Yüksek kolesterol belirtileri neler? Tırnaklardaki çizgiler ve ayaklardaki uyuşma neyin habercisi?

Yüksek kolesterol çoğu zaman belirti vermeden ilerliyor. Ancak ciltte sarımsı yağ birikimleri, bacaklarda yürürken ağrı, ayaklarda soğukluk ve iyileşmeyen yaralar damar sağlığı açısından uyarı oluşturabiliyor. Tırnak altındaki koyu çizgiler ise tek başına kolesterol tanısı koydurmuyor.

Kolesterol seviyesinin yükselmesi, kalp ve damar hastalıkları açısından önemli risklerden biri olarak kabul ediliyor. Kandaki LDL kolesterolün uzun süre yüksek seyretmesi, damar duvarlarında plak birikimine ve kan akışının azalmasına zemin hazırlayabiliyor.

Bu süreç genellikle sessiz ilerlediği için kişi kolesterolünün yüksek olduğunu herhangi bir şikâyet yaşamadan öğrenemeyebiliyor. Kardiyoloji uzmanı Prof. Dr. Bilal Boztosun, yüksek kolesterolün damar dolaşımını etkileyebileceğine dikkat çekerek tırnaklarda koyu çizgiler, ciltte sarımsı oluşumlar ve bacaklarda dolaşım bozukluğuyla ilişkili yakınmalar konusunda değerlendirmelerde bulundu.

Tırnak altında görülen koyu renkli çizgiler, yüksek kolesterolle ilişkilendirilen belirtiler arasında gündeme gelse de bu görünüm tek başına kolesterol yüksekliğini göstermez. Tırnak altında oluşan çizgilerin travma, enfeksiyon veya farklı sağlık sorunları gibi çeşitli nedenleri olabilir.

Bu nedenle tırnakta yeni ortaya çıkan, büyüyen ya da şekil değiştiren koyu bir çizginin yalnızca kolesterole bağlanması doğru değildir.

Yüksek kolesterolün çok belirgin cilt bulgularından biri ise ksantom adı verilen yağ birikimleridir. Bu oluşumlar cilt altında veya tendon çevresinde sarımsı, yumuşak kabarıklıklar şeklinde görülebilir. Özellikle dirsek, diz, el, ayak bileği ve kalça çevresinde ortaya çıkabilen bu lezyonlar, bazı kişilerde çok yüksek kolesterol düzeyleriyle ilişkili olabilir.

Gözün kornea çevresinde gri-beyaz halka oluşumu da bazı lipid bozukluklarında görülebilir. Ancak bu bulguların değerlendirilmesi için hekim muayenesi ve kan testi gerekir.

Kolesterol yüksekliği zaman içinde damar duvarlarında plak oluşumuna katkıda bulunabilir. Bacaklara kan taşıyan atardamarların daralması veya tıkanması durumunda periferik arter hastalığı gelişebilir. Bu hastalıkta özellikle yürüyüş sırasında baldır, uyluk veya kalça bölgesinde ağrı, yanma, kramp ve yorgunluk hissi ortaya çıkabilir.

Kişi dinlendiğinde şikâyetlerin hafiflemesi, dolaşım sorunu açısından değerlendirilmesi gereken bir durumdur.

Ayaklarda soğukluk, uyuşma, karıncalanma, cilt renginde değişiklik ve geç iyileşen yaralar da bacak damarlarındaki kan akışının azalmasıyla ilişkili olabilir. Bununla birlikte bu yakınmalar yalnızca kolesterolden kaynaklanmaz; diyabet, sinir hastalıkları ve başka dolaşım sorunları da benzer şikâyetlere yol açabilir.

Kolesterol yüksekliği çoğu kişide belirti oluşturmadığından tanı, kan tahliliyle konuluyor. Lipid paneli adı verilen testte toplam kolesterol, LDL, HDL ve trigliserit değerleri ölçülüyor. Özellikle LDL kolesterolün yüksek olması, damar sertliği ve kalp-damar hastalıkları bakımından risk değerlendirmesinde önem taşıyor.

Bacaklarda yürümekle ortaya çıkan ağrı, ayaklarda belirgin soğukluk veya iyileşmeyen yara gibi şikâyetler yaşayanların sağlık kuruluşuna başvurması gerekiyor. Ani başlayan şiddetli bacak ağrısı, belirgin soğukluk, solukluk veya hareket kaybı ise acil değerlendirme gerektirebilir.