzde 4,5 azalırken, hatchback modeller yüzde 1,8, SUV araçlar ise yüzde 9,8 oranında satış artışı yakaladı.

SIFIR ARAÇ KAMPANYALARI PİYASAYI KİLİTLEDİ

Sektörde talebin zayıflaması ve finansmana erişim problemleri, markaları yıl sonu hedeflerinde aşağı yönlü revizyonlar yapmaya itti. Sıfır otomobil pazarında stokları eritmek amacıyla düzenlenen yoğun kampanyalar, ikinci el etiketleri üzerinde ciddi bir baskı oluşturdu.

Sektör temsilcileri, normal piyasa koşullarında sıfır fiyatının yüzde 65'ine denk gelmesi beklenen üç yaşındaki bir aracın değerinin kampanyalar yüzünden yüzde 57-58 bandına kadar gerilediğini belirtiyor. Oluşan bu fiyat baskısı, araç sahiplerinin ellerindeki otomobilleri satmaktan vazgeçmesine ve ilan akışının yavaşlamasına neden oluyor.

AVRUPA BİRLİĞİ DÜZENLEMESİ İHRACATI TEHDİT EDİYOR

İç pazardaki durgunluğun yanı sıra otomotiv sanayisi ihracat cephesinde de yeni risklerle karşı karşıya bulunuyor. Avrupa Birliği'nin yürürlüğe koymayı planladığı "Made in Europe" yaklaşımı çerçevesinde, Türkiye'de üretilen parçaların kapsama alınıp tamamlanmış araçların liste dışında bırakılması ihtimali sektörde endişe yarattı.

İki taraf arasındaki 37 milyar avroluk ticareti tehlikeye atan bu durum, üretimin yüzde 75-80'ini Avrupa'ya ihraç eden Türkiye için büyük risk taşıyor. Halihazırda 2,2 milyon adetlik kapasitesinin yüzde 60'ını kullanan sektörün, Avrupa'ya erişimin kısıtlanması durumunda kapasite kullanımının yüzde 20-30 seviyelerine kadar düşebileceği hesaplanıyor.

Küresel markaların da destek verdiği yoğun bir diplomasi trafiğiyle kriz aşılmaya çalışılıyor.

KİRALAMA SEKTÖRÜ BÜYÜYOR, TÜRKİYE AVRUPA'DA ALTINCI SIRADA

Otomotiv sektörünün önemli dinamiklerinden olan araç kiralama alanı yatırımlarını sürdürüyor. 2026 yılının üçüncü çeyreği itibarıyla sektörün toplam filosu 412 bin araca ulaştı ve ilk dokuz ayda 253 milyar liralık araç yatırımı gerçekleştirildi.

Türkiye'deki ticari araçların yaklaşık yüzde 10'unun kiralandığını belirten TOKKDER Başkanı Özarslan A. Tangün, Avrupa pazarında bu oranın yüzde 50 ile 60 bandında seyrettiğini vurguladı. Öte yandan Türkiye otomobil pazarı ilk dokuz ayda yüzde 15,45 daralarak 627 bin 977 adetlik satış yapsa da Avrupa'nın en büyük altıncı pazarı olma unvanını korudu.

Elektrikli otomobil satışlarında ise 120 bin 329 adetle yine Avrupa'da altıncı sırada yer alındı.